ಸಂಜೆ ಕೆಂಪಾದಂತೆ ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಗಳ ಸಾಲು ಒಂದು ನಿರ್ದಿಷ್ಟ V ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಸಾಗುತ್ತಿತ್ತು. ಹಳ್ಳಿಯ ಹಳೆಯ ಅಶ್ವತ್ಥ ಮರದ ಕೆಳಗೆ ಕುಳಿತಿದ್ದ ತಾತ ಮತ್ತು ಅವರ ಹತ್ತು ವರ್ಷದ ಮೊಮ್ಮಗ ಅನ್ವಿತ್ ಇದನ್ನು ಗಮನಿಸುತ್ತಿದ್ದರು. ಅನ್ವಿತ್ ತನ್ನ ಕೈಯಲ್ಲಿದ್ದ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ನಲ್ಲಿ ಗೂಗಲ್ ಮ್ಯಾಪ್ ನೋಡುತ್ತಾ ಕೇಳಿದ, ತಾತಾ, ನಾವು ಪಕ್ಕದೂರಿಗೆ ಹೋಗಬೇಕಾದರೂ ಈ ಮ್ಯಾಪ್ ಬೇಕು. ಆದರೆ ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ಹಾರುತ್ತವೆ, ಸಮುದ್ರ ದಾಟುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ದಾರಿ ತೋರಿಸುವವರು ಯಾರು? ಅವುಗಳ ಹತ್ತಿರ ಜಿಪಿಎಸ್ ಇದೆಯೇ? ತಾತ ಮಂದಹಾಸ ಬೀರುತ್ತಾ ಹೇಳಿದರು, ಅನ್ವಿತ್, ಈ ಹಕ್ಕಿಗಳ ತಲೆಯಲ್ಲಿರುವ ಜಿಪಿಎಸ್ ನಮ್ಮ ಮನುಷ್ಯ ನಿರ್ಮಿತ ತಂತ್ರಜ್ಞಾನಕ್ಕಿಂತ ಲಕ್ಷ ಪಟ್ಟು ಶಕ್ತಿಯುತವಾದುದು. ಅದು ಬ್ಯಾಟರಿ ಇಲ್ಲದೆ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಎಂದಿಗೂ ಸಿಗ್ನಲ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳುವುದಿಲ್ಲ. ಆ ರಾತ್ರಿ ತಾತ ಅನ್ವಿತ್ಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಜೀವಿಗಳ ಅದ್ಭುತ ಜಗತ್ತಿನ ಕಥೆಯನ್ನು ಬಿಚ್ಚಿಟ್ಟರು. ನಮ್ಮ ಕಥೆಯ ನಾಯಕ ಸ್ಕೈ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಪುಟ್ಟ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ ಟರ್ನ್ ಹಕ್ಕಿ. ಇದು ನೋಡಲು ತುಂಬಾ ನಾಜೂಕಾಗಿದ್ದರೂ, ಭೂಮಿಯ ಮೇಲಿನ ಅತ್ಯಂತ ದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣ ಮಾಡುವ ಜೀವಿಗಳಲ್ಲಿ ಒಂದು. ಸ್ಕೈ ಹುಟ್ಟಿದ್ದು ಉತ್ತರ ಧ್ರುವದ ಆರ್ಕ್ಟಿಕ್ನಲ್ಲಿ. ಅಲ್ಲಿ ಚಳಿಗಾಲ ಶುರುವಾಗಿ ಹಿಮ ಬೀಳಲು ಆರಂಭಿಸಿದಾಗ, ಆಹಾರ ಸಿಗುವುದು ಕಷ್ಟವಾಯಿತು. ಆಗ ಸ್ಕೈ ತನ್ನ ಗುಂಪಿನೊಂದಿಗೆ ದಕ್ಷಿಣ ಧ್ರುವದ ಅಂಟಾರ್ಕ್ಟಿಕಾಕ್ಕೆ ಹೊರಡಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿತು.
ಇದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹಾರಾಟವಲ್ಲ, ಇದು ಸುಮಾರು 70,000 ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ಭೀಕರ ಪಯಣ ಅನ್ವಿತ್ ಬೆರಗಾಗಿ ಕೇಳಿದ, ತಾತಾ, ಇಷ್ಟು ದೂರದಲ್ಲಿ ಒಂದು ಪುಟ್ಟ ಹಕ್ಕಿ ದಾರಿ ತಪ್ಪುವುದಿಲ್ಲವೇ?
