ANNA - 2 books and stories free download online pdf in Malayalam

അന്ന - 2


(തുടർച്ച)


---
അധ്യായം 10 
അവസാനത്തെ കത്ത്
പ്രിയപ്പെട്ട അന്നാ,
നിന്നെ മറന്നതുകൊണ്ടല്ല ഞാൻ ജീവിക്കാൻ പഠിക്കുന്നത്.
നിന്നെ സ്നേഹിച്ചുകൊണ്ട്, നീ എനിക്ക് നൽകിയ ഓർമകളെ ചേർത്തുപിടിച്ചുകൊണ്ട്, നീ കാണാൻ ആഗ്രഹിച്ച ജീവിതം എങ്ങനെയെങ്കിലും മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്.
ചില രാത്രികളിൽ ഇന്നും ഞാൻ നിന്നോട് സംസാരിക്കാറുണ്ട്.
ആരും കാണാത്തപ്പോൾ നിന്റെ ഫോട്ടോ കൈയിലെടുക്കും. എന്നിട്ട് ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ പറയും.
ഇന്ന് ജോലിയിൽ എന്തു സംഭവിച്ചുവെന്ന്...
ജോമോൻ ഇപ്പോൾ എങ്ങനെയുണ്ടെന്ന്...
നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് പോയിരുന്ന വഴികൾക്ക് എന്തൊക്കെ മാറ്റങ്ങൾ വന്നുവെന്ന്...
നീ എല്ലാം കേൾക്കുന്നുണ്ടെന്നപോലെ ഞാൻ സംസാരിക്കും.
എന്നിട്ട് അവസാനം ഒരു ചോദ്യം ചോദിക്കും.
"അന്നാ, നിനക്ക് സുഖമാണോ?"
എനിക്ക് മറുപടി കിട്ടാറില്ല.
എന്നാലും ഞാൻ വീണ്ടും ചോദിക്കും.
കാരണം, ചില ചോദ്യങ്ങൾക്ക് ഉത്തരം കിട്ടുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചല്ല നമ്മൾ ചോദിക്കുന്നത്. ചോദിക്കാതിരിക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടാണ്.
നിനക്കറിയാമോ?
നീ എനിക്ക് സമ്മാനിച്ചത് പ്രണയം മാത്രമായിരുന്നില്ല.
ഒരാളെ മനസ്സറിഞ്ഞ് സ്നേഹിക്കാൻ പഠിപ്പിച്ചത് നീയാണ്.
ഒരാളുടെ ചെറിയ സന്തോഷങ്ങളിൽ സ്വന്തം സന്തോഷം കണ്ടെത്താൻ പഠിപ്പിച്ചത് നീയാണ്.
ഒരാളെ നഷ്ടപ്പെട്ടാലും ആ വ്യക്തി നൽകിയ സ്നേഹം ജീവിതത്തിൽനിന്ന് മായുന്നില്ലെന്ന് പഠിപ്പിച്ചതും നീയാണ്.
നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് വയസ്സായില്ല.
നിന്റെ മുടിയിൽ നര വീഴുന്നത് കാണാൻ എനിക്ക് കഴിഞ്ഞില്ല.
നിന്റെ കണ്ണുകൾക്ക് ചുറ്റും പ്രായത്തിന്റെ ചെറിയ വരകൾ വരുന്നത് കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
നീ ആദ്യമായി ഒരു ചെറിയ വീടിന്റെ താക്കോൽ കൈയിൽ പിടിക്കുന്നതും കാണാൻ കഴിഞ്ഞില്ല.
നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് ആദ്യത്തെ ക്രിസ്മസ് ആഘോഷിക്കുന്നതും, ഒരുമിച്ച് മഴ നനയുന്നതും, ചെറിയ കാര്യങ്ങൾക്ക് വഴക്കിടുന്നതും, വീണ്ടും പിണക്കം മാറ്റുന്നതും ഒന്നും സംഭവിച്ചില്ല.
നമ്മുടെ ജീവിതം തുടങ്ങുന്നതിനു മുമ്പുതന്നെ അവസാനിച്ചുപോയതുപോലെ തോന്നി.
പക്ഷേ, അന്നാ...
ഇന്ന് ഞാൻ ഒരു കാര്യം സമ്മതിക്കുന്നു.
നമ്മൾ ഒരുമിച്ച് ജീവിച്ചില്ല എന്നത് സത്യമാണ്.
എന്നാൽ നമ്മൾ സ്നേഹിച്ചില്ല എന്നല്ല അതിന്റെ അർത്ഥം.
നമ്മുടെ പ്രണയം പൂർത്തിയായില്ല.
പക്ഷേ, അത് കള്ളമായിരുന്നില്ല.
നീ എന്നെ സ്നേഹിച്ചിരുന്നു.
ഞാൻ നിന്നെയും.
അതുമാത്രം മതി ചിലപ്പോൾ ഒരു ജീവിതം മുഴുവൻ ഓർക്കാൻ.
ഇന്ന് നവംബർ പതിനേഴാണ്.
നീ എന്നോട് നിന്റെ പ്രണയം പറഞ്ഞ ദിവസം.
നാളെ നവംബർ പതിനെട്ട്.
എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും വലിയ നഷ്ടം സംഭവിച്ച ദിവസം.
എല്ലാ വർഷവും ഈ രണ്ടു ദിവസങ്ങളും വരുമ്പോൾ ഞാൻ പഴയ ബേസിലായി മാറും.
പ്രായം മറക്കും.
കാലം മറക്കും.
നിന്റെ മുന്നിൽ ഇരുന്ന്, ഒന്നും പറയാൻ കഴിയാതെ നിന്നിരുന്ന ആ ചെറുപ്പക്കാരനായി മാറും.
ഇന്ന് നിനക്കായി ഞാൻ ഒരു കാര്യം ചെയ്യാൻ തീരുമാനിച്ചിട്ടുണ്ട്.
നാളെ ഞാൻ നീ അവസാനമായി ചികിത്സയിലായിരുന്ന ആശുപത്രിയിലേക്ക് പോകും.
