భారతీయ ఆధ్యాత్మిక సంప్రదాయంలో కొందరు మహర్షుల ప్రాధాన్యం వారి వ్యక్తిగత జీవిత కథలతో మాత్రమే పరిమితం కాదు. వారి వంశపరంపర, జ్ఞానపారంపర్యం, సృష్టి వ్యవస్థలో వారి పాత్ర అనేక తరాలకు విస్తరిస్తుంది. అలాంటి మహోన్నత ఋషుల్లో మరీచి మహర్షి ఒకరు. సంస్కృతంలో “మరీచి” అంటే కాంతికిరణం, వెలుగురేఖ అనే అర్థం. ఆ పేరుకు తగినట్లే సృష్టి తత్వంలో ఆయనను ఒక ప్రకాశవంతమైన ఆధ్యాత్మిక శక్తిగా పురాణ సంప్రదాయం దర్శిస్తుంది. మరీచి బ్రహ్మదేవుని మానసపుత్రుడు. అంటే బ్రహ్మ మనస్సు నుంచి ఉద్భవించిన మహర్షుల్లో ఆయన ఒకరు. బ్రహ్మ సృష్టిని విస్తరించేందుకు నియమించిన ప్రజాపతుల్లో మరీచికి విశిష్ట స్థానం ఉంది. పురాణ సంప్రదాయంలో ఆయన కేవలం తపస్సు చేసుకున్న ఋషి మాత్రమే కాదు; సృష్టి పరంపరను ముందుకు తీసుకెళ్లే బాధ్యతను స్వీకరించిన ప్రజాపతిగా కూడా వర్ణించబడ్డాడు. బ్రహ్మ సృష్టి సంకల్పం నుంచి జీవసృష్టి విస్తరణకు వెళ్లే క్రమంలో మరీచి ఒక ముఖ్యమైన కడియంగా నిలిచాడు.