#બાબા બંદાસીંગ જી બહાદુર ભાગ 1 વૈરાગીથી વીર યોદ્ધા સુધીનો પ્રવાસ
રાજૌરીનો એ રાજકુમાર: લક્ષ્મણ દેવ
ઈતિહાસના પાનાઓ જ્યારે ૧૭મી સદીના અંત ભાગમાં ફેરવાય છે, ત્યારે હિમાલયની ગોદમાં વસેલા રાજૌરી (કાશ્મીર) ના સુંદર પહાડોમાં એક તેજસ્વી યુવાન દેખાય છે—લક્ષ્મણ દેવ. રામદેવ નામના ખેડૂતના ઘરે જન્મેલો આ યુવાન શસ્ત્રવિદ્યામાં અજોડ હતો. તેનું ધનુષ્ય જ્યારે છૂટતું, ત્યારે નિશાન ક્યારેય ખાલી જતું નહીં. પરંતુ નિયતિએ તેના માટે લોહીની નદીઓ વહેવડાવતા પહેલા હૃદય પરિવર્તનનો એક માર્ગ નક્કી કર્યો હતો.
એક દિવસ શિકાર પર નીકળેલા લક્ષ્મણ દેવે એક હરણી પર તીર છોડ્યું. હરણી ગર્ભવતી હતી. તેની નજર સામે જ એ હરણીએ તરફડીને દમ તોડ્યો અને તેના ગર્ભમાંથી બે અજાત બચ્ચાં નીકળીને મરી ગયા. આ કરુણ દ્રશ્યે લક્ષ્મણ દેવના આત્માને ચીરી નાખ્યો. શસ્ત્રો પ્રત્યે તેને ધિક્કાર થઈ ગયો. જે હાથોએ શિકાર કર્યો હતો, તે હાથો હવે માળા પકડવા તરફ વળ્યા. તેણે સંસાર છોડી દીધો અને 'માધવદાસ' નામ ધારણ કરી વૈરાગી બની ગયો.
ગોદાવરીનો તટ અને માધવદાસનો અહંકાર
વર્ષો સુધી ભ્રમણ કર્યા પછી, માધવદાસ દક્ષિણ ભારતમાં નાંદેડ ખાતે ગોદાવરી નદીના કિનારે સ્થાયી થયો. અહીં તેણે યોગ અને તંત્ર-વિદ્યામાં મહારત મેળવી. તેની પાસે એવી શક્તિઓ હતી જેનાથી તે લોકોને પ્રભાવિત કરતો. પણ આ શક્તિઓએ તેનામાં સૂક્ષ્મ અહંકાર ભરી દીધો હતો. તે પોતાના આશ્રમમાં આવતા સાધુ-સંતોની મજાક ઉડાવતો અને પોતાની સિદ્ધિઓથી તેમને ડરાવતો.
પરંતુ સપ્ટેમ્બર ૧૭૦૮માં એક એવી ઘટના બની જેણે તેના જીવનની દિશા જ નહીં, પણ સમગ્ર ભારતનો ઈતિહાસ બદલી નાખ્યો. દસમા પાદશાહ, ગુરુ ગોવિંદ સિંહજી મહારાજ દક્ષિણ તરફ પધાર્યા હતા.
ગુરુ ગોવિંદ સિંહજી સાથેનું ઐતિહાસિક મિલન
જ્યારે ગુરુજી માધવદાસના આશ્રમમાં પધાર્યા, ત્યારે માધવદાસ ત્યાં હાજર નહોતો. ગુરુજી સીધા જ માધવદાસના પલંગ પર જઈને બેસી ગયા. જ્યારે માધવદાસ પાછો આવ્યો, ત્યારે તેણે જોયું કે એક તેજસ્વી પુરુષ તેના આસન પર બિરાજમાન છે. તેણે પોતાની તંત્ર-વિદ્યાનો ઉપયોગ કરીને પલંગને ઉથલાવવાની કોશિશ કરી, પણ ગુરુજીના પ્રતાપી વ્યક્તિત્વ અને દિવ્ય શક્તિ સામે તેની તમામ વિદ્યાઓ નિષ્ફળ ગઈ.
માધવદાસ સમજી ગયો કે આ કોઈ સાધારણ પુરુષ નથી. તે ગુરુજીના ચરણોમાં ઢળી પડ્યો.
માધવદાસ: "આપ કોણ છો?"
ગુરુજી: "શું તું મને નથી ઓળખતો?"
માધવદાસ: (વિનમ્રતાથી) "હું આપને નથી ઓળખતો, પણ મારું અંતર કહે છે કે આપ જ મારા તારણહાર છો."
ગુરુજી: "તારું નામ શું છે?"
માધવદાસ: "મહારાજ, હું તમારો 'બંદા' (સેવક) છું."
ગુરુજીએ તેના ખભા પર હાથ મૂક્યો અને કહ્યું, "જો તું મારો બંદા છે, તો હવે તારે આ આશ્રમમાં બેસી રહેવાની જરૂર નથી. પંજાબમાં નિર્દોષોનું લોહી વહી રહ્યું છે. અત્યાચારી મુગલ શાસકોએ ધર્મને લૂંટવાનું શરૂ કર્યું છે. ઉઠ, અને અત્યાચાર સામે શસ્ત્ર ઉઠાવ."