അവിടെ നിനക്കായി കുറച്ച് വെള്ളപ്പൂക്കൾ വെക്കും.
പിന്നെ ഒരിക്കൽ കൂടി ആ പഴയ പുസ്തക്കടയിലൂടെ നടക്കും.
നമ്മൾ ആദ്യമായി കണ്ട സ്ഥലത്ത് കുറച്ചുനേരം നിൽക്കും.
നീ എവിടെയെങ്കിലും ഉണ്ടെങ്കിൽ, എന്റെ ഈ ചെറിയ യാത്ര കാണുന്നുണ്ടാകുമോ?
അറിയില്ല.
എന്നാലും ഞാൻ പോകും.
കാരണം, ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷമായി ഞാൻ നിന്നോട് പറയാതെ സൂക്ഷിച്ച ഒരു വാക്കുണ്ട്.
നന്ദി.
എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വന്നതിന് നന്ദി.
എന്നെ സ്നേഹിച്ചതിന് നന്ദി.
എന്റെ പേര് നിന്റെ ഡയറിയിൽ എഴുതിയതിന് നന്ദി.
നിന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സന്തോഷമുള്ള ദിവസങ്ങളിൽ ഒന്നിന്റെ ഭാഗമാക്കിയതിന് നന്ദി.
അന്നാ...
നീ എനിക്ക് ലഭിച്ചില്ലെന്ന് ഞാൻ ഒരുപാട് വർഷം കരുതി.
പക്ഷേ, ഇന്ന് എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു.
നിന്നെ സ്നേഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞതുതന്നെ എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഭാഗങ്ങളിലൊന്നായിരുന്നു.
നീ പോയപ്പോൾ എന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ഒരു മുറിവുണ്ടായി.
ആ മുറിവ് ഒരിക്കലും പൂർണമായി മാഞ്ഞില്ല.
എന്നാൽ അതിനുള്ളിൽ നീ തന്ന സ്നേഹം ഇന്നും ജീവിക്കുന്നുണ്ട്.
ഞാൻ നിന്നെ മറക്കില്ല.
മറക്കാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നുമില്ല.
പക്ഷേ, ഇനി ഞാൻ നിന്നെ ഓർത്ത് കരയുന്ന ഓരോ രാത്രിയിലും, നീ എന്നെ ചിരിപ്പിച്ച ദിവസങ്ങളും ഓർക്കാൻ ശ്രമിക്കും.
കാരണം, നീ എന്റെ കണ്ണുനീരിന്റെ മാത്രം പേരല്ല.
എന്റെ പുഞ്ചിരിയുടെ പേരുകൂടിയാണ്.
എന്നും നിന്നെ സ്നേഹിക്കുന്ന,
നിന്റെ ബേസിൽ.
കത്ത് എഴുതിത്തീർന്നപ്പോൾ ബേസിൽ പേന മേശപ്പുറത്ത് വെച്ചു.
പുറത്ത് മഴ ശക്തിയായി പെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ കത്ത് മടക്കി അന്നയുടെ ഡയറിയിൽ വെച്ചു.
പിന്നെ അവളുടെ ഫോട്ടോ കൈയിലെടുത്തു.
"അന്നാ..."
അവൻ പതുക്കെ വിളിച്ചു.
"നാളെ കാണാം."
ആ വാക്കുകൾ പറഞ്ഞപ്പോൾ അവന്റെ ചുണ്ടുകൾ വിറച്ചു.
ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷം മുമ്പ് അന്ന പറഞ്ഞ അതേ വാക്കുകൾ.
പക്ഷേ, ഇത്തവണ ആ വാക്കുകൾക്ക് മറ്റൊരു അർത്ഥമുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ അന്നയെ വീണ്ടും കാണാൻ പോകുകയായിരുന്നില്ല.
അവളെ സ്നേഹിച്ചിരുന്ന തന്റെ പഴയ ജീവിതത്തെ ഒരിക്കൽ കൂടി കാണാൻ പോകുകയായിരുന്നു.
---
അധ്യായം 11
പഴയ പുസ്തകക്കട
2021 നവംബർ 18.
രാവിലെ ബേസിൽ നേരത്തെ എഴുന്നേറ്റു.
ജനലിലൂടെ പുറത്തേക്ക് നോക്കിയപ്പോൾ ആകാശം മേഘാവൃതമായിരുന്നു.
മഴ പെയ്യുമെന്നു തോന്നി.
അന്നയ്ക്ക് മഴ ഇഷ്ടമായിരുന്നു.
അവൻ അലമാര തുറന്ന് വർഷങ്ങളായി സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഒരു പഴയ ഷർട്ട് എടുത്തു.
അന്നയെ ആദ്യമായി പരിചയപ്പെട്ട ദിവസങ്ങളിൽ ധരിച്ചിരുന്ന അതേ ഷർട്ടല്ല അത്. എങ്കിലും അതിന്റെ നിറം കണ്ടപ്പോൾ പഴയ കാലത്തിന്റെ എന്തോ ഒരു ഓർമ അവനിലേക്ക് മടങ്ങിവന്നു.
അവൻ തയ്യാറായി.
മേശപ്പുറത്തുനിന്ന് അന്നയുടെ ഫോട്ടോ എടുത്തു.
അതിനു മുന്നിൽ കുറച്ചുനേരം നിന്നു.
"ഇന്ന് നമുക്ക് നമ്മുടെ പഴയ സ്ഥലങ്ങളിലൂടെ ഒന്നു നടക്കാം."
അവൻ ചിരിച്ചു.
"നിനക്ക് ഇഷ്ടമാകുമെന്ന് കരുതുന്നു."
പിന്നെ മുറിയിൽനിന്ന് പുറത്തിറങ്ങി.
ആദ്യം അവൻ പോയത് അങ്കമാലിയിലെ പഴയ പുസ്തകക്കടയിലേക്കായിരുന്നു.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് അവിടെ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ ഒരു പെൺകുട്ടിയോട് ചോദിച്ചിരുന്നു:
"നിങ്ങൾക്ക് പുസ്തകങ്ങൾ ഇഷ്ടമാണോ?"
