વર્ષ ૨૧૮૦. પૃથ્વી હવે લીલીછમ વસુંધરા નહોતી રહી, પણ કોંક્રિટ, સ્ટીલ અને ઈલેક્ટ્રોનિક તરંગોથી ઘેરાયેલો એક મહાકાય ગ્લોબલ મેગા-સિટી બની ચૂકી હતી. માનવજાતે ટેકનોલોજીની ચરમસીમા વટાવી દીધી હતી. આકાશમાં મેગ્નેટિક ટ્રેનો દોડતી હતી, અને મંગળ તથા ચંદ્ર પર માનવ વસાહતો સામાન્ય બની ગઈ હતી. પરંતુ, કુદરતનો એક નિયમ હજુ પણ અજેય હતો—મૃત્યુ.
આ જ નિયમને તોડવા માટે અમદાવાદના હાર્દ સમાન 'નિયો-સાયન્સ રિસર્ચ સેન્ટર' માં એક ગુપ્ત મિશન ચાલી રહ્યું હતું, જેનું નામ હતું **'પ્રોજેક્ટ પુનર્જન્મ'**.
આ પ્રોજેક્ટના હેડ હતા ૩૮ વર્ષના અતિ પ્રભાવશાળી અને ઝીણવટભર્યા વૈજ્ઞાનિક ડૉ. કબીર મહેતા. કબીર દેખાવમાં જેટલા શાંત હતા, અંદરથી એટલા જ અશાંત હતા. ચાર વર્ષ પહેલાં એક સ્પેસ-શટલ દુર્ઘટનામાં તેમણે પોતાની પત્ની અને સહ-વૈજ્ઞાનિક ડૉ. મિરાલીને ગુમાવી દીધી હતી. મિરાલીના મૃત્યુએ કબીરને વિજ્ઞાનના એવા રસ્તે ધકેલી દીધો હતો જ્યાં ભલભલા જતાં ડરે—સમય અને ચેતના (Consciousness) નો મિલાપ.
કબીરે એક એવી સિસ્ટમ વિકસાવી હતી જે માનવીના મગજના ન્યુરોન્સમાં સંગ્રહિત 'યાદો અને ચેતના' ને ડિજિટલ ફોર્મેટમાં કન્વર્ટ કરી, તેને સમયના ચોક્કસ તરંગો (Time Waves) પર મોકલી શકતી હતી. સરળ શબ્દોમાં કહીએ તો, આ કોઈ ભૌતિક ટાઈમ મશીન નહોતું, પણ આ 'ચેતનાનું ટાઈમ ટ્રાવેલ' હતું.
"આપણે શરીરને ભૂતકાળમાં નથી મોકલી શકતા, પણ જો આપણી ચેતના ભૂતકાળના આપણા જ શરીરમાં પ્રવેશી જાય, તો આપણે ઇતિહાસ બદલી શકીએ છીએ," કબીર પોતાના આસિસ્ટન્ટ નીલને સમજાવી રહ્યા હતા.
બહાર મુસળધાર વરસાદ પડી રહ્યો હતો. લેબોરેટરીની અંદર ક્વોન્ટમ કમ્પ્યુટર્સનો અવાજ ગૂંજી રહ્યો હતો. 'પ્રોજેક્ટ પુનર્જન્મ' ના લોન્ચિંગની આ અંતિમ રાત હતી. ગવર્નમેન્ટે આ પ્રોજેક્ટને જોખમી ગણાવીને તેના પર પ્રતિબંધ મૂકવાની તૈયારી કરી લીધી હતી, તેથી કબીર પાસે આજે છેલ્લી તક હતી.
તે વિશાળ બાયો-કેપ્સ્યુલમાં સૂઈ ગયા. તેમના માથા પર સેંકડો બાયો-સેન્સર્સ અને ઇલેક્ટ્રોડ્સ લગાડવામાં આવ્યા.
"સર, આ અત્યંત જોખમી છે. જો તમારી ચેતના ભૂતકાળના સમયના લૂપમાં ફસાઈ ગઈ, તો તમે વર્તમાનમાં ક્યારેય પાછા નહીં આવી શકો. તમારું મગજ ડેડ થઈ જશે," નીલે ચિંતાતુર અવાજે ચેતવણી આપી.
"નીલ, મિરાલી વિના આ વર્તમાન પણ મારા માટે એક મૃત્યુ સમાન જ છે. સિસ્ટમ ઓન કરો," કબીરનો અવાજ મક્કમ હતો.
