મુંબઈની એ કાળી મધરાત જાણે કોઈ મોટા રહસ્યને ગળી જવા માટે તૈયાર હતી. અભિમન્યુની સ્પોર્ટ્સ બાઈકનો અવાજ સૂમસામ રસ્તાઓ પર ગુંજી રહ્યો હતો. તેનું લક્ષ્ય હતું — 'મેહતા ટેક્સટાઈલ્સ'ની એ જૂની મિલ, જે ૨૫ વર્ષ પહેલાં લાગેલી ભયાનક આગ પછી ખંડેર બની ગઈ હતી. અભિમન્યુના મનમાં પેલા લાલ પોટ્રેટના શબ્દો હથોડાની જેમ વાગી રહ્યા હતા: "ચક્રવ્યૂહમાં પ્રવેશ કરવો એ તારી નિયતિ હતી, પણ બહાર નીકળવું એ તારો ભ્રમ છે."
તે મિલના લોખંડી દરવાજા પાસે પહોંચ્યો. દરવાજો કાટ ખાઈ ગયેલો હતો અને તેના પર 'પ્રવેશ નિષેધ'નું પાટિયું લટકી રહ્યું હતું. અભિમન્યુએ બાઈક બાજુ પર મૂકી અને ટોર્ચના અજવાળે અંદર પ્રવેશ કર્યો. અંદર જતાં જ તેને એક વિચિત્ર ગંધ આવી — જૂના સળગેલા લાકડા અને ભેજની ગંધ, જે હજુ પણ ૨૫ વર્ષ જૂની એ કાળી રાતની સાક્ષી પૂરી રહી હતી.
તે મિલના મધ્ય હોલમાં પહોંચ્યો, જ્યાં વિશાળ મશીનો રાક્ષસો જેવા અંધારામાં ઉભા હતા. અચાનક, મિલની અંદર રહેલા જૂના લાઉડસ્પીકર્સમાંથી એક અવાજ ગુંજ્યો. તે કોઈ રેકોર્ડિંગ હતું.
"વિક્રમ, આ આગ કાબૂ બહાર જઈ રહી છે! પેલા મજૂરો અંદર જ છે!" — આ પૃથ્વીરાજનો યુવાન અવાજ હતો.
"ચિંતા ન કર ભાઈ, આ વીમાના પૈસા જ આપણને આ દેવામાંથી બચાવશે. દરવાજા બહારથી બંધ કરી દે!" — આ વિક્રમનો અવાજ હતો.
અભિમન્યુના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. જે પિતાને તે આદર્શ માનતો હતો, એ એક જઘન્ય હત્યાકાંડના ગુનેગાર હતા? તેના મનમાં એક ભયાનક સંઘર્ષ શરૂ થયો. એક બાજુ પિતા પ્રત્યેનો પ્રેમ હતો અને બીજી બાજુ એ નિર્દોષ ૫૦ મજૂરોનું લોહી. આ એનો 'ઇનર વૂન્ડ' (આંતરિક ઘા) હતો જે આજે ફરીથી લીલો થયો હતો.
ત્યારે જ ઉપરની ગેલેરીમાંથી તાલીઓ પાડવાનો અવાજ આવ્યો. અભિમન્યુએ ટોર્ચ ઉપર ફેરવી. ત્યાં માયા ઉભી હતી, તેની સાથે શંકર પણ હતા. પણ શંકરનો દેખાવ અત્યારે એક નોકર જેવો નહોતો. તેમણે મોંઘો સૂટ પહેર્યો હતો અને હાથમાં એક સિગાર હતી.
"અભિમન્યુ... તેં ધાર્યું હતું તેના કરતા સત્ય ઘણું વધારે કડવું છે, ખરું ને?" શંકરે ઉપરથી બૂમ પાડી. તેમનો અવાજ હવે બિલકુલ બદલાયેલો હતો — વધુ ભારે અને સત્તાવાહી.
અભિમન્યુએ ગર્જના કરી, "શંકર કાકા! આ બધું શું છે? તમે મારા પિતાના વફાદાર હતા, આ દગો કેમ?"