അതിനുള്ള മറുപടിയായി അവൾ പറഞ്ഞിരുന്നു:
"പുസ്തകക്കടയിൽ വന്നിട്ട് പച്ചക്കറി വാങ്ങാനാണോ നിൽക്കുന്നത്?"
അന്ന് ആ പെൺകുട്ടിയുടെ ചിരി അവന്റെ ജീവിതത്തെ മാറ്റിമറിക്കുമെന്ന് അവൻ അറിഞ്ഞിരുന്നില്ല.
ഇപ്പോൾ ആ കടയുടെ മുന്നിൽ നിന്നപ്പോൾ ബേസിലിന് നെഞ്ചിൽ എന്തോ ഭാരം തോന്നി.
കട മാറിയിരുന്നു.
പഴയ ബോർഡിനു പകരം പുതിയ ബോർഡ്.
പഴയ മരവാതിലിനു പകരം ഗ്ലാസ് വാതിൽ.
ചില ഷെൽഫുകൾ മാറിയിരുന്നു.
പക്ഷേ, ആ സ്ഥലത്ത് നിന്നപ്പോൾ അവന് അന്നയുടെ മുഖം വ്യക്തമായി കാണാൻ കഴിഞ്ഞു.
വെളുത്ത ചുരിദാർ.
നീല ഷാൾ.
കൈയിൽ പുസ്തകങ്ങൾ.
അവനെ നോക്കി ചിരിക്കുന്ന കണ്ണുകൾ.
ബേസിൽ പതുക്കെ കടയ്ക്കുള്ളിലേക്ക് നടന്നു.
അവിടെ ഒരു ചെറുപ്പക്കാരൻ പുസ്തകങ്ങൾ അടുക്കിവെക്കുകയായിരുന്നു.
"എന്താണ് വേണ്ടത്, സാർ?"
ബേസിൽ ചുറ്റും നോക്കി.
"ഇവിടെ മുമ്പ് ഒരു പഴയ പുസ്തകക്കടയായിരുന്നു. കുറെ വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ്."
യുവാവ് ചിരിച്ചു.
"ഇതുതന്നെയാണ് സാർ. പക്ഷേ, അന്ന് ഞാനിവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നില്ല."
ബേസിൽ തലയാട്ടി.
"ശരിയാണ്."
അവൻ ഒരു പുസ്തകം കൈയിലെടുത്തു.
പേജുകൾ മറിച്ചു.
പിന്നെ ഒന്നും വാങ്ങാതെ തിരികെ വെച്ചു.
"ആരെയെങ്കിലും അന്വേഷിച്ചുവന്നതാണോ, സാർ?"
ആ ചോദ്യം കേട്ടപ്പോൾ ബേസിൽ ഒന്നു നിശ്ശബ്ദനായി.
"അതെ."
"ആരെയാണ്?"
ബേസിൽ ചിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
"എന്റെ പഴയ എന്നെത്തന്നെ."
യുവാവിന് ആ മറുപടി മനസ്സിലായില്ല.
അവൻ മറ്റൊരു ഉപഭോക്താവിന്റെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു.
ബേസിൽ കടയിൽനിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങി.
റോഡിന്റെ മറുവശത്ത് പഴയ ബസ് സ്റ്റോപ്പ് ഇപ്പോഴും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ അവിടേക്ക് നടന്നു.
ബെഞ്ചിന്റെ ഒരറ്റത്ത് ഇരുന്നു.
അന്ന ആദ്യമായി ബസ് കാത്തുനിന്നത് ഈ സ്ഥലത്തായിരുന്നു.
അവൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
അവളുടെ ചിരി വീണ്ടും കേൾക്കുന്നതുപോലെ തോന്നി.
"ബേസിൽ!"
അവൻ പെട്ടെന്ന് കണ്ണുതുറന്നു.
ആരും വിളിച്ചിരുന്നില്ല.
റോഡിലൂടെ വാഹനങ്ങൾ കടന്നുപോകുകയായിരുന്നു.
ബസ് സ്റ്റോപ്പിൽ ചിലർ ഫോണിൽ സംസാരിക്കുന്നു.
ഒരു കുട്ടി അമ്മയുടെ കൈപിടിച്ച് നിൽക്കുന്നു.
ലോകം മുന്നോട്ടുപോകുന്നു.
എല്ലാവരും അവരവരുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് തിരക്കിട്ട് യാത്ര ചെയ്യുന്നു.
ബേസിൽ പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റു.
"നീ ഇവിടെനിന്നാണ് എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വന്നത്, അന്നാ."
അവൻ സ്വയം പറഞ്ഞു.
"പിന്നെ എന്റെ ജീവിതം മുഴുവൻ ഇവിടെത്തന്നെ നിന്നുപോയി."
കുറച്ചുനേരം അവൻ നിശ്ശബ്ദനായി നിന്നു.
പിന്നെ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി.
"പക്ഷേ, ഇന്ന് ഞാൻ മുന്നോട്ടുപോകാൻ ശ്രമിക്കുകയാണ്."
അവൻ നടന്നുതുടങ്ങി.
അന്നയെ മറന്നതുകൊണ്ടല്ല.
അവൾ നൽകിയ സ്നേഹത്തെ വേദനയായി മാത്രം സൂക്ഷിക്കാതിരിക്കാനാണ്.
---
അധ്യായം 12
ജോമോന്റെ ചോദ്യം
പഴയ പുസ്തകക്കടയിൽനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ ബേസിൽ ജോമോനെ വിളിച്ചു.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് തനിക്കൊപ്പം ചായക്കടയിൽ ഇരുന്ന് പ്രണയത്തെക്കുറിച്ച് കളിയാക്കിയ അതേ സുഹൃത്ത്.
കാലം ജോമോനെയും മാറ്റിയിരുന്നു.
മുടിയിൽ നര പടർന്നു.
കുടുംബവും കുട്ടികളും ഉത്തരവാദിത്വങ്ങളുമായി അവൻ തന്റെ ജീവിതം മുന്നോട്ടുകൊണ്ടുപോയി.
