Hey, I am on Matrubharti!

સુધામૃત
=================================

શરદ પૂનમની રાત્રે સોળે શણગાર સજીને ગરબે ધૂમવા જતાં પહેલાં ઝરુખામાં આવી પૂર્ણ ખીલેલા ચંદ્રને જોતા શશાંકને સુધાએ જોયો ને જાણે તે શશાંક તરફ ખેંચાઈ જ આવી!

"અરે વાહ! શું ચાંદ ખીલ્યો છે!" - સુધાથી જાણે છલકાઇ જ જવાયું.

"હા,જોને ... ક્યારનો હું ય રાહ જોતો હતો."

"શું ?" - સુધાએ સાંભળ્યું છતાં સમજાયું નહીં.

"કંઈ નહિં ; એ તો એમ કહેતો'તો કે આજે શરદ પૂનમ શોળે કળાએ ખીલી છે..." - ને બસ, પછી શશાંક ચંદ્રની ચાંદનીમાં ઓળઘોળ થઈ ગયો.

###
રાજેન્દ્રકુમાર એન.વાઘેલા
ભરૂચ.

Read More

અંધારું ભલે છવાઈ જાય...



બસ, પોતાનો દીવો પ્રગટાવી દો.

उफ़...
=================================
वक्त के हर पन्नो पर खुदको ढूंढते रहे,
जैसे   रोज़   इक पहेलीमे  डूबते  रहे.
सोचा था जी लूंगा ईस प्यार-मुहोब्बतसे,
मगर  अपनो से रोज़ हम बिछड़ते रहे।
                      
न  तसव्वुर  न  सब्र की  सीमा है,
ए दिले नादां  फिर भी मगर जीना है।
शाकी से  क्यूं  तुम  रुशवा होते हो,
ग़मे  जश्न हो; तो  बस  पीना  है ।
                
शिकायत क्या करें ज़माने से,
खुद ही चले आए थे मैखानेमे।
सोचा; ख़ुदको खुदी से मिटा लूं,
हम डूब गए मगर इक पैमाने में।

###
રાજેન્દ્રકુમાર એન.વાઘેલા
ભરૂચ.
                  

Read More

મહેક
=================================

જેમ આ તરફ શ્વાસ ચાલતા હતાં તેમ સામે પણ શ્વાસ મહેકતા હતા, અને એ જ પ્રણયમહેકથી તેઓ જીવન માણતા'તા.

પ્રેમોન્મત આ બેલડી સંગે અનંત રહેવા સ્વપ્ન સેવતી...

પરંતુ કહેવાતી 'સુશિક્ષિત' દુનિયાદારીથી તેમની પરમચેષ્ટાનાં શ્વાસ રુંધાયા; ને મહેક થંભી ગઈ.

Read More

આપણી જ જવાબદારી
==================================
(૧૩)
આપણે જ્યારે કોઈ પણ કામ કર્યું હોય કે કરીએ ત્યારે તેની સફળતા કે નિષ્ફળતા પૈકીનું એક પરિણામ પ્રાપ્ત થાય છે. સફળ થનાર આગળનું કદમ ભરે છે, અને નિષ્ફળ થનાર જો મનથી મક્કમ હોય તો વધુ મહેનત કે તાકાત સાથે ફરી પ્રયત્ન કરી સફળતા પ્રાપ્ત કરે છે. આટલી વાત પછી એમ થાય કે ઠીક છે, બરાબર છે. વળી આપણે આ વાત સમજી શકીએ છીએ તેથી તેને હળવાશથી પણ લઇએ છીએ; પરંતુ આ જ વાત બાળકોનાં દિલોદિમાગમાં ઉતારવી ખૂબ જ મુશ્કેલ છે.

હાલનાં સમયમાં સફળતાનાં સંતોષ કરતાં અપેક્ષાનો અતિરેક વધુ જોવા મળે છે, અને જાણે અજાણે બાળકો આવા મનસ્વીપણાનો ભોગ બની બેસે છે.આવા સંજોગોમાં બાળક જ્યારે જે તે ક્ષેત્રમાં, ધોરણમાં કે કાર્યમાં નિષ્ફળ જાય છે ત્યારે તેની માનસિક પરિસ્થિતિ ખૂબ જ નાજુક હોવા સંભવ છે. બોર્ડમાં 'રિઝલ્ટ' ઓછું આવવાથી કે નાપાસ થવાથી ઘણા વિદ્યાર્થીઓએ આત્મહત્યા કરી હોવાની ઘટનાઓથી આપણે અજાણ નથી.બાળક કોઈ પણ ઉંમરનું હોય અને જો તે કોઈ ક્ષેત્રમાં-ખાસ કરીને વિદ્યાર્થીઓને આભ્યાસમાં નિષ્ફળતા પ્રાપ્ત થાય તો તેને ઉતારી પાડવાની કે અન્ય બાળક સાથે સરખામણી કરવાની ભૂલ કદી ન કરવી. આવા બાળકને તો સૌપ્રથમ તમારી હૂંફની જરૂર હોય છે. જે તે પરિસ્થિતિને તે સમય પૂરતી બાજુ પર ધકેલી દેવી અને એક જવાબદાર વડિલ કે માતાપિતા તરીકે બાળકની નિષ્ફળતાની જડ ખોતરી તેનાં માર્ગદર્શક બનીએ. આનો સૌથી પહેલો અને મોટો ફાયદો એ છે કે આપણું બાળક આપણી પાસે રહેશે.બાકીનાં પછી બધા જ રસ્તા કરી શકાય.

નિષ્ફળતા એ પ્રયત્ન કર્યાની સૌથી મજબૂત સાબિતી છે. જો કે આવી સમજદારી બાળકને નાનપણથી જ કેળવવી જરૂરી. ઘણાં માબાપ બાળકની નાનીમોટી નિષ્ફળતા બદલ તેનાં પ્રત્યે દુર્વ્યવહાર સેવે છે, તેને ઉતારી પાડે છે. આમ કરવાથી તેનાં હ્રદયમાં ડર અને લઘુતાગ્રંથીનો આવિષ્કાર થશે. શક્ય છે કે તે ફરી પ્રયત્ન કરતો પણ બંધ થઈ જાય. આ રીતે તો તે કદીયે ઉજ્જવળ ભવિષ્ય નહિં બનાવી શકે, અને જો એમ થાય તો તેનાં જવાબદાર આપણે જ ગણાઇશું. હા, એ વાત પણ ખરી કે બાળકનું વર્તન,વિકૃતિ કે નિષ્ફળતા માટે આપણે આપણી જાતને જ દોષિત માનવાની પણ જરૂર નથી.આવી પરિસ્થિતિ પાછળ ઘણાં પરિબળો ભાગ ભજવે છે. માનીએ કે સફળતા એ કંઈ રસ્તામાં નથી પડી અથવા કંઈ સસ્તી પણ નથી, પરંતુ નિષ્ફળતા એ સફળતામાં પ્રાપ્ત થતાં આનંદના પરિમાણ કરતાં પણ વધુ સંયમ, સમજદારી અને ધૈર્ય માગી લે છે; અને આ બહું હિંમતનું કામ છે.

બસ, એટલું જ કે કોઈ પણ સંજોગોમાં બાળકોને જીવનમાં આવતી નિષ્ફળતાને પણ વધાવી લેતાં શીખવીએ. આખરે તો આપણી જ જવાબદારી છે ને!!
🙏જય માતાજી🙏
(ક્રમશઃ)
રાજેન્દ્રકુમાર એન.વાઘેલા
ભરૂચ.

Read More

આપણી જ જવાબદારી
==================================
(૧૨)
અપણાં સમાજમાં જાતીયતાનાં વિષયને ચર્ચવાની જોઈએ તેટલી મોકળાશ નથી. જવલ્લે જ એવા માતા-પિતા હશે કે જેઓ પોતાનાં બાળક સાથે આ વિષયને મુક્ત રીતે સમજાવવાનો પ્રયાસ કર્યો હોય. આપણે જ સર્જન કરેલા સ્પર્ધાત્મક યુગમાં હવે બાળક માંડ ત્રણ વર્ષનું થતાં જ તે શાળામાં મેળવેલા પ્રવેશની સાથે બહારની ભપકાદાર દુનિયામાં પણ પ્રવેશ મેળવે છે.તે ક્યારે, કોનાં અને કેવા સંપર્કમાં આવે છે તે આપણે ઘરે કે ઓફિસમાં બેઠા માત્ર અનુમાન જ લગાવી શકીએ, બાકી સાચી હકીકત તો બાળક જ જાણે. જાતીય સતામણી એ આ નિર્દોશ અને નાદાન બાળકને ખબર નથી; અને દુષ્કૃત્ય કરનારે પોતાનાં મગજમાં બાળકોને આકર્ષવા પ્રલોભનોનો ભંડાર ખડક્યો હોય છે. તે ક્યારે કેવો પ્રયોગ આચરે તે તમે કે હું જાણી નથી બેઠા. તો શું બાળકને ઘરમાં જ ગોંધી રાખવું!? : એ શક્ય નથી.

આજના બાળકોને જાતીયતાનાં વિષયથી સ્હેજ પણ વિમુખ ન રાખવા એવી દરેક માબાપને મારી નમ્ર વિનંતી છે.ઘણી વખત બાળકો જ્યારે માતાપિતાને જાતીયતા સંદર્ભે કોઈ પ્રશ્ન કરે છે તો મોટે ભાગે તેનાં પ્રશ્નને ટાળી દેવામાં આવે છે અથવા ગુસ્સે થઈને તેને ચૂપ કરી દેવામાં આવે છે. આમ કરવાથી તો તે પોતાની જિજ્ઞાસા સંતોષવા તમારા સિવાય અન્ય કોઈ પણ વ્યકિત કે માધ્યમ તરફ વળી શકે છે. શું તે પરવળશે? જો કે આ મુદ્દો ખૂબ જ સંવેદનશીલ છે, પરંતુ બાળકની ઉંમરને ધ્યાન પર રાખી તેની સાથે યોગ્ય અને ગંભીરતાપૂર્વક વાત કરવામાં આવે તો ઉત્તમ પરિણામ મળી શકે છે.

