(തുടർച്ച)
---
എപ്പിലോഗ്
അവൾ ഇന്നും അവിടെയുണ്ട്
ചിലപ്പോൾ മഴയുടെ ശബ്ദം കേട്ടുകൊണ്ട്.
ചിലപ്പോൾ പഴയ പാട്ടുകൾ കേട്ടുകൊണ്ട്.
ചിലപ്പോൾ വഴിയിലൂടെ വെളുത്ത ചുരിദാർ ധരിച്ചൊരു പെൺകുട്ടി നടന്നുപോകുന്നത് കാണുമ്പോൾ.
ബേസിൽ അറിയാതെ അവളെ നോക്കും.
അവൾ അന്നയല്ലെന്ന് മനസ്സിലാകുമ്പോൾ പതുക്കെ പുഞ്ചിരിക്കും.
ഒരിക്കൽ അങ്ങനെ ഒരു പെൺകുട്ടിയെ കണ്ടപ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സ് വർഷങ്ങൾ പിന്നിലേക്ക് പോയി.
അന്ന ആദ്യമായി അവനെ നോക്കി ചിരിച്ച ആ ദിവസം.
അവൾ ചോദിച്ച ആ ചോദ്യം.
"നിങ്ങൾക്ക് ചിരിക്കാനും അറിയാമല്ലോ!"
അവൻ അന്ന് ചിരിച്ചിരുന്നു.
ഇന്നും അവൻ ചിരിക്കുന്നു.
പക്ഷേ, ആ ചിരിയുടെ പിന്നിൽ ഒരു പഴയ ഓർമയുണ്ട്.
ഒരു പേരുണ്ട്.
ഒരു പൂർത്തിയാകാത്ത ജീവിതമുണ്ട്.
അന്ന.
ബേസിൽ ചിലപ്പോൾ ചിന്തിക്കും.
അവൾ ഇന്ന് ജീവിച്ചിരുന്നെങ്കിൽ എങ്ങനെയായിരിക്കുമായിരുന്നു?
അവളുടെ മുടിയിൽ നര വീണിരിക്കുമോ?
അവൾക്ക് ഇപ്പോഴും മഴ ഇഷ്ടമായിരിക്കുമോ?
അവൾ ഇന്നും ചെറിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് ദേഷ്യപ്പെടുമോ?
അവൾ ഇന്നും അവനെ കളിയാക്കുമോ?
"ബേസിലേ, നീ ഇപ്പോഴും പഴയതുപോലെയാണല്ലോ!"
അവൾ അങ്ങനെ പറഞ്ഞിരുന്നെങ്കിൽ അവൻ എന്തു മറുപടി പറയുമായിരുന്നു?
"അതെ, അന്നാ. നീ പോയപ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിലെ ഒരു ഭാഗം അവിടെത്തന്നെ നിന്നുപോയി."
അവൻ ഒരുപക്ഷേ അങ്ങനെ പറഞ്ഞേനെ.
പക്ഷേ, ജീവിതം ചോദ്യങ്ങൾക്കുള്ള ഉത്തരങ്ങൾ എല്ലായ്പ്പോഴും തരാറില്ല.
ചില ചോദ്യങ്ങൾക്കൊപ്പം ജീവിക്കാനാണ് നമ്മൾ പഠിക്കേണ്ടത്.
ബേസിലും അതു പഠിച്ചു.
അന്നയെ മറക്കാൻ അവൻ ശ്രമിച്ചില്ല.
അവളെ ഓർക്കുമ്പോൾ തകർന്നുപോകാതിരിക്കാനാണ് ശ്രമിച്ചത്.
അവൾ നൽകിയ സന്തോഷം ഓർത്തുകൊണ്ട് ചിരിക്കാനും പഠിച്ചു.
കാരണം, അന്ന അവന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഒരു നഷ്ടം മാത്രമായിരുന്നില്ല.
അവന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഒരിക്കൽ പൂത്തുലഞ്ഞ ഒരു വസന്തമായിരുന്നു.