എങ്കിലും ബേസിലിനെ കാണുമ്പോൾ അവന്റെ പഴയ സൗഹൃദം മാറിയിരുന്നില്ല.
"എടാ, ബേസിലേ!"
ജോമോൻ അവനെ കണ്ടതും വിളിച്ചു.
"എന്താ പെട്ടെന്ന്?"
"ഒന്നുമില്ല. നിന്നെ കാണണമെന്നു തോന്നി."
ജോമോൻ അവനെ സൂക്ഷിച്ചുനോക്കി.
"ഇന്ന് നവംബർ പതിനെട്ടല്ലേ?"
ബേസിൽ തലയാട്ടി.
കുറച്ചുനേരം ഇരുവരും ഒന്നും സംസാരിച്ചില്ല.
പിന്നെ ജോമോൻ ചോദിച്ചു:
"ഇന്നും അവളെ ഓർക്കുന്നുണ്ടോ?"
ബേസിൽ ചിരിച്ചു.
"എല്ലാ ദിവസവും."
"ഇത്രയും വർഷം കഴിഞ്ഞിട്ടും?"
"കാലം കഴിഞ്ഞതുകൊണ്ട് ഓർമകൾക്ക് പ്രായമാകുമോ, ജോമോനേ?"
ജോമോൻ തലകുനിച്ചു.
"അവളെ നീ ഒരുപാട് സ്നേഹിച്ചിരുന്നു."
"ഇപ്പോഴും."
ആ മറുപടി കേട്ട് ജോമോൻ അവനെ നോക്കി.
ബേസിൽ തുടർന്നു.
"പക്ഷേ, ഇപ്പോൾ എനിക്ക് ഒരു കാര്യം മനസ്സിലാകുന്നുണ്ട്."
"എന്ത്?"
"അന്നയെ ഓർക്കുന്നതും അന്നയ്ക്കുവേണ്ടി ജീവിക്കുന്നതും രണ്ടാണ്. ഇത്രയും വർഷം ഞാൻ രണ്ടും ഒന്നാണെന്ന് കരുതി."
ജോമോൻ നിശ്ശബ്ദനായി.
"അവൾ ഇല്ലാത്തതുകൊണ്ട് എന്റെ ജീവിതത്തിൽ സന്തോഷം ഉണ്ടാകരുതെന്ന് ഞാൻ എവിടെയോ തീരുമാനിച്ചിരുന്നു. എനിക്ക് ചിരിക്കുമ്പോൾ പോലും കുറ്റബോധം തോന്നിയിട്ടുണ്ട്."
"പിന്നെ ഇപ്പോൾ?"
"ഇപ്പോൾ ഞാൻ ചിന്തിക്കുന്നു. ഞാൻ സന്തോഷത്തോടെ ജീവിച്ചാൽ അവളെ വഞ്ചിക്കുന്നതാകുമോ?"
ജോമോൻ അവന്റെ കൈയിൽ പിടിച്ചു.
"ഒരിക്കലുമില്ല, ബേസിലേ."
അവന്റെ ശബ്ദം ഉറച്ചതായിരുന്നു.
"അന്ന നിന്നെ സ്നേഹിച്ചത് നീ ജീവിതകാലം മുഴുവൻ കരയാൻ വേണ്ടിയായിരുന്നില്ല."
ബേസിലിന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
"എനിക്കറിയാം."
"അവൾക്ക് നിന്നെ ചിരിപ്പിക്കാനായിരുന്നു ഇഷ്ടം. നിന്റെ ദുഃഖം കാണാനല്ല."
ബേസിൽ മുഖം തിരിച്ചു.
കണ്ണുനീർ മറയ്ക്കാൻ ശ്രമിച്ചെങ്കിലും ജോമോൻ കണ്ടിരുന്നു.
"കരയെടാ," ജോമോൻ പറഞ്ഞു.
"ഇത്രയും വർഷം നീ ഒറ്റയ്ക്ക് കരഞ്ഞില്ലേ? ഇന്നെങ്കിലും ഒരാളുടെ മുന്നിൽ കരഞ്ഞോളൂ."
ആ വാക്കുകൾ കേട്ടതോടെ ബേസിലിന്റെ നിയന്ത്രണം നഷ്ടപ്പെട്ടു.
അവൻ ജോമോന്റെ തോളിൽ ചാഞ്ഞു കരഞ്ഞു.
ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷമായി അടക്കിവെച്ച വേദന മുഴുവൻ പുറത്തേക്ക് ഒഴുകുന്നതുപോലെ.
അന്ന മരിച്ച ദിവസം അവൻ കരഞ്ഞിരുന്നു.
അവളുടെ ഓർമകൾ വന്ന രാത്രികളിലും കരഞ്ഞിരുന്നു.
എങ്കിലും ആ കരച്ചിലുകളിൽ ഒരു വലിയ ഏകാന്തത ഉണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ന് ആദ്യമായി അവന്റെ വേദന മറ്റൊരാൾക്കൊപ്പം പങ്കുവെക്കപ്പെടുകയായിരുന്നു.
കുറച്ചുനേരത്തിനുശേഷം ബേസിൽ കണ്ണുകൾ തുടച്ചു.
"സോറി."
ജോമോൻ അവനെ നോക്കി.
"എന്തിന്?"
"നിന്റെ മുന്നിൽ ഇങ്ങനെ..."
"പോടാ!"
ജോമോൻ പഴയതുപോലെ ചിരിച്ചു.
"നിന്നെ സഹിക്കേണ്ടിവരുമെന്ന് അന്ന് ഞാൻ പറഞ്ഞതല്ലേ? ഇത്രയും വർഷമായിട്ടും ആ ജോലി തീർന്നിട്ടില്ല!"
ബേസിൽ ചിരിച്ചു.
വളരെ ചെറിയൊരു ചിരി.
പക്ഷേ, ആ ചിരിയിൽ ഒരുപാട് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം ഒരു പുതുമയുണ്ടായിരുന്നു.
അന്നയെ ഓർത്തുകൊണ്ട് അവൻ ചിരിച്ചു.
