સંભવામિ યુગે યુગે ભાગ ૧૮

કોલેજ પહોંચીને સોમ લાયબ્રેરી તરફ જતો હતો પણ ભુરાનાં આગ્રહવશ સોમ લેક્ચર માં બેઠો પાયલે સોમ ની તરફ જોઈને સ્મિત આપ્યું . આ ત્રણ ચાર દિવસ માં તો તે પાયલ ને જાણે ભૂલી ગયો હતો અજબ સ્તિથી થઇ હતી સોમ ની ક્લાસ માં શારીરિક રીતે હાજર હોવા છતાં ગેરહાજર હતો. પાયલ ને અગાધ પ્રેમ કરતો હોવા છતાં આ સમયે તેના મનમાંથી પ્રેમ અદ્રશ્ય હતો. લેક્ચર પૂરું થયા પછી તે બહાર જવા જતો ત્યાં જ પ્રોફેસર અનિકેતે તેને રોક્યો અને કહ્યું કેમ છે સોમ? કેવી છે તારી તબિયત ? ગામડે બધા કેમ છે ? સુંદરદાસજી બાપુ ને મળ્યો હતો કે ? આવા અણધાર્યા સવાલોથી તે ડઘાઈ ગયો તેને કઈ સુઝયું નહિ ત્યારે અનિકેતે કહ્યું તારી તબિયત તો ઠીક છે ને ? સોમે ફક્ત એટલું જ કહ્યું કે ઠીક છે , હું અત્યારે લાયબ્રેરી માં જાઉં છું . અનિકેતે કહ્યું ના આજનું મારુ લેક્ચર અટેન્ડ  કરવું પડશે , પછી તું લાયબ્રેરીમાં જજે અને હા મધુસુદન સર મળ્યા હતા ગઈકાલે પૂછતાં હતા હમણાંથી તું સંગીત વિદ્યાલય માં ગયો નથી , એક વાર ત્યાં આંટો મારી આવજે . સોમે કમને હા પાડી અને લેક્ચર માં બેઠો. પ્રોફેસર અનિકેતે લેક્ચર શરુ કર્યું ત્યારે સોમ નું ધ્યાન તેમની તરફ નહોતું પણ જેવો તેમને આજના લેક્ચર નો વિષય બ્લેકબોર્ડ પર લખ્યો સોમ ચમકી ગયો . તેમણે બ્લેકબોર્ડ પર ત્રણ અક્ષરો લખ્યા હતા "રાવણ " . પ્રોફેસર અનિકેતે બોલવાનું શરુ કર્યું તેમણે કહ્યું આજે આપણે ઇતિહાસ નું સૌથી ભયંકર અને અદભુત ચરિત્ર વિષે ભણીશું . કોણ હતો રાવણ , તે ઇતિહાસ નો સૌથી મોટો ખલનાયક કેવી રીતે બની ગયો . સોમ ધ્યાનથી સાંભળી રહ્યો હતો જાણે એક એક અક્ષર પી રહ્યો હતો . તેમણે આગળ કહ્યું કે દૈત્ય પુત્રી અને એક બ્રાહ્મણ નું સંતાન એની કઈ વિશેષતા ને લીધે પ્રખ્યાત થયો અને કયા કર્મો ને લીધે કુખ્યાત થઇ ગયો . તેના પહેલા આપણે જાણીશું દેવ , દેવ , દાનવ અને દૈત્યો વિષે. પુરાણ કથાઓ મુજબ કશ્યપ અને અદિતિ ના પુત્રો આદિત્યો અથવા દેવતાઓ કહેવાય , કશ્યપ અને દિતી ના પુત્રો દૈત્યો અને કશ્યપ અને દનુ ના  પુત્રો દાનવ કહેવાયા.  ત્રણેય વચ્ચે સત્તા માટે સંઘર્ષ થતો રહેતો. દૈત્યરાજ માલી , સુમાલી અને માલ્યવાન ખુબ શક્તિશાળી હતા તેમણે લંકા અને તેની આજુબાજુ ના ટાપુ જીતી લીધા હતા. અને પછી દેવાસુર સંગ્રામ થયો જેમાં માલી મૃત્યુ શરણ થયો અને સુમાલી અને માલ્યવાન લંકા છોડીને પરિવાર સાથે દૂર જઈ વસ્યા .