જીવનની શરૂઆત તો એક રંગીન સપના જેવી હતી. મધ્યમવર્ગીય પરિવાર, મા-બાપનો અઢળક પ્રેમ અને ભાઈ-બહેનો સાથેના એ નિર્દોષ તોફાન. આંગણામાં તુલસીનો ક્યારો અને સવારના સૂરજની પહેલી કિરણ સાથે ગુંજતો માનો પવિત્ર અવાજ... એ બધું આજે કોઈ બીજા જન્મે જોયેલું દ્રશ્ય લાગે છે. સમયના ક્રૂર ચક્રે એવી ગતિ પકડી કે જોતજોતામાં સુખના એ સોનેરી દિવસો કાળા વાદળોમાં વિલીન થઈ ગયા. પિતાના અવસાન પછી ઘરની છત તો જાણે છીનવાઈ જ ગઈ, પણ હિંમત ન હારી. રાત-દિવસ એક કરીને પરિવારની નૈયા પાર ઉતારવા માટે લોહીનું પાણી કર્યું.
યુવાનીમાં જ્યારે પોતાના ઘરના સપના જોયા અને સંસાર માંડ્યો, ત્યારે લાગ્યું કે કદાચ વિધાતાએ હવે દયા કરી છે. પત્નીનો સાથ અને બાળકોની કિલકિલાટમાં જૂનું દર્દ ભુલાઈ ગયું હતું. પણ વિધિના લેખ ક્યાં કોઈ વાંચી શક્યું છે? એક કાળઝાળ રાત્રે અકસ્માતે બધું જ છીનવી લીધું. એ રડારોળ, એ એમ્બ્યુલન્સનો અવાજ અને સફેદ ચાદરમાં લપેટાયેલા એ વહાલા ચહેરાઓ... આજે પણ જ્યારે એ દ્રશ્ય આંખ સામે આવે છે ત્યારે હૃદયમાં એક જોરદાર કંપારી છૂટી જાય છે. શ્વાસ અધ્ધર થઈ જાય છે અને આંખોમાંથી અશ્રુની ધારા વહેવા લાગે છે. એ રાત્રે હું મર્યો નહોતો, પણ મારું અસ્તિત્વ ચોક્કસ જીવતું સળગી ગયું હતું.
હવે આ ઘરમાં માત્ર હું અને આ દિવાલો પર લટકતી તસ્વીરો જ બાકી છે. જે આંગણામાં ક્યારેક પગ મૂકવાની જગ્યા નહોતી, ત્યાં આજે ગમગીન મૌન પથરાયેલું છે. તહેવારો આવે છે અને જાય છે, પણ મારે મન તો બધું જ શૂન્ય છે. રસોડાના ખાલી વાસણોનો અવાજ પણ હવે કાળજામાં તીરાડ પાડે છે. ક્યારેક લાગે છે કે દિવાલો પરના એ ફોટાઓ પણ મારી હાલત જોઈને રડી રહ્યા છે. એકલતાનો આ ભાર એટલો વધી ગયો છે કે હવે તો પોતાના જ પડછાયાથી ડર લાગે છે.
સૌથી વધુ દુઃખ ત્યારે થાય છે જ્યારે રાત્રે ભૂલથી કોઈનો અવાજ સંભળાય અને હું 'બેટા' કહીને દોડું, પણ સામે માત્ર અંધકાર જ મળે. એ ક્ષણે જે પીડા થાય છે, એ શબ્દોમાં વર્ણવી અશક્ય છે. હૃદયમાં એક એવો ખાલીપો છે જે દુનિયાની કોઈ પણ ખુશી ભરી શકે તેમ નથી. હાથ ધ્રૂજે છે, દ્રષ્ટિ ઝાંખી થઈ ગઈ છે, પણ યાદોની એ તીક્ષ્ણ ધાર આજે પણ એટલી જ તાજી છે. દરેક શ્વાસ એક નવી સજા જેવો લાગે છે. કોઈને કહેવા જઈએ તો કોને કહીએ? બધા પોતપોતાની દુનિયામાં વ્યસ્ત છે, અને હું અહીં સ્મૃતિઓના ખંડેરમાં જીવતો લાશ બનીને પડ્યો છું.
આ જીવનગાથાનો અંત હવે બહુ દૂર નથી જણાતો. હવે તો બસ એ જ પ્રતીક્ષા છે કે ક્યારે આ શ્વાસનો દોર તૂટે અને હું ફરી મારા એ વહાલા સ્વજનોને મળી શકું. આ સંસારમાં હવે મારું કંઈ જ નથી રહ્યું. આ જીવનમાં જેટલો પ્રેમ મળ્યો હતો, એનાથી હજાર ગણું દર્દ વ્યાજ સાથે પાછું મળ્યું છે. આંખોમાં હવે આંસુ પણ સુકાઈ ગયા છે, બસ એક આખરી આહ બાકી છે જે કદાચ આ કરુણ કથાનો છેલ્લો પૂર્ણવિરામ હશે.
છેવટે, આ જીવતરના થાકેલા હલેસાં હવે સાવ થંભી ગયા છે. અંધકારના એ ખૂણામાં બેસીને જ્યારે હું મારા ધ્રૂજતા હાથે દીવાલ પરની ધૂળ ખંખેરું છું, ત્યારે એ જૂની તસ્વીરોમાંથી વહેતા સ્મિત પણ જાણે આજે રડી રહ્યા હોય તેવું લાગે છે. આ ખાલી ઘરની શાંતિ હવે કાનમાં પથ્થરની જેમ વાગે છે. ગળામાં એક ડૂમો ભરાયો છે જે ન તો બહાર નીકળે છે, ન તો અંદર ઉતરે છે. જે આંગણામાં ક્યારેક બાળકોના પગલાંનો અવાજ સંગીત જેવો લાગતો હતો, ત્યાં આજે માત્ર મારો જ હાંફતો શ્વાસ સંભળાય છે. હૃદયમાં એક એવી કરુણ કંપારી છૂટે છે કે જાણે આખું અસ્તિત્વ જ કાચની જેમ તૂટી રહ્યું હોય. હવે ન તો કોઈ ફરિયાદ છે, ન તો કોઈ આશા; બસ, એક આખરી તમન્ના છે કે જ્યારે આ આંખો મીંચાય, ત્યારે સામે પેલા વહાલા ચહેરાઓનું તેજ હોય. આ જીવનગાથાનો છેલ્લો અક્ષર હવે આંસુની શાહીથી લખાઈને આ અનંત મૌનમાં વિલીન થઈ રહ્યો છે.