ആ വസന്തം അധികനാൾ നീണ്ടുനിന്നില്ല.
എങ്കിലും അതിന്റെ സുഗന്ധം അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവശേഷിച്ചു.
---
അവസാന അധ്യായം
ഒരു പൂവ്, രണ്ട് ഓർമകൾ
2022 നവംബർ 17.
അന്നയുടെ പ്രണയം ബേസിലിനോട് പറഞ്ഞിട്ട് ഇരുപത്തിനാല് വർഷം തികയുന്ന ദിവസം.
രാവിലെ ബേസിൽ ഒരു പൂക്കടയിലെത്തി.
"ചേട്ടാ, കുറച്ച് വെള്ളപ്പൂക്കൾ വേണം."
പൂക്കടക്കാരൻ ഒരു പൂക്കെട്ട് തയ്യാറാക്കി.
ബേസിൽ അത് കൈയിലെടുത്തു.
പൂക്കൾ കണ്ടപ്പോൾ പഴയൊരു ഓർമ മനസ്സിൽ തെളിഞ്ഞു.
1998 നവംബർ 18.
ആശുപത്രിയുടെ ഇടനാഴി.
കൈയിൽ ഇതുപോലെ വെള്ളപ്പൂക്കൾ.
മനസ്സിൽ നിറയെ പ്രതീക്ഷകൾ.
അന്ന കണ്ണുതുറക്കുമ്പോൾ താൻ അരികിലുണ്ടാകുമെന്ന വിശ്വാസം.
പിന്നെ, ഒരു വാക്ക്.
"ഞങ്ങൾക്ക് അവളെ രക്ഷിക്കാനായില്ല."
ബേസിൽ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
വർഷങ്ങൾ കഴിഞ്ഞിട്ടും ആ വാക്കുകൾ അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽനിന്ന് മാഞ്ഞുപോയിരുന്നില്ല.
പക്ഷേ, ഇന്ന് അവൻ ആ ഓർമയിൽനിന്ന് ഓടിയില്ല.
അവൻ പൂക്കൾ നെഞ്ചോടു ചേർത്തുപിടിച്ചു.
"ഇന്ന് നിനക്കായി പൂക്കൾ വാങ്ങാൻ എനിക്ക് പേടിയില്ല, അന്നാ."
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
"കാരണം, ഈ പൂക്കൾ നിന്നെ നഷ്ടപ്പെട്ട ദിവസത്തെ മാത്രം ഓർമിപ്പിക്കുന്നില്ല. നീ എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഉണ്ടായിരുന്ന ദിവസങ്ങളെയും ഓർമിപ്പിക്കുന്നു."
അവൻ അന്നയെ അടക്കം ചെയ്തിരുന്ന സ്ഥലത്തേക്ക് നടന്നു.
അവിടെയെത്തിയപ്പോൾ കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദനായി നിന്നു.
പിന്നെ പൂക്കൾ അവിടെ വെച്ചു.
"അന്നാ..."
അവൻ പതുക്കെ വിളിച്ചു.
"ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ പറയാനുണ്ട്."
അവൻ സമീപത്തുള്ള കല്ലിനരികിൽ ഇരുന്നു.
"നിനക്കറിയാമോ? ജോമോന്റെ മകൾക്ക് ഇപ്പോൾ പത്തുവയസ്സായി. അവൾ ഒരുപാട് സംസാരിക്കും. നിന്നെപ്പോലെ!"
അവൻ ചിരിച്ചു.
"അവളോട് സംസാരിക്കുമ്പോൾ പലപ്പോഴും നിന്നെ ഓർമ വരും."
അവൻ കുറച്ചുനേരം നിശ്ശബ്ദനായി.
"പിന്നെ, നമ്മുടെ പഴയ പുസ്തകക്കട ഇപ്പോഴും അവിടെയുണ്ട്. അതിന്റെ രൂപം മാറി. പക്ഷേ, ഞാൻ അവിടെ പോകുമ്പോൾ ഇന്നും നിന്നെ കാണുന്നതുപോലെ തോന്നും."