વિશ્રવા પુત્ર  કુબેર ને લંકા નો રાજા બનાવવામાં આવ્યો . પછી સત્તા પ્રાપ્તિમાટે  સુમાલી એ પુલત્સ્ય ઋષિ ના પુત્ર વિશ્ર્વ ની સેવામાં પોતાની પુત્રી કૈકસી ને મોકલી, જેના પર મોહિત થઈને વિશ્રવા ઋષિ લગ્ન કર્યા અને ચાર  સંતાનો થયા રાવણ , કુમ્ભકર્ણ , વિભીષણ અને શૂપર્ણખા . આમ રાવણ એ દૈત્ય અને આર્ય સંસ્કૃતિ નો વર્ણસંકર પુત્ર હતો . રાવણ નાનપણથી તેજસ્વી હતો તેને વેદો નું અધ્યયન કર્યું , સંગીત માં પણ કુશળ હતો તેમજ યુદ્ધવિદ્યામાં પ્રવીણ હતો તેના માટે કહેવાતું કે તેના એક મસ્તક ની અંદર દાસ વ્યક્તિઓના  જેટલી બુદ્ધિ તેથી એમ કહેવાતું કે તેને દસ મસ્તક હતા . તે એક વખત લંકા ગયો અને કુબેર ને મળ્યો , તે અને કુબેર સાવકા ભાઈઓ હતા . લંકા ના ઐશ્વર્યા થી તે અંજાઈ ગયો અને પાછળથી યુદ્ધ કરીને તેને લંકા જીતી લીધી . પછી આજુબાજુ ના ટાપુઓ પણ જીતી લીધા અને દેવ, દાનવ, દૈત્ય , નાગ અને યક્ષો ને સાથે લઈને રાક્ષ સંસ્કૃતિ ની સ્થાપના કરી . રક્ષ સંસ્કૃતિ માં માનનારા રાક્ષસો કહેવાયા. રાવણે જે પણ મેળવ્યું તે પોતાના બળ અને બુદ્ધિ થી મેળવ્યું. તે એક સારો કુટનિતિજ્ઞ હતો તેણે પોતાની આન ઉત્તર સુધી ફેલાવી દીધી હતી. રાવણ દિવસે દિવસે શક્તિશાળી થતો જતો તેને રિકવાની શક્તિ કોઈનામાં નહોતી . જેનામાં રોકવાની શક્તિ હતી તે દશરથ પુત્રવિયોગ માં મરણાસન્ન પડ્યા હતા . સદ્ગુણો સાથે દુર્ગુણ પણ મળતો હોય છે . રાવણ એક સારો સંગીતજ્ઞ , સારો સાહિત્યકાર  , સારો યોદ્ધા , સારો ગાયક , સારો કુટનિતિજ્ઞ હતો પણ તેનામાં એક મોટો દુર્ગુણ હતો , તેનો ક્રોધ અને અહંકાર . શૂપર્ણખા ના આપમાં થી ક્રોધિત થયેલા રાવણે રામ ની પત્ની સીતા નું અપહરણ કર્યું અને લંકા લઇ આવ્યો અને આગળ ની વાતો બધાને ખબર છે યુદ્ધ ની વાત કરીને હું રસરુચિ ભંગ કરવા નથી માંગતો . રાવણ વિષે વધુ વિવેચન હું પરમદિવસ ના લેક્ચર માં કરીશ સોમ ની તંદ્રા તૂટી તેને પ્રોફેસર અનિકેત ને પૂછ્યું સર તો પુરાણોમાં લખ્યું છે  રાક્ષસો ભયંકર , ભીમકાય અને કુરૂપ દેખાતા હતા શું એ સત્ય છે . અનિકેતે કહ્યું કે ના બધાય સામાન્ય વ્યક્તિ જેવા જ લાગતા તેઓ કુરૂપ , ભયંકર  અને સ્વભાવે ક્રૂર હતા એવી વાતો ક્યારે શરુ થઇ તેનો કોઈ ઉલ્લેખ નથી પણ તેઓ તારી મારી જેમ સામાન્ય વ્યક્તિઓ હતા તે વાત સત્ય છે . સોમે હકાર માં માથું હલાવ્યું અને ક્લાસ માંથી નીકળી લાઈબ્રેરી તરફ વધ્યો અને તેની પાછળ પાયલ .

***

Rate & Review

Nisha Jani 5 months ago

Balkrishna patel 5 months ago

Khyati Rupapara 5 months ago

Pratibha Shah 5 months ago

Jayshreeben Makwana 5 months ago