ತಾತ ವಿವರಿಸಿದರು, ಇಲ್ಲ ಅನ್ವಿತ್, ಸ್ಕೈ ಹಕ್ಕಿಯ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಕ್ರಿಪ್ಟೋಕ್ರೋಮ್ ಎಂಬ ವಿಶೇಷ ಪ್ರೋಟೀನ್ ಇರುತ್ತದೆ. ಇದು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತೀಯ ಕ್ಷೇತ್ರವನ್ನು ಒಂದು ನೀಲಿ ಬೆಳಕಿನಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ತೋರಿಸುತ್ತದೆ. ಅಂದರೆ, ನಮಗೆ ಮೈದಾನ ಕಾಣುವಂತೆ ಅದಕ್ಕೆ ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತೀಯ ರೇಖೆಗಳು ದಾರಿಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತವೆ. ಪ್ರಯಾಣದ ಮಧ್ಯೆ ಸ್ಕೈ ಮತ್ತು ತಂಡವು ವಿಶಾಲವಾದ ಸಾಗರದ ಮೇಲೆ ರಾತ್ರಿಯ ಹೊತ್ತು ಹಾರಬೇಕಾಯಿತು. ಹಗಲಿನಲ್ಲಿ ಸೂರ್ಯನ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೋಡಿ ದಿಕ್ಕು ತಿಳಿಯುತ್ತಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕಗ್ಗತ್ತಲಲ್ಲಿ? ತಾತ ಹೇಳಿದರು, ಆಗ ಅವುಗಳಿಗೆ ಸಹಾಯ ಮಾಡುವುದು ಆಕಾಶದ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು. ವಲಸೆ ಹೋಗುವ ಹಕ್ಕಿಗಳು ಬಾಲ್ಯದಲ್ಲೇ ನಕ್ಷತ್ರ ಪುಂಜಗಳ ಸ್ಥಾನವನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಅವುಗಳಿಗೆ ಆಕಾಶವು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ನಕ್ಷೆಯಂತೆ ಕಾಣುತ್ತದೆ. ಧ್ರುವ ನಕ್ಷತ್ರವು ಅವುಗಳಿಗೆ ದಿಕ್ಸೂಚಿಯಾಗಿ ಕೆಲಸ ಮಾಡುತ್ತದೆ.ಇಷ್ಟೇ ಅಲ್ಲದೆ ಅವುಗಳಿಗೆ ವಾಸನೆಯ ಮೂಲಕವೂ ದಾರಿ ತಿಳಿಯುತ್ತದೆ. ಸಮುದ್ರದ ಉಪ್ಪಿನ ವಾಸನೆ ಅಥವಾ ಕಾಡಿನ ಮಣ್ಣಿನ ವಾಸನೆಯನ್ನು ಅವು ಕಿಲೋಮೀಟರ್ಗಳ ದೂರದಿಂದಲೇ ಗ್ರಹಿಸುತ್ತವೆ. ಕಥೆ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಮಾತ್ರ ಸೀಮಿತವಾಗಿರಲಿಲ್ಲ. ತಾತ ಸಮುದ್ರದ ಆಮೆಯ ಕಥೆಯನ್ನೂ ಹೇಳಿದರು. ಮರೀನಾ ಎಂಬ ಹೆಸರಿನ ಸಮುದ್ರದ ಆಮೆ ಅಟ್ಲಾಂಟಿಕ್ ಸಾಗರದ ಒಂದು ದಂಡೆಯಲ್ಲಿ ಹುಟ್ಟಿ, ಸಾವಿರಾರು ಮೈಲಿ ಈಜುತ್ತಾ ದೂರ ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಸರಿಯಾಗಿ 20 ವರ್ಷಗಳ ನಂತರ, ಅದು ಮೊಟ್ಟೆ ಇಡಲು ತಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಅದೇ ಪುಟ್ಟ ಮರಳಿನ ದಂಡೆಗೆ ಮರಳಿ ಬರುತ್ತದೆ. ಹತ್ತು ಸಾವಿರ ಕಿಲೋಮೀಟರ್ ದೂರದ ಸಾಗರದಲ್ಲಿ ಸುತ್ತಾಡಿದರೂ, ಅದಕ್ಕೆ ತಾನು ಹುಟ್ಟಿದ ಆ ಪುಟ್ಟ ಜಾಗ ಹೇಗೆ ನೆನಪಿರುತ್ತದೆ? ಅನ್ವಿತ್ ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ಕೇಳಿದ. ತಾತ ವಿವರಿಸಿದರು, ಆಮೆಗಳು ಭೂಮಿಯ ಕಾಂತೀಯ ಬಲದ ಸಿಗ್ನೇಚರ್ ಅನ್ನು ನೆನಪಿಟ್ಟುಕೊಳ್ಳುತ್ತವೆ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ತೀರಕ್ಕೂ ಒಂದು ವಿಭಿನ್ನ ಕಾಂತೀಯ ಸೆಳೆತವಿರುತ್ತದೆ. ಅದನ್ನು ಗುರುತಿಸಿ ಅವು ಮರಳಿ ಬರುತ್ತವೆ. ಇದು ನಾವೆಲ್ಲರೂ ಬೆರಗಾಗುವಂತಹ 'ಬಯೋಲಾಜಿಕಲ್ ಕಂಪಾಸ್. ಅನ್ವಿತ್ಗೆ ಎಲ್ಲಕ್ಕಿಂತ ಹೆಚ್ಚು ರೋಮಾಂಚನ ನೀಡಿದ್ದು ಮೊನಾರ್ಕ್ ಚಿಟ್ಟೆಗಳ ಕಥೆ. ಈ ಚಿಟ್ಟೆಗಳು ಕೆನಡಾದಿಂದ ಮೆಕ್ಸಿಕೋಗೆ ವಲಸೆ ಹೋಗುತ್ತವೆ. ಅಚ್ಚರಿಯ ವಿಷಯವೆಂದರೆ, ಕೆನಡಾದಿಂದ ಹೊರಟ ಚಿಟ್ಟೆ ದಾರಿಯಲ್ಲೇ ತನ್ನ ಜೀವನ ಮುಗಿಸಿ ಮೊಟ್ಟೆ ಇಟ್ಟು ಸತ್ತು ಹೋಗುತ್ತದೆ. ಅದರ ಮಗು ಹುಟ್ಟಿ ಪ್ರಯಾಣ ಮುಂದುವರಿಸುತ್ತದೆ. ಆದರೆ ಯಾವತ್ತೂ ಮೆಕ್ಸಿಕೋವನ್ನು ನೋಡದ ಆ ಮರಿ ಚಿಟ್ಟೆ, ತನ್ನ ತಾಯಿ ಅಥವಾ ಅಜ್ಜಿ ಹೋಗುತ್ತಿದ್ದ ಅದೇ ಕಾಡಿನ, ಅದೇ ಮರಕ್ಕೆ ಹೋಗಿ ಕುಳಿತುಕೊಳ್ಳುತ್ತದೆ. ಇದು ಹೇಗೆ ಸಾಧ್ಯ ತಾತಾ? ಅದಕ್ಕೆ ಯಾರೂ ದಾರಿ ಹೇಳಿಕೊಟ್ಟಿಲ್ಲವಲ್ಲ? ಅನ್ವಿತ್ ಬೆರಗಾದ. ತಾತ ಹೇಳಿದರು, ಇದನ್ನು ಜೀನ್ ಮೆಮೊರಿ ಅಥವಾ ವಂಶವಾಹಿ ನೆನಪು ಎನ್ನುತ್ತಾರೆ. ಅವುಗಳ ಡಿಎನ್ಎನಲ್ಲಿ ಆ ಹಾದಿಯ ನಕ್ಷೆ ಮುದ್ರಿತವಾಗಿರುತ್ತದೆ. ಪ್ರಕೃತಿಯು ತಾಯಿಯ ಗರ್ಭದಲ್ಲೇ ಮಗುವಿಗೆ ಜಗತ್ತಿನ ನಕ್ಷೆಯನ್ನು ಕಲಿಸಿ ಕಳುಹಿಸುತ್ತದೆ. ಇದು ಮನುಷ್ಯರ ಬುದ್ಧಿವಂತಿಕೆಗೂ ನಿಲುಕದ ಅದ್ಭುತ. ಈ ಸುದೀರ್ಘ ಪ್ರಯಾಣದಲ್ಲಿ ಜೀವಿಗಳು ಕೇವಲ ವಿಜ್ಞಾನವನ್ನು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಜೀವನದ ಮೌಲ್ಯವನ್ನೂ ಬಳಸುತ್ತವೆ. ಹಕ್ಕಿಗಳು V ಆಕಾರದಲ್ಲಿ ಹಾರುವುದಕ್ಕೆ ಒಂದು ಕಾರಣವಿದೆ. ಮೊದಲ ಹಕ್ಕಿ ಗಾಳಿಯನ್ನು ಸೀಳುತ್ತಾ ಹೋದಾಗ, ಅದರ ಹಿಂದೆ ಇರುವ ಹಕ್ಕಿಗಳಿಗೆ ಗಾಳಿಯ ಒತ್ತಡ ಕಡಿಮೆಯಾಗಿ ಹಾರಲು ಸುಲಭವಾಗುತ್ತದೆ. ಇದರಿಂದ ಅವುಗಳ ಶೇ. 70 ರಷ್ಟು ಶಕ್ತಿ ಉಳಿತಾಯವಾಗುತ್ತದೆ. ಮುಂದೆ ಹಾರುವ ನಾಯಕ ಹಕ್ಕಿ ಸುಸ್ತಾದಾಗ, ಅದು ಹಿಂದೆ ಬರುತ್ತದೆ ಮತ್ತು ಮತ್ತೊಂದು ಹಕ್ಕಿ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನಾಯಕತ್ವ ವಹಿಸುತ್ತದೆ. ನೋಡು ಅನ್ವಿತ್, ಮರಳಿ ಮನೆ ಸೇರಬೇಕಾದರೆ ಒಬ್ಬರಿಗೊಬ್ಬರು ಸಹಾಯ ಮಾಡಲೇಬೇಕು ಎಂಬುದು ಅವುಗಳಿಗೆ ಗೊತ್ತು, ಎಂದರು ತಾತ. ಕಥೆ ಮುಗಿಸುತ್ತಾ ತಾತ ಹೇಳಿದರು ಅನ್ವಿತ್, ಈ ಜೀವಿಗಳಿಗೆ ಗಡಿಯಾರವಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಕಾಲದ ಅರಿವಿದೆ, ನಕ್ಷೆಯಿಲ್ಲದಿದ್ದರೂ ಗುರಿಯ ಅರಿವಿದೆ. ನಾವು ಮನುಷ್ಯರು ತಂತ್ರಜ್ಞಾನದ ಮೇಲೆ ಅವಲಂಬಿತರಾಗಿದ್ದೇವೆ, ಆದರೆ ನಮ್ಮ ಸ್ಮಾರ್ಟ್ಫೋನ್ಗಳು ಸಿಗ್ನಲ್ ಕಳೆದುಕೊಳ್ಳಬಹುದು. ಆದರೆ ಪ್ರಕೃತಿಯ ಈ ಜಿಪಿಎಸ್ ಎಂದಿಗೂ ಕೈಕೊಡುವುದಿಲ್ಲ.ಅನ್ವಿತ್ ಕಿಟಕಿಯ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದ. ಆಕಾಶದಲ್ಲಿ ಈಗ ನಕ್ಷತ್ರಗಳು ಮಿನುಗುತ್ತಿದ್ದವು. ಎಲ್ಲೋ ದೂರದಲ್ಲಿ ಹಕ್ಕಿಯೊಂದು ತನ್ನ ಗೂಡಿನತ್ತ ಹಾರುತ್ತಿತ್ತು. ಪ್ರಕೃತಿಯು ತನ್ನ ಮಡಿಲಲ್ಲಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಗೆ ಅದರದ್ದೇ ಆದ ದಾರಿದೀಪವನ್ನು ನೀಡಿದೆ ಎಂಬ ಸತ್ಯ ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು.
ಕಥೆಯ ನೀತಿ: ಪ್ರಕೃತಿಯಲ್ಲಿ ಯಾವುದೂ ಆಕಸ್ಮಿಕವಲ್ಲ. ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಜೀವಿಯೂ ತನ್ನ ಜೀವನದ ಪಯಣಕ್ಕೆ ಬೇಕಾದ ದಿವ್ಯಜ್ಞಾನವನ್ನು ಹುಟ್ಟಿನಿಂದಲೇ ಪಡೆದಿರುತ್ತದೆ. ನಾವು ಆ ಪ್ರಕೃತಿಯನ್ನು ಗೌರವಿಸಿದರೆ ಸಾಕು, ಅದು ನಮಗೂ ಸರಿಯಾದ ದಾರಿಯನ್ನು ತೋರಿಸುತ್ತದೆ
.