'બંદા સિંહ'નું સર્જન અને ગુરુજીની ભેટો
ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીએ માધવદાસને ખાલસા પંથની દીક્ષા આપી અને તેને 'બંદા સિંહ' નામ આપ્યું. ગુરુજીએ જોયું કે આ વૈરાગીમાં એક મહાન યોદ્ધા છુપાયેલો છે. તેમણે પંજાબમાં વિજય મેળવવા અને અન્યાયનો અંત લાવવા માટે તેને નીચે મુજબની વસ્તુઓ અર્પણ કરી:
ગુરુજીના ભાથામાંથી પાંચ તીર: જે વિજયનું પ્રતીક હતા.
એક નગારું: યુદ્ધના આહવાન માટે.
એક નિશાન સાહિબ: ધર્મના રક્ષણ માટેનો ધ્વજ.
પાંચ પ્યારા: પાંચ વિશ્વાસુ શીખ યોદ્ધાઓ જે તેને સલાહ અને સાથ આપે.
ખંજર: આત્મરક્ષણ અને ન્યાય માટે.
ગુરુજીના હુકમનામા: પંજાબના શીખોને સંબોધતા પત્રો, જેથી તેઓ બંદા સિંહની આગેવાનીમાં એકઠા થાય.
અજેય આશીર્વાદ: ગુરુજીએ તેને વચન આપ્યું કે જ્યાં સુધી તે પવિત્ર રહેશે અને અહંકાર નહીં કરે, ત્યાં સુધી તેની હાર નહીં થાય.
પંજાબ તરફનું પ્રયાણ અને પ્રથમ હુંકાર
ગુરુજીના આદેશથી બંદા સિંહ ઉત્તર તરફ નીકળ્યા. રસ્તામાં આવતા ગામડાઓમાં ગુરુજીના હુકમનામા વંચાયા. વર્ષોથી અત્યાચાર સહન કરી રહેલા ખેડૂતો અને ગરીબ જનતામાં એક નવો પ્રાણ ફૂંકાયો. હજારોની સંખ્યામાં લોકો બંદા સિંહ સાથે જોડાવા લાગ્યા.
તેમણે સૌથી પહેલા સોનીપત અને કૈથલ પર હુમલો કર્યો. મુગલ સૈન્યને અંદાજ પણ નહોતો કે દક્ષિણથી આવેલો એક વૈરાગી તેમની સત્તાને આ રીતે પડકારશે. બંદા સિંહની યુદ્ધનીતિ અજોડ હતી. તેઓ ગેરિલા પદ્ધતિથી મુગલો પર ત્રાટકતા અને વીજળીની ગતિએ અદ્રશ્ય થઈ જતા.
ખેડૂતોના મસીહા: જમીનદારી પ્રથાનો અંત
આ નવલકથાનો સૌથી મહત્વનો વળાંક એ છે કે બંદા સિંહ બહાદુરે માત્ર યુદ્ધો જ ન લડ્યા, પણ સામાજિક ક્રાંતિ કરી. તે સમયમાં જમીનદારો ખેડૂતોનું શોષણ કરતા હતા. બંદા સિંહે જાહેરાત કરી કે, "જમીન તેની છે, જે તેને ખેડે છે." તેમણે જમીનદારી પ્રથા જડમૂળથી ઉખેડી નાખી. આ પ્રથમ વખત હતું જ્યારે કોઈ શાસકે ખેડૂતોને જમીનના ખરા માલિક બનાવ્યા હતા. આ પગલાએ તેમને ગરીબોના હૃદયમાં ભગવાન જેવું સ્થાન અપાવ્યું.
સમાણા અને સઢૌરાનો વિજય
બંદા સિંહનું મુખ્ય લક્ષ્ય સરહિંદ હતું, કારણ કે ત્યાંના નવાબ વઝીર ખાને ગુરુજીના માસૂમ સાહિબઝાદાઓને દીવાલમાં જીવતા ચણી દીધા હતા. પરંતુ સરહિંદ પહોંચતા પહેલા તેમણે સમાણા પર આક્રમણ કર્યું. સમાણા એ શહેર હતું જ્યાં ગુરુ તેગ બહાદુરજીના જલ્લાદો રહેતા હતા. બંદા સિંહે તે પાપીઓને વીણી-વીણીને સજા આપી.
ત્યારબાદ સઢૌરામાં પીર બુદ્ધુ શાહના હત્યારાઓનો અંત આણ્યો. દરેક વિજય સાથે બંદા સિંહ બહાદુરની સેના વધતી જતી હતી. હવે તેમનું લક્ષ્ય સ્પષ્ટ હતું—અત્યાચારના ગઢ સમાન સરહિંદનો વિનાશ.
લોહગઢ: પ્રથમ શીખ રાજ્યનો ઉદય
બંદા સિંહ બહાદુરે મુખ્લીસપુરના કિલ્લાને સમારકામ કરાવી તેને 'લોહગઢ' નામ આપ્યું. આ કિલ્લો પ્રથમ શીખ રાજ્યની રાજધાની બન્યો. તેમણે પોતાના નામના નહીં, પણ ગુરુ નાનક દેવ અને ગુરુ ગોવિંદ સિંહજીના નામના સિક્કા (Coins) બહાર પાડ્યા. આ સિક્કાઓ પર લખેલું હતું કે સત્તા અને વિજય એ ગુરુની કૃપાથી મળ્યા છે.
#MansiDesaiShastriNiVartao
#માનસીદેસાઈશાસ્ત્રીનીવાર્તાઓ
#Aneri
#SuspensethrillerStory
#Booklover
#Storylover
#Viralstory