കാറ്റ് പതുക്കെ വീശി.
അവിടെ വെച്ചിരുന്ന പൂക്കളുടെ ഇതളുകൾ ചെറുതായി ഇളകി.
ബേസിൽ അവയെ നോക്കി.
"നീ എനിക്ക് ഒരു കാര്യം പഠിപ്പിച്ചു, അന്നാ."
അവന്റെ ശബ്ദം ശാന്തമായിരുന്നു.
"നമ്മൾ സ്നേഹിക്കുന്നവരെ എപ്പോഴും കൂടെ നിർത്താൻ നമുക്ക് കഴിയില്ല. പക്ഷേ, അവർ നൽകിയ സ്നേഹം എങ്ങനെ സൂക്ഷിക്കണമെന്ന് നമുക്ക് തീരുമാനിക്കാം."
അവൻ മുകളിലേക്ക് നോക്കി.
"ഞാൻ ഇത്രയും വർഷം നിന്നെ ഓർത്ത് കരഞ്ഞു. ചിലപ്പോൾ ജീവിതത്തോടുതന്നെ ദേഷ്യപ്പെട്ടു. എന്തുകൊണ്ടാണ് നമുക്ക് ഇത്രയും കുറച്ചുസമയം മാത്രം കിട്ടിയതെന്ന് ചോദിച്ചു."
അവൻ കണ്ണുകൾ തുടച്ചു.
"ഇന്നും ആ ചോദ്യം എനിക്ക് ചിലപ്പോൾ തോന്നാറുണ്ട്. പക്ഷേ, അതിന് ഉത്തരം കിട്ടിയില്ലെങ്കിലും, നിന്നോടുള്ള എന്റെ സ്നേഹത്തിന് ഉത്തരം കിട്ടിയിട്ടുണ്ട്."
അവൻ പുഞ്ചിരിച്ചു.
"നീ എന്നെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു. അതാണ് എനിക്ക് അറിയേണ്ടിയിരുന്നത്."
അവൻ പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റു.
പോകുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരിക്കൽ കൂടി പൂക്കളിലേക്ക് നോക്കി.
"ഞാൻ വീണ്ടും വരാം, അന്നാ."
അവൻ പറഞ്ഞു.
"പക്ഷേ, ഇനി വരുമ്പോൾ ദുഃഖം പറയാൻ മാത്രമല്ല. നിന്റെ ഓർമകളിൽ ഞാൻ കണ്ടെത്തിയ സന്തോഷം പങ്കുവെക്കാനും വരും."
അവൻ തിരിഞ്ഞുനടന്നു.
ആകാശത്ത് മേഘങ്ങൾ പതുക്കെ നീങ്ങുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അന്നയുടെ ഓർമകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
എന്നാൽ ഇന്ന് അവൻ ആ ഓർമകളുടെ ഭാരവുമായി മാത്രമല്ല നടന്നത്.
അവൾ നൽകിയ സ്നേഹത്തിന്റെ വെളിച്ചവുമായിട്ടായിരുന്നു.
---
അവസാന കുറിപ്പ്
ബേസിൽ എഴുതിയ അവസാന വരികൾ
അന്ന് രാത്രി ബേസിൽ തന്റെ ഡയറി തുറന്നു.
അന്നയുടെ പഴയ ഡയറി.
അതിന്റെ അരികിൽ തന്റേതായ ഒരു പുതിയ ഡയറിയും വെച്ചു.
അവൻ പേന കൈയിലെടുത്തു.
പിന്നെ പതുക്കെ എഴുതി.
"പ്രിയപ്പെട്ട അന്നാ,
നിന്നെ ആദ്യമായി കണ്ടപ്പോൾ നീ എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും പ്രധാനപ്പെട്ട വ്യക്തിയായി മാറുമെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു.
നിന്നോട് സംസാരിക്കാൻ ഞാൻ പേടിച്ചു.
എന്റെ പ്രണയം പറയാൻ ഞാൻ വൈകി.
എങ്കിലും നീ എന്നെ കാത്തിരുന്നു.
നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് ജീവിക്കുമെന്ന് ഞാൻ വിശ്വസിച്ചു.
പക്ഷേ, ജീവിതം നമ്മൾ ആഗ്രഹിച്ചതുപോലെ മുന്നോട്ടുപോയില്ല.
നീ പോയി.
ഞാൻ ഇവിടെ നിന്നു.
വർഷങ്ങൾ കടന്നുപോയി.
നിന്റെ പ്രായം എന്റെ ഓർമകളിൽ ഇരുപത്തിരണ്ടിൽ നിന്നപ്പോൾ, എന്റെ മുഖത്ത് കാലം അതിന്റെ അടയാളങ്ങൾ വരച്ചു.
ഞാൻ മാറി, അന്നാ.
എന്നാൽ നിന്നോടുള്ള എന്റെ സ്നേഹം മാറിയില്ല.
ഒരിക്കൽ ഞാൻ കരുതിയിരുന്നു, നിന്നെ ഓർക്കുന്നത് വേദന മാത്രമാണെന്ന്.
ഇന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു, നിന്നെ ഓർക്കുന്നത് എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായൊരു കാലത്തെ വീണ്ടും കാണുന്നതുപോലെയാണ്.
നീ എന്റെ കൂടെയില്ല.
എന്നാൽ നീ എന്നെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നുവെന്ന സത്യം എന്റെ കൂടെയുണ്ട്.
ആ സത്യം മതി.
എന്റെ ജീവിതത്തിൽ ഇനി എത്ര വർഷങ്ങൾ ബാക്കിയുണ്ടെന്ന് എനിക്കറിയില്ല.
എങ്കിലും ഓരോ ദിവസവും ജീവിക്കുമ്പോൾ, ഒരിക്കൽ നീ എന്നെ ചിരിപ്പിച്ചിരുന്നുവെന്ന കാര്യം ഞാൻ ഓർക്കും.
മഴ പെയ്യുമ്പോൾ നിന്നെ ഓർക്കും.
വെള്ളപ്പൂക്കൾ കാണുമ്പോൾ നിന്നെ ഓർക്കും.
പഴയ പുസ്തകക്കടയ്ക്കരികിലൂടെ നടക്കുമ്പോൾ നിന്നെ ഓർക്കും.
പക്ഷേ, ഇനി നിന്നെ ഓർക്കുമ്പോൾ എന്റെ കണ്ണുകളിൽ കണ്ണുനീർ മാത്രം ഉണ്ടാകില്ല.
ചിലപ്പോൾ ഒരു പുഞ്ചിരിയും ഉണ്ടാകും.
കാരണം, നീ എന്റെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് പോയെങ്കിലും, എന്റെ ജീവിതത്തെ മനോഹരമാക്കിയ ഒരു ഭാഗമാണ് നീ.
നിനക്കായി ഞാൻ വാങ്ങിയ ആ പേന നീ കളയില്ലെന്ന് പറഞ്ഞിരുന്നു.
നീ അത് സൂക്ഷിച്ചിരുന്നോ എന്ന് എനിക്കറിയില്ല.
പക്ഷേ, നീ എനിക്ക് നൽകിയ ഓർമകൾ ഞാൻ ഇന്നും സൂക്ഷിക്കുന്നു.
ഒരു പഴയ ഫോട്ടോയിൽ.
ഒരു മഞ്ഞനിറമുള്ള ഡയറിയിൽ.
ഒരു കത്തിൽ.
എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ.
നമ്മുടെ കഥയ്ക്ക് ഒരു സന്തോഷകരമായ അവസാനം ഉണ്ടായില്ല.
എങ്കിലും നമ്മുടെ പ്രണയം സത്യമായിരുന്നു.
അത് മതി, അന്നാ.
എന്നും നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്ന,
നിന്റെ ബേസിൽ."
എഴുതിത്തീർന്നപ്പോൾ ബേസിൽ പേന അടച്ചു.
അവൻ ഡയറി മടക്കി.