അവളെ നഷ്ടപ്പെട്ടതിന്റെ വേദനയോടൊപ്പം, അവൾ നൽകിയ സന്തോഷവും അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ ജീവിക്കാൻ തുടങ്ങി.
---
അധ്യായം 13
വെള്ളപ്പൂക്കൾക്കരികിൽ
വൈകുന്നേരം ബേസിൽ ആശുപത്രിയിലേക്ക് പോയി.
ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് അവന്റെ ജീവിതത്തെ രണ്ടായി വിഭജിച്ച സ്ഥലം.
അന്നയെ കാണാൻ പ്രതീക്ഷയോടെ എത്തിയ ആ രാവിലെ.
അവൾക്കായി വാങ്ങിയ വെള്ളപ്പൂക്കൾ.
ശസ്ത്രക്രിയാമുറിയുടെ വാതിൽ തുറന്ന നിമിഷം.
"ഞങ്ങൾക്ക് അവളെ രക്ഷിക്കാനായില്ല."
ആ വാക്കുകൾ.
ഇന്നും അവന്റെ ഓർമയിൽ ഓരോന്നും വ്യക്തമായിരുന്നു.
ആശുപത്രിയുടെ കവാടത്തിൽ നിന്നപ്പോൾ ബേസിലിന് കാലുകൾക്ക് ബലം കുറഞ്ഞതുപോലെ തോന്നി.
അവൻ കുറച്ചുനേരം അവിടെ നിന്നു.
പിന്നെ പതുക്കെ അകത്തേക്ക് നടന്നു.
പഴയ കെട്ടിടത്തിന്റെ പല ഭാഗങ്ങളും മാറിയിരുന്നു.
പുതിയ ചുവരുകൾ.
പുതിയ ഉപകരണങ്ങൾ.
പുതിയ മുഖങ്ങൾ.
അന്ന് അവിടെ ഉണ്ടായിരുന്നവരിൽ പലരും ഇപ്പോൾ അവിടെ ഇല്ലായിരിക്കാം.
എന്നാൽ ബേസിലിന്റെ മനസ്സിൽ ആ ദിവസം ഇന്നലെയെന്നപോലെ നിലനിന്നു.
അവൻ ആശുപത്രിയുടെ മുറ്റത്തുള്ള ഒരു ബെഞ്ചിൽ ഇരുന്നു.
കൈയിൽ വെള്ളപ്പൂക്കളുണ്ടായിരുന്നു.
ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷം മുമ്പ് അവൾക്കായി കൊണ്ടുവന്ന പൂക്കൾപോലെ.
അവൻ പൂക്കളിലേക്ക് നോക്കി.
"അന്നാ..."
അവന്റെ ശബ്ദം പതുക്കെയായിരുന്നു.
"ഞാൻ വീണ്ടും വന്നിരിക്കുന്നു."
കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
"നീ പറഞ്ഞതുപോലെ ഞാൻ രാവിലെത്തന്നെ വന്നിട്ടുണ്ട്."
അവൻ ചിരിക്കാൻ ശ്രമിച്ചു.
"പക്ഷേ, നീയില്ലല്ലോ."
കുറച്ചുനേരം അവൻ ഒന്നും പറഞ്ഞില്ല.
പിന്നെ പൂക്കൾ ബെഞ്ചിനരികിൽ വെച്ചു.
"നിന്നോട് ദേഷ്യപ്പെട്ടിരുന്ന കാലമുണ്ടായിരുന്നു, അന്നാ."
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
"എന്തിനാണ് എന്നെ തനിച്ചാക്കി പോയതെന്ന് ഞാൻ ഒരുപാട് തവണ ചോദിച്ചിട്ടുണ്ട്."
അവന്റെ കണ്ണുനീർ കവിളിലൂടെ ഒഴുകി.
"പിന്നെ എന്നോടുതന്നെ ദേഷ്യം തോന്നി. നിന്നെ കൂടുതൽ നേരം കാണാമായിരുന്നില്ലേ എന്ന്. അന്ന് തന്നെ നിന്നോട് എല്ലാം പറയാമായിരുന്നില്ലേ എന്ന്."
അവൻ ഒരു ദീർഘശ്വാസമെടുത്തു.
"ഇപ്പോൾ എനിക്ക് മനസ്സിലാകുന്നു. എല്ലാത്തിനും ഉത്തരം കിട്ടണമെന്നില്ല."
അവൻ ആകാശത്തേക്ക് നോക്കി.
"നിന്റെ ജീവിതം ഇത്ര പെട്ടെന്ന് അവസാനിക്കുമെന്ന് എനിക്ക് അറിയില്ലായിരുന്നു. നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് കൂടുതൽ സമയം കിട്ടുമെന്ന് ഞാൻ കരുതി."
അവൻ പൂക്കൾ കൈയിലെടുത്തു.
"നീ എന്നോട് ചോദിച്ചിരുന്നില്ലേ, നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് വയസ്സാകുമോ എന്ന്?"
അവന്റെ ചുണ്ടുകളിൽ ചെറിയൊരു പുഞ്ചിരി വിടർന്നു.
"നമ്മൾക്ക് ഒരുമിച്ച് വയസ്സാകാൻ കഴിഞ്ഞില്ല, അന്നാ."
പിന്നെ അവൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
"പക്ഷേ, നീ എന്റെ ഓർമകളിൽ എന്നും ചെറുപ്പമായിരിക്കും."
കുറച്ചുനേരം അവൻ അങ്ങനെ ഇരുന്നു.
പിന്നെ പതുക്കെ എഴുന്നേറ്റു.
ആശുപത്രിയിൽനിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങുമ്പോൾ അവൻ ഒരിക്കൽ കൂടി തിരിഞ്ഞുനോക്കി.
ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷമായി ആ സ്ഥലത്തെ വെറുത്തിരുന്നില്ലെങ്കിലും, അവിടെ വരുന്നത് സഹിക്കാൻ അവനു ബുദ്ധിമുട്ടായിരുന്നു.
ഇന്ന് ആദ്യമായി അവിടെനിന്ന് മടങ്ങുമ്പോൾ അവന്റെ മനസ്സിൽ വേദന മാത്രമായിരുന്നില്ല.