શંકર ખડખડાટ હસ્યા. "વફાદારી? અભિમન્યુ, તારા પિતાએ જે મજૂરોને સળગાવ્યા હતા, એમાં મારો નાનો ભાઈ પણ હતો. હું કોઈ વફાદાર નોકર નથી, હું તો ૨૫ વર્ષથી તમારા ઘરમાં પળેપળનો બદલો લેવા માટે જીવતો હતો. મેં જ તને લંડન મોકલવા માટે તારા પિતાને મનાવ્યા, મેં જ તને એવા સંકેતો આપ્યા કે તું પાછો આવે. મારો પ્લાન હતો કે તું જ તારા પિતાના પાપ ઉઘાડા પાડે અને તારા હાથે જ આ એમ્પાયર ધૂળમાં મળે."
માયા ધીમેથી શંકરની નજીક ગઈ. "અને મેં શંકર સાહેબને બધી જ આંતરિક માહિતી પૂરી પાડી. વિક્રમ તો માત્ર એક મહોરું હતું જેનો અમે ઉપયોગ કર્યો."
અભિમન્યુ સમજી ગયો કે આ એક ભયાનક 'માસ્ટર પ્લાન' હતો. શંકર જ 'ધ આર્કિટેક્ટ' હતા. પણ અહીં એક વળાંક હતો. શંકરે માયા તરફ જોયું અને કહ્યું, "માયા, તેં તારું કામ ખૂબ સારી રીતે કર્યું છે. પણ હવે જ્યારે અભિમન્યુ અહીં આવી જ ગયો છે, ત્યારે આ સત્યના છેલ્લા સાક્ષી તરીકે તારી હવે મને જરૂર નથી."
માયાના ચહેરા પરથી લોહી ઉડી ગયું. "શંકર સાહેબ, તમે શું કહો છો? આપણે નક્કી કર્યું હતું કે..."
"નક્કી તો ઘણું થયું હતું માયા, પણ આર્કિટેક્ટ ક્યારેય કોઈ સાક્ષીને જીવતો નથી છોડતો," શંકરે ઠંડા કલેજે કહ્યું. તેમણે પોતાની ગન કાઢી અને માયા પર તાકી. શંકર જાણતા હતા કે માયા પાસે વિક્રમ અને શંકરના ગુપ્ત વ્યવહારોના પુરાવા છે જે તેમને જેલમાં મોકલી શકે છે. શંકરનો ઈરાદો હતો કે આ મિલમાં આગ લગાવીને અભિમન્યુ અને માયા બંનેને ખતમ કરી દેવા અને તેને એક અકસ્માતનું રૂપ આપવું.
અભિમન્યુએ જોયું કે શંકર માયાને મારવા જઈ રહ્યા છે. ભલે માયાએ દગો આપ્યો હતો, પણ અભિમન્યુ તેને નજર સામે મરતા જોઈ શકે તેમ નહોતો.
"ના!" અભિમન્યુએ બૂમ પાડી અને બાજુમાં પડેલા એક લોખંડી પાઈપને જોરથી શંકર તરફ ફેંક્યો. શંકરનું નિશાન ચૂકી ગયું અને ગોળી માયાના ખભાને અડીને પસાર થઈ ગઈ. માયા નીચે પટકાઈ.
"તારી આ દયા જ તને ડૂબાડશે, અભિમન્યુ!" શંકર બરાડ્યા. તેમણે મિલના કંટ્રોલ પેનલ પાસે જઈને એક લિવર ખેંચ્યું. અચાનક, મિલમાં ચારેબાજુ રાખેલું જ્વલનશીલ પ્રવાહી (કેમિકલ) બહાર આવવા લાગ્યું. શંકરે એક સળગતી દીવાસળી નીચે ફેંકી.
જોતજોતામાં આખી મિલ આગની જ્વાળાઓમાં લપેટાઈ ગઈ. શંકર પાછળના ગુપ્ત રસ્તેથી નીકળી ગયા, પણ જતા પહેલા તેમણે મુખ્ય દરવાજો બહારથી લોક કરી દીધો.