જાતીયતાનાં મુદ્દાને લઇને તમે બાળકનાં એક અંગત મિત્ર તરીકેનો વર્તાવ રાખો તો જ સમાધાન શક્ય છે. નિષ્ણાંતોનાં કેટલાંક સંશોધનો મુજબ સાડા ત્રણ કે ચાર વર્ષનાં બાળકને સ્નાન કરાવતી વખતે કે વોશરૂમ જાય ત્યારે તેને બાળસહજ ભાષામાં શરીરનાં અંગત અંગો અને તેની સ્વચ્છતા વિશે માહિતી આપી શકાય.આ ઉપરાંત કોઈ કેવો અને ક્યાં સ્પર્શ કરે છે તેનો પણ ખ્યાલ આપી શકાય. આશરે આઠેક વર્ષની ઉંમર બાદ બાળકોને સમજાય તે રીતે આ જ બાબતમાં આગોતરી જાણકારી આપી તેની ગંભીરતા તરફ ધ્યાન દોરી શકાય છે. આ પછીની ઉંમરમાં જાતીય સતામણી કે રેપ જેવી ઘટનાઓની જાણકારી કે સમજણ વધુ સ્પષ્ટીકરણ સાથે કરી શકાય. એવું ન વિચારવું કે બાળક સાથે જાતીય સંબંધ વિશે વાત કરવાથી તે જાતીય સંબંધ બાંધવા તરફ દોરાઈ જશે. ગુનાહ કરતાં ગંભીરતા જણાવવાથી તે સચેત બની શકે છે અને યુવાન વયે આત્મસંયમ રાખવા પણ સક્ષમ બનશે. કોઈ વિકૃત સિંચન કરે તેનાં પહેલાં પ્રાકૃતિક અને પારદર્શક સિંચન થાય એ જરૂરી છે.જો કે આ બાબતે માતાઓની ખૂબ જ સક્રિય ભૂમિકા જરૂરી થઈ પડે એમ છે પરંતુ તેનો મતલબ એ નથી કે પુરુષ પક્ષની કોઇ જ જવાબદારી નથી; આ સહિયારી જવાબદારી છે, આપણી જ જવાબદારી.
🙏જય માતાજી🙏
(ક્રમશઃ)
રાજેન્દ્રકુમાર એન.વાઘેલા
ભરૂચ.

Read More

ભીતરનાં કમાડ
~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~~
"આજે પૃથ્વી પર અનેક ભક્તોની લાગણી દુભાતી હશે નંઈ!" - વૈકુંઠમાં વિરાજમાન યોગેશ્વર એવા જગતનાં નાથને રુક્મિણીજીએ શ્રીહરિનાં મુખમંડલનાં બદલાતા હાવભાવ જોઈને સહજતાથી કહ્યું.

"હં...હા...; ના રે ના, એવું કંઈ નથી..." - ખુલ્લી આંખે ધ્યાનમગ્ન થયેલા શ્રીહરિએ રુક્મિણીનો પ્રત્યુતર જાણે વાળવા ખાતર વાળ્યો.

"પણ તમારા હૈયાની વેદનાનો આકાર આપના મુખારવિંદ પર ચિતરાઇ ગયો છે નાથ. આજે આપનું મંગલમુખ આપની જ સાથે દગો કરી રહ્યું છે."- સત્યભામાની વાતમાં ટેકો કરતાં રુક્મિણીજીએ શ્રીહરિ પર અપલક મીટ માંડી હળવો છણકો કર્યો.

"હા, નાથ! જાણે મંદિરોમાં ભક્તોનો દુકાળ પડ્યો લાગે છે." - પૃથ્વીલોકની સ્થિતિ જાણી રુક્મિણીજી સાથેનાં સંવાદમાં સત્યભામાએ ફરી સૂર પૂર્યો.

થોડીક વાર માટે ત્રણે વચ્ચે મૌન પથરાઇ ગયું, ને પછી એક ઊંડા ઉચ્છવાસ સાથે વિચારોમાં જોજનો દૂર પહોંચી ગયેલા અલખધણી હવે સત્યભામા અને રુક્મિણીજીની સન્મુખ થયા અને બંને જીવનસંગીનીઓ સાથે એકનયન થઈ ફક્ત એટલું જ બોલ્યા કે -

"મંદિરો તો કાલે ઉઘડી જાશે : હવે ભીતરનાં કમાડ ઊઘડે તો સારું; હું આખરે તો ત્યાં જ છું ને!!
###
રાજેન્દ્રકુમાર એન.વાઘેલા
ભરૂચ.

Read More