അന്നയോടുള്ള നന്ദിയും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ മനസ്സിൽ പറഞ്ഞു:
"വിട, അന്നാ."
ആ വാക്കുകൾ പറയാൻ അവന് ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷം വേണ്ടിവന്നു.
"ഞാൻ നിന്നെ മറക്കില്ല. പക്ഷേ, ഇനി ഓരോ വർഷവും ഈ ദിവസം എന്നെത്തന്നെ നഷ്ടപ്പെടുത്തുകയുമില്ല."
അവൻ പതുക്കെ നടന്നു.
അവന്റെ കൈയിൽ പൂക്കളുണ്ടായിരുന്നില്ല.
പക്ഷേ, ഹൃദയത്തിൽ അന്നയുടെ ഓർമകൾ ഉണ്ടായിരുന്നു.
---
അധ്യായം 14
അവസാനമായി തുറന്ന ഡയറി
അന്ന് രാത്രി ബേസിൽ വീട്ടിലെത്തി.
മേശപ്പുറത്ത് അന്നയുടെ പഴയ ഡയറി കാത്തിരിക്കുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ കസേരയിൽ ഇരുന്നു ഡയറി തുറന്നു.
ആദ്യത്തെ പേജിൽ അവളുടെ കൈയക്ഷരം.
"ഇന്ന് ഞാൻ ബേസിലിനോട് എന്റെ പ്രണയം പറഞ്ഞു. എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും സന്തോഷമുള്ള ദിവസം."
അവൻ ആ വരികൾ വീണ്ടും വായിച്ചു.
പിന്നെ അടുത്ത പേജുകൾ മറിച്ചു.
അന്നയുടെ ചെറിയ ചെറിയ കുറിപ്പുകൾ.
ഒരു ദിവസം മഴയെക്കുറിച്ച്.
മറ്റൊരു ദിവസം ഒരു പുസ്തകത്തെക്കുറിച്ച്.
ചില പേജുകളിൽ ബേസിലിന്റെ പേരും ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ ഓരോ വരിയും പതുക്കെ വായിച്ചു.
അവസാനത്തെ പേജുകളിൽ ഒന്നിൽ അവൻ ഇതുവരെ ശ്രദ്ധിക്കാത്ത ഒരു കുറിപ്പുണ്ടായിരുന്നു.
അന്നയുടെ കൈയക്ഷരത്തിൽ എഴുതിയിരുന്നത്:
"ചിലപ്പോൾ എനിക്ക് പേടിയുണ്ട്. ജീവിതം നമ്മൾ ആഗ്രഹിക്കുന്നതുപോലെ മുന്നോട്ടുപോകുമോ എന്ന് അറിയില്ല. എങ്കിലും ബേസിൽ എന്റെ കൂടെയുണ്ടെങ്കിൽ എനിക്ക് എന്തിനെയും നേരിടാൻ കഴിയുമെന്ന് തോന്നുന്നു."
ബേസിൽ ആ പേജിലേക്ക് നോക്കിയിരുന്നു.
അവന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
"അന്നാ..."
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
"നിനക്ക് അറിയാമായിരുന്നോ, നീ എനിക്ക് എത്രമാത്രം ധൈര്യം നൽകിയെന്ന്?"
അവൻ ഡയറിയുടെ അടുത്ത പേജ് മറിച്ചു.
അവിടെ മറ്റൊരു വാചകം.
"ഞാൻ ഒരിക്കൽ ഇല്ലാതായാലും, ഞാൻ സ്നേഹിച്ചവർ എന്നെ ഓർത്ത് മാത്രം കരയരുത്. ഞാൻ അവർക്കു നൽകിയ സന്തോഷവും അവർ ഓർക്കണം."
ബേസിൽ പെട്ടെന്ന് നിശ്ചലനായി.
ആ വാക്കുകൾ അന്ന എപ്പോഴാണ് എഴുതിയത്?
അവൾക്ക് തന്റെ ജീവിതം ഇത്ര പെട്ടെന്ന് അവസാനിക്കുമെന്ന് തോന്നിയിരുന്നോ?
അവൻ ആ പേജിൽ വിരലോടിച്ചു.
ഒരുപാട് ചോദ്യങ്ങൾ മനസ്സിൽ ഉയർന്നു.
പക്ഷേ, ഒന്നിനും മറുപടി ഉണ്ടായിരുന്നില്ല.
അവൻ ഡയറി നെഞ്ചോട് ചേർത്തുപിടിച്ചു.
വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പ് അന്നയെ നഷ്ടപ്പെട്ടപ്പോൾ അവളുടെ അവസാനത്തെ ചിരി മാത്രമാണ് അവൻ ഓർത്തിരുന്നത്.
ഇന്ന് അവളുടെ വാക്കുകൾ വീണ്ടും വായിച്ചപ്പോൾ അവൻ തിരിച്ചറിഞ്ഞു.
അന്ന തന്റെ ജീവിതത്തിൽ വന്നത് കുറച്ചുനാളത്തേക്കായിരുന്നെങ്കിലും, ആ ചെറിയ കാലത്തിനുള്ളിൽ അവൾ ഒരുപാട് സ്നേഹം നൽകിയിരുന്നു.
അവൾ പോയതിനുശേഷം അവൻ ആ സ്നേഹത്തെ കണ്ണുനീരിലൂടെ മാത്രമാണ് കണ്ടിരുന്നത്.
ഇന്ന് ആദ്യമായി അവൻ ആ സ്നേഹത്തിന്റെ വെളിച്ചവും കണ്ടു.
അവൻ ഡയറി അടച്ചു.
അന്നയുടെ ഫോട്ടോ കൈയിലെടുത്തു.
"നീ എന്നോട് ഒരുപാട് കാര്യങ്ങൾ പറഞ്ഞിരുന്നു, അന്നാ."
അവൻ ചിരിച്ചു.
"പക്ഷേ, നീ പോയശേഷമാണ് ഞാൻ അതിൽ ചിലതെങ്കിലും മനസ്സിലാക്കിയത്."
ഫോട്ടോ മേശപ്പുറത്ത് വെച്ചു.