અભિમન્યુ ધુમાડાની વચ્ચે માયા પાસે પહોંચ્યો. માયા લોહીલુહાણ હતી અને ડરથી ધ્રૂજતી હતી. "અભિમન્યુ... તું મને કેમ બચાવી રહ્યો છે? મેં તારા પરિવારને બરબાદ કર્યો છે."
અભિમન્યુએ તેને બેઠી કરી. "કારણ કે હું મારા પિતા જેવો ખૂની નથી, માયા. મારે તારી જરૂર છે — એ પુરાવા માટે જે શંકરને જેલમાં મોકલી શકે."
આગ હવે વિકરાળ બની રહી હતી. મિલની છતમાંથી લોખંડના ગર્ડરો નીચે પડી રહ્યા હતા. અભિમન્યુની સામે બે રસ્તા હતા — કાં તો તે પોતાની માતાનું એ રહસ્યમયી બોક્સ શોધે જે મિલના પાયામાં હતું, અથવા માયાનો જીવ બચાવે.
તેણે જોયું કે દૂર ખૂણામાં એક લોખંડી તિજોરી દેખાતી હતી. તે જાણતો હતો કે એમાં જ પૃથ્વીરાજ અને વિક્રમના અસલી ગુનાના દસ્તાવેજો છે. પણ આગ ત્યાં સુધી પહોંચી ગઈ હતી.
"માયા, પેલી તિજોરીમાં શું છે?" અભિમન્યુએ ધુમાડામાં ઉધરસ ખાતા પૂછ્યું.
"એમાં એ મજૂરોની યાદી અને પેલી રાતના અસલી પુરાવા છે જે શંકરે વર્ષોથી સાચવી રાખ્યા હતા... તે તારા પિતાને બ્લેકમેલ કરવા માંગતો હતો," માયાએ હાંફતા હાંફતા કહ્યું.
અભિમન્યુએ એક મોટો નિર્ણય લીધો. તેણે માયાને ખભા પર ઉપાડી અને બારી તરફ દોડ્યો. પણ બારી ઘણી ઊંચી હતી. આગ હવે તેની ખૂબ નજીક હતી. તેની પાસે માત્ર સેકન્ડોનો સમય હતો.
બરાબર એ જ વખતે મિલની અંદર એક જોરદાર ધડાકો થયો. કોઈ ગેસ સિલિન્ડર ફાટ્યું હતું. આખું માળખું ધ્રૂજવા લાગ્યું. અભિમન્યુએ માયાને સુરક્ષિત જગ્યાએ મૂકી અને પેલી તિજોરી તરફ ઝંપલાવ્યું. ગરમ લોખંડ તેની હથેળીઓને બાળી રહ્યું હતું, પણ તેણે પૂરી તાકાત લગાવીને તિજોરીનું હેન્ડલ ખેંચ્યું.
તિજોરી ખુલી ગઈ. અંદરથી એક લાલ ડાયરી મળી. અભિમન્યુએ એ ડાયરી પોતાના જેકેટમાં છુપાવી અને પાછો માયા પાસે પહોંચ્યો.
"આપણે અહીંથી નીકળવું જ પડશે!" અભિમન્યુએ જોયું કે મિલની એક દીવાલ ધડાકાને કારણે નબળી પડી ગઈ હતી. તેણે ત્યાં પડેલા એક ભારે મશીનથી દીવાલ પર પ્રહાર કર્યો. દીવાલ તૂટી અને બહારની ઠંડી હવા અંદર આવી.
અભિમન્યુ અને માયા બહાર કૂદી પડ્યા, બરાબર એ જ સેકન્ડે આખી મિલ પત્તાના મહેલની જેમ ધરાશાયી થઈ ગઈ.
દૂર અંધારામાં ઉભેલો શંકર આ જોઈ રહ્યો હતો. તેને લાગ્યું કે અભિમન્યુ અને માયા અંદર જ મરી ગયા છે. તેના ચહેરા પર એક પિશાચી સ્મિત આવ્યું. પણ તે જાણતો નહોતો કે અભિમન્યુ પાસે હવે એ લાલ ડાયરી હતી, જે શંકરનું પોતાનું પણ ડેથ વોરંટ હતી.