નીલે ભારે હૈયે કીબોર્ડ પર કમાન્ડ ટાઈપ કર્યો. લેબની લાઈટો ડીમ થઈ ગઈ. કબીરની આંખો સામેની સ્ક્રીન પર આંકડા બદલાવા લાગ્યા: **૨૧૭૬... ૨૧૭૫... ૨૧૭૪...**
અચાનક એક જોરદાર ઉર્જાનો ઝટકો લાગ્યો. કબીરની નસોમાં લોહી ધસી આવ્યું. તેમને લાગ્યું કે તેમનું અસ્તિત્વ હજારો ટુકડાઓમાં વહેંચાઈ રહ્યું છે. સ્પેસ અને ટાઈમની બધી સીમાઓ ઓગળી ગઈ. તેઓ એક અંધારા, અનંત ટનલમાંથી અતિ તીવ્ર ગતિએ પસાર થવા લાગ્યા.
જ્યારે કબીરે આંખો ખોલી, ત્યારે વાતાવરણ એકદમ બદલાયેલું હતું. કોઈ લેબોરેટરી નહોતી, કોઈ મશીનો નહોતા. તેઓ એક સુંદર, કાચની બારીવાળી કૅફેમાં બેઠા હતા. બહાર હળવો તડકો હતો.
સામેની ખુરશી પર મિરાલી બેઠી હતી! તે કોફીનો મગ હાથમાં પકડીને હસી રહી હતી.
કબીરના પ્રી-ફ્રન્ટલ કોર્ટેક્સમાં વર્તમાનની યાદો અકબંધ હતી. તેઓ સમજી ગયા કે તેઓ બરાબર ચાર વર્ષ પાછળ, ૧૨ ઓગસ્ટ ૨૧૭૬ ના રોજ પહોંચી ગયા છે—એ જ દિવસ, જ્યારે મિરાલી સ્પેસ-શટલ 'ઓરિઅન-૫' માં બેસવાની હતી.
"કબીર, તું ક્યાં ખોવાઈ ગયો? હું ક્યારની પૂછું છું કે સ્પેસ મિશન પર જતાં પહેલાં મારે આ રિપોર્ટ સબમિટ કરવો જોઈએ કે નહીં?" મિરાલીએ પૂછ્યું.
કબીરની આંખોમાંથી આંસુ વહી ગયા. તેમણે મિરાલીનો હાથ પકડી લીધો. તે એકદમ વાસ્તવિક હતો, હૂંફાળો હતો. "મિરાલી... તું આ મિશન પર નહીં જાય. તારે ક્યાંય નથી જવાનું. જો તું જઈશ તો તારું શટલ ક્રેશ થઈ જશે!" કબીર ગભરાયેલા અવાજે બોલ્યા.
મિરાલી ચોંકી ગઈ, "તું આ શું બોલે છે કબીર? આ મિશન આપણું સપનું છે. અને તું આવી અંધશ્રદ્ધા જેવી વાતો કેમ કરે છે?"
કબીરે તેને બધી સત્ય હકીકત જણાવી—ભવિષ્યની વાત, 'પ્રોજેક્ટ પુનર્જન્મ' ની વાત. પણ મિરાલીને લાગ્યું કે કબીર વર્ક-સ્ટ્રેસના કારણે માનસિક સંતુલન ગુમાવી રહ્યો છે. તેણે જવાની જીદ પકડી. કબીરે તેને રોકવા માટે રૂમમાં પૂરી દેવાનો પ્રયત્ન કર્યો, પણ બરાબર એ જ ક્ષણે કબીરના મગજમાં એક જોરદાર કમ્પન થયું.
તેમના કાનમાં વર્તમાનકાળના એઆઈ (AI) 'રૂદ્ર' નો અવાજ ગૂંજ્યો:
"વોર્નિંગ! ટાઈમ પેરાડોક્સ (Time Paradox) એક્ટિવેટેડ. તમે ઇતિહાસ બદલી રહ્યા છો. બ્રહ્માંડ પોતાની જાતને સુધારવાનો પ્રયત્ન કરશે. જો તમે મિરાલીને રોકશો, તો સમય બીજો રસ્તો શોધશે."
કબીરે એ ચેતવણીને અવગણી. તેમણે મિરાલીની કારની ચાવી છુપાવી દીધી જેથી તે સ્પેસપોર્ટ પર ન પહોંચી શકે. શટલ 'ઓરિઅન-૫' તેના નિયત સમયે મિરાલી વિના જ લોન્ચ થઈ ગયું.