അതിനരികിൽ അന്നയ്ക്കെഴുതിയ കത്തും വെച്ചു.
പിന്നെ ജനൽ തുറന്നു.
മഴയുടെ തണുത്ത കാറ്റ് മുറിയിലേക്ക് കടന്നുവന്നു.
ബേസിൽ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
ഒരിക്കൽ അന്നയുടെ ചിരി കേട്ടതുപോലെ തോന്നി.
അവൻ കണ്ണുതുറന്നപ്പോൾ മുറിയിൽ ആരുമുണ്ടായിരുന്നില്ല.
എന്നാൽ ഈ പ്രാവശ്യം ആ ശൂന്യത അവനെ പഴയതുപോലെ തകർത്തില്ല.
അന്നയുടെ ഓർമകൾ അവനോടൊപ്പം ഉണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു:
"നന്ദി, അന്നാ."
---
അധ്യായം 15
അവൾക്കായി ഒരു പ്രഭാതം
അടുത്ത ദിവസം രാവിലെ ബേസിൽ പതിവിലും നേരത്തെ എഴുന്നേറ്റു.
വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം അവൻ ജനൽ തുറന്ന് പുറത്തേക്ക് നോക്കി.
മുറ്റത്ത് ചെറിയൊരു ചെടി വളരുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
അത് എപ്പോൾ നട്ടതാണെന്ന് അവന് ഓർമയില്ല.
എന്നാൽ ആ ചെടിയിൽ രണ്ട് ചെറിയ പൂക്കൾ വിരിഞ്ഞിരുന്നു.
അവൻ പുറത്തേക്കിറങ്ങി.
പൂക്കളുടെ അടുത്തേക്ക് നടന്നു.
അവയെ നോക്കിയപ്പോൾ അന്നയുടെ വാക്കുകൾ ഓർമ വന്നു.
"ബേസിൽ, നമുക്ക് ഒരുമിച്ച് ഒരു ചെറിയ വീട്ടിൽ താമസിക്കണം."
അവൻ ആ സ്വപ്നം മറന്നിരുന്നില്ല.
പക്ഷേ, ആ വീട് എങ്ങനെയായിരിക്കുമെന്നു ചിന്തിക്കുന്നത് വർഷങ്ങൾക്കുമുമ്പേ നിർത്തിയിരുന്നു.
ഇന്ന് വീണ്ടും അവൻ ആലോചിച്ചു.
ഒരു ചെറിയ വീട്.
മുറ്റത്ത് കുറച്ച് പൂച്ചെടികൾ.
ജനലിലൂടെ മഴ കാണാൻ കഴിയുന്ന ഒരു മുറി.
മേശപ്പുറത്ത് പുസ്തകങ്ങൾ.
അടുക്കളയിൽ ചായയുടെ മണം.
അന്നയുടെ ചിരി.
അവൻ കണ്ണുകൾ അടച്ചു.
"നമ്മൾക്ക് ആ വീട് കിട്ടിയില്ല, അന്നാ."
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
"പക്ഷേ, നീ സ്വപ്നം കണ്ട ആ വീടിനെ ഞാൻ എന്റെ ഓർമകളിൽ സൂക്ഷിച്ചിട്ടുണ്ട്."
അവൻ അകത്തേക്കു പോയി.
അന്നയുടെ ഫോട്ടോ മേശപ്പുറത്തുനിന്ന് എടുത്തു.
അതിന്റെ അരികിൽ പുതിയൊരു ചെറിയ പൂവ് വെച്ചു.
പിന്നെ അവളുടെ ഡയറി എടുത്ത് അലമാരയിൽ സൂക്ഷിച്ചു.
അത് ഉപേക്ഷിക്കാനായിരുന്നില്ല.
അവൻ ആ ഡയറി വീണ്ടും വായിക്കും.
അവളുടെ കൈയക്ഷരം കാണുമ്പോൾ ചിരിക്കും.
ചിലപ്പോൾ കരയും.
പക്ഷേ, ഇനി ആ ഡയറി തുറക്കുന്നത് തന്റെ ജീവിതം നഷ്ടപ്പെട്ട മനുഷ്യനെപ്പോലെയല്ല.
സ്നേഹിക്കാൻ കഴിഞ്ഞ ഒരു മനുഷ്യനെപ്പോലെയായിരിക്കും.
അവൻ കണ്ണാടിക്കുമുന്നിൽ നിന്നു.
നരച്ച മുടി.
പ്രായം തെളിയിക്കുന്ന മുഖം.
കണ്ണുകളുടെ കോണിൽ ചെറിയ വരകൾ.
അവൻ സ്വയം നോക്കി ചിരിച്ചു.
"അന്ന ഉണ്ടായിരുന്നെങ്കിൽ എന്നെ അങ്കിൾ എന്നു വിളിച്ച് കളിയാക്കുമായിരുന്നു."
ആ ചിന്ത അവന്റെ ചുണ്ടുകളിൽ ഒരു യഥാർത്ഥ പുഞ്ചിരി കൊണ്ടുവന്നു.
വർഷങ്ങൾക്കുശേഷം, അന്നയെ ഓർക്കുമ്പോൾ അവന്റെ ഹൃദയത്തിൽ വേദന മാത്രമല്ല, സന്തോഷവും നിറഞ്ഞു.
അത് ചെറിയൊരു മാറ്റമായിരുന്നു.
പക്ഷേ, ചിലപ്പോൾ ജീവിതം മാറിത്തുടങ്ങുന്നത് അങ്ങനെയാണ്.
വലിയ പ്രഖ്യാപനങ്ങളിലൂടെയല്ല.
ഒരു പ്രഭാതത്തിൽ ജനൽ തുറക്കുന്നതിലൂടെ.
ഒരു ചെടിക്ക് വെള്ളമൊഴിക്കുന്നതിലൂടെ.
പഴയൊരു ഓർമയെ കണ്ണുനീരില്ലാതെ ചിരിച്ചുകൊണ്ട് സ്വീകരിക്കുന്നതിലൂടെ.
ബേസിൽ പുറത്തേക്കിറങ്ങി.