അന്നയുടെ ഫോട്ടോ എടുത്തു.
"നല്ല രാത്രി, അന്നാ."
അവൻ പറഞ്ഞു.
പിന്നെ വിളക്ക് അണച്ചു.
മുറിയിൽ ഇരുട്ട് നിറഞ്ഞു.
പുറത്ത് മഴ പെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
എന്നാൽ ആ രാത്രിയിൽ ബേസിൽ പഴയതുപോലെ ഏകാന്തതയെ ഭയപ്പെട്ടില്ല.
അവന്റെ ഓർമകളിൽ അന്നയുണ്ടായിരുന്നു.
അവൾ നൽകിയ സ്നേഹമുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ ജീവിച്ച ജീവിതമുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ പതുക്കെ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
ഒരിക്കൽ കൂടി അവളുടെ ചിരി ഓർമയിൽ തെളിഞ്ഞു.
അവന്റെ ചുണ്ടുകളിൽ ഒരു പുഞ്ചിരി വിടർന്നു.
---
സമാപനം
അന്ന — ഒരു പ്രണയത്തിന്റെ അവസാന ശ്വാസം
ഒരു ദിവസം അന്നയുടെ ശ്വാസം നിലച്ചു.
പക്ഷേ, അവളെ സ്നേഹിച്ച ബേസിലിന്റെ ഹൃദയത്തിൽ അവളുടെ ഓർമകൾ തുടർന്നും ജീവിച്ചു.
അവരുടെ സ്വപ്നങ്ങൾ പൂർത്തിയായില്ല.
അവരുടെ ജീവിതം ഒരുമിച്ച് മുന്നോട്ടുപോയില്ല.
അവരുടെ പ്രണയത്തിന് ലോകം കണ്ടൊരു അവസാനം ഉണ്ടായില്ല.
എങ്കിലും അവരുടെ പ്രണയം വെറുതെയായിരുന്നില്ല.
കാരണം, അന്ന ബേസിലിനെ സ്നേഹിച്ചു.
ബേസിൽ അന്നയെയും.
അവർക്ക് ലഭിച്ച സമയം ചെറുതായിരുന്നു.
പക്ഷേ, ആ സമയത്തിനുള്ളിൽ അവർ പരസ്പരം നൽകിയ സ്നേഹം ഒരു ജീവിതകാലം മുഴുവൻ ഓർക്കാൻ മതിയായിരുന്നു.
കാലം മാറി.
നഗരം മാറി.
വഴികൾ മാറി.
പഴയ പുസ്തകക്കടയുടെ രൂപം മാറി.
ബേസിലിന്റെ മുടിയിൽ നര പടർന്നു.
എന്നാൽ അവന്റെ ഓർമകളിൽ അന്നയുടെ ചിരി മങ്ങിയില്ല.
അവൾ ഇന്നും അവിടെത്തന്നെയുണ്ട്.
ഒരു പഴയ ഫോട്ടോയിൽ.
ഒരു മഞ്ഞനിറമുള്ള ഡയറിയിൽ.
മഴ പെയ്യുന്ന രാത്രികളിൽ.
വെള്ളപ്പൂക്കളുടെ സുഗന്ധത്തിൽ.
പറയാതെ പോയ വാക്കുകളിൽ.
പറഞ്ഞുതീർക്കാൻ കഴിയാത്ത സ്നേഹത്തിൽ.
ചില പ്രണയങ്ങൾ ഒരുമിച്ചുള്ള ജീവിതമായി മാറില്ല.
ചില പ്രണയങ്ങൾ ഓർമകളിൽ ജീവിക്കാനുള്ളതാണ്.
ചിലർ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് പോകും.
പക്ഷേ, നമ്മുടെ ഹൃദയത്തിൽനിന്ന് ഒരിക്കലും പോകില്ല.
അന്നയും ബേസിലും അത്തരമൊരു പ്രണയത്തിന്റെ പേരുകളായിരുന്നു.
---
അവസാനം.
അന്ന — ഒരു പ്രണയത്തിന്റെ അവസാന ശ്വാസം