ટીવી સ્ક્રીન પર લોન્ચિંગ લાઈવ દેખાઈ રહ્યું હતું. કબીરે રાહતનો શ્વાસ લીધો. મિરાલી તેમની બાજુમાં સોફા પર બેઠી હતી, જોકે તે કબીરથી ખૂબ નારાજ હતી. મિશન લોન્ચ થયાની પાંચમી મિનિટે, ટીવી પર બ્રેકિંગ ન્યૂઝ આવ્યા—'ઓરિઅન-૫' માં ટેકનિકલ ખામી સર્જાતા તે હવામાં જ બ્લાસ્ટ થઈ ગયું.
કબીર ખુશ થયા કે તેમણે મિરાલીનો જીવ બચાવી લીધો. ઇતિહાસ બદલાઈ ગયો હતો!
પરંતુ, બરાબર એ જ સેકન્ડે આકાશમાંથી એક પ્રચંડ વીજળી ત્રાટકી. લેબની બિલ્ડિંગની શોર્ટ-સર્કિટ થઈ અને આખી બિલ્ડિંગમાં આગ લાગી ગઈ. કબીર મિરાલીનો હાથ પકડીને બહાર ભાગવા ગયા, પણ એક મોટો સ્ટીલનો બીમ મિરાલી પર પડ્યો.
"કબીર!" મિરાલીની આખરી ચીસ હવામાં ઓગળી ગઈ.
કબીર સ્તબ્ધ થઈને જોઈ રહ્યા. શટલ અકસ્માત ન થયો, તો આગ અકસ્માત થયો! સમયનો પડછાયો ક્રૂર હતો. જે મોત ૨૧૭૬ માં લખાયેલું હતું, તે થઈને જ રહ્યું, માત્ર માધ્યમ બદલાયું. સમય પોતાનો હિસાબ બરાબર રાખતો હતો.
કબીરનું મગજ આ આઘાત સહન ન કરી શક્યું. તેમની ચેતના ભૂતકાળના લૂપમાંથી ખેંચાઈને પાછી ૨૧૮૦ ની લેબોરેટરીમાં આવી ગઈ.
બાયો-કેપ્સ્યુલનો કાચ ખૂલ્યો. કબીર હાંફતા હાંફતા બહાર આવ્યા. નીલ દોડીને તેમની પાસે આવ્યો, "સર! તમે ઠીક છો ને? શું થયું?"
કબીરે આસપાસ જોયું. બધું જ એવું જ હતું. મિરાલી આ દુનિયામાં નહોતી. કબીર રડી પડ્યા, પણ આ વખતે તેમના આંસુમાં પરાજયની ભાવના નહોતી, પરંતુ એક પરમ સત્યનો સ્વીકાર હતો.
તેઓ સમજી ગયા કે સમય કોઈ રેખીય નદી નથી જેને પાછળ વાળી શકાય. સમય એ બ્રહ્માંડનું એક એવું સનાતન પરિમાણ છે જે આપણા સુધારા સ્વીકારતું નથી. વિજ્ઞાન આપણને શક્તિ આપી શકે છે, પણ પ્રકૃતિના મૂળભૂત નિયમો સાથે છેડછાડ કરવાનો અધિકાર આપતું નથી.
કબીરે કમ્પ્યુટર સ્ક્રીન તરફ જોયું, જ્યાં 'પ્રોજેક્ટ પુનર્જન્મ' નો તમામ ડેટા ફ્લેશ થઈ રહ્યો હતો. તેમણે કીબોર્ડ પર હાથ રાખ્યો અને એક સિંગલ કમાન્ડ આપ્યો: 'DELETE ALL DATA'.
"સર, આ શું કર્યું? તમારી વર્ષોની મહેનત..." નીલ આશ્ચર્યથી બોલ્યો.
કબીરે હસીને નીલના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને કહ્યું, "નીલ, ભવિષ્યને સુંદર બનાવવા માટે ભૂતકાળના મુરઝાયેલા ફૂલોને પકડી રાખવાની જરૂર નથી. વિજ્ઞાનનો સાચો ઉપયોગ સમયને જીતવામાં નથી, પણ સમયની સાથે વહેવામાં છે."
તે રાત્રે, લેબોરેટરીની બહાર વરસાદ બંધ થઈ ચૂક્યો હતો અને આકાશમાં નવા તારા ખીલી રહ્યા હતા. ડૉ. કબીરે સમયના પડછાયામાંથી મુક્ત થઈને, એક નવા ભવિષ્ય તરફ પગલું માંડ્યું.