അങ്കമാലിയിലെ വഴികളിലൂടെ ആളുകൾ നടന്നുപോകുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
കടകൾ തുറക്കുന്നു.
ബസുകൾ വരുന്നു.
പള്ളിമണി മുഴങ്ങുന്നു.
ജീവിതം വീണ്ടും അതിന്റെ പതിവ് താളത്തിൽ മുന്നോട്ടുപോകുന്നു.
ബേസിലും ആ വഴിയിലൂടെ നടന്നു.
അവന്റെ കൂടെ അന്നയുണ്ടായിരുന്നില്ല.
എങ്കിലും അവൾ നൽകിയ സ്നേഹം അവന്റെ ഉള്ളിലുണ്ടായിരുന്നു.
ആ സ്നേഹവുമായി അവൻ മുന്നോട്ടുനടന്നു.
---
അധ്യായം 16
ചില പ്രണയങ്ങൾ മരിക്കുന്നില്ല
2021 നവംബർ 18-ന്റെ രാത്രി.
ബേസിൽ വീണ്ടും മേശയ്ക്കരികിൽ ഇരുന്നു.
അന്നയുടെ ഫോട്ടോ അവന്റെ മുന്നിലുണ്ടായിരുന്നു.
അവൻ ഒരു പുതിയ കടലാസ് എടുത്തു.
ഈ പ്രാവശ്യം കത്ത് എഴുതാനല്ല.
തന്റെ ജീവിതത്തെക്കുറിച്ച് കുറച്ച് വരികൾ എഴുതാനായിരുന്നു.
അവൻ പേന കൈയിലെടുത്തു.
കുറച്ചുനേരം ആലോചിച്ചു.
പിന്നെ എഴുതിത്തുടങ്ങി.
"ചില മനുഷ്യർ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വരുന്നത് നമ്മളോടൊപ്പം എന്നും ജീവിക്കാനായിരിക്കില്ല.
ചിലർ നമ്മളെ സ്നേഹിക്കാൻ പഠിപ്പിക്കാനാണ് വരുന്നത്.
ചിലർ നമ്മളെ ചിരിപ്പിക്കുന്നു.
ചിലർ നമ്മളെ കരയിക്കുന്നു.
ചിലർ നമ്മുടെ ജീവിതത്തിൽനിന്ന് പോകുന്നു.
പക്ഷേ, അവർ നൽകിയ സ്നേഹം നമ്മുടെ ഉള്ളിൽനിന്ന് പോകുന്നില്ല.
അന്ന എന്റെ ജീവിതത്തിലേക്ക് വന്നത് കുറച്ചുനാളത്തേക്കായിരുന്നു.
എന്നാൽ അവൾ നൽകിയ സ്നേഹം ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷങ്ങൾക്കുശേഷവും എന്റെ ഹൃദയത്തിലുണ്ട്.
ഞാൻ അവളെ കാത്തിരുന്നു.
അവൾ തിരികെ വരുമെന്ന് പ്രതീക്ഷിച്ചിട്ടല്ല.
അവളെ മറക്കാൻ കഴിയാത്തതുകൊണ്ടായിരുന്നു.
ഇന്ന് ഞാൻ മനസ്സിലാക്കുന്നു.
ഒരാളെ മറക്കാതെ മുന്നോട്ടുപോകാനും കഴിയും.
കണ്ണുനീരിനൊപ്പം പുഞ്ചിരിയും സൂക്ഷിക്കാം.
നഷ്ടപ്പെട്ടതിനെ ഓർത്തുകൊണ്ട്, ലഭിച്ചതിന് നന്ദി പറയാം.
അന്ന എനിക്ക് നഷ്ടപ്പെട്ട ഒരു ജീവിതമാണ്.
അതേസമയം, എനിക്ക് ലഭിച്ച മനോഹരമായൊരു പ്രണയവുമാണ്.
അവൾ എന്റെ ജീവിതത്തിലെ അവസാനമല്ല.
എന്റെ ജീവിതത്തിലെ ഏറ്റവും മനോഹരമായ ഓർമയാണ്."
ബേസിൽ എഴുത്ത് നിർത്തി.
കടലാസ് മടക്കി ഡയറിയിൽ വെച്ചു.
പിന്നെ അന്നയുടെ ഫോട്ടോ കൈയിലെടുത്തു.
"അന്നാ..."
അവൻ പതുക്കെ പറഞ്ഞു.
"ഇന്ന് ഞാൻ നിന്നോട് വിട പറയുന്നില്ല."
അവന്റെ കണ്ണുകൾ നിറഞ്ഞു.
"കാരണം, നിന്നെ സ്നേഹിച്ചതിനോട് വിട പറയാൻ എനിക്ക് കഴിയില്ല."
അവൻ ചിരിച്ചു.
"പക്ഷേ, നിന്നെ ഓർത്ത് എന്റെ ജീവിതം അവസാനിപ്പിക്കാനും ഇനി ഞാൻ ആഗ്രഹിക്കുന്നില്ല."
മുറിയിൽ നിശ്ശബ്ദത നിറഞ്ഞു.
അവൻ ഫോട്ടോ മേശപ്പുറത്ത് വെച്ചു.
വിളക്ക് അണയ്ക്കുന്നതിനുമുമ്പ് ഒരിക്കൽ കൂടി അവളെ നോക്കി.
"നല്ല രാത്രി, അന്നാ."
അവൻ പറഞ്ഞു.
പിന്നെ പതുക്കെ മുറിയിൽനിന്ന് പുറത്തേക്കിറങ്ങി.
മേശപ്പുറത്ത് അന്നയുടെ ഫോട്ടോയും ഡയറിയും മാത്രം ശേഷിച്ചു.
പുറത്ത് മഴ പെയ്യുന്നുണ്ടായിരുന്നു.
ആ മഴയുടെ ശബ്ദത്തിനിടയിൽ, ഇരുപത്തിമൂന്ന് വർഷമായി പറയാതെ സൂക്ഷിച്ചിരുന്ന ഒരു പ്രണയം നിശ്ശബ്ദമായി ജീവിച്ചുകൊണ്ടിരുന്നു.
---