શ્રદ્ધા અને આકાશ એક જ સોસાયટીમાં સાથે મોટા થયા હતા. નાનપણથી જ શ્રદ્ધાના દિલમાં આકાશ માટે એક ખાસ જગ્યા હતી. જેમ જેમ ઉંમર વધી, એ નિર્દોષ આકર્ષણ ઊંડા પ્રેમમાં બદલાઈ ગયું.
પણ આકાશ? આકાશ એટલે બસ ભણવામાં જ પરોવાયેલો જીવ.આકાશ એક એવો છોકરો હતો જેની દુનિયા બસ ગણિતના સમીકરણો અને સપનાઓ વચ્ચે જ સીમિત હતી. તેના માટે પ્રેમ સમયનો બગાડ હતો.
પુસ્તકો, કરિયર અને ધ્યેય સિવાય તેને આજુબાજુની દુનિયામાં કે કોઈ છોકરીમાં ક્યારેય રસ જ નહોતો.
પણ શ્રદ્ધા? એ આકાશના ઘરની સામેના લીમડાના ઝાડ જેવી હતી—જે શાંતિથી ઊભી રહીને આકાશને માત્ર જોયા કરતી અને ઓક્સિજનની જેમ પ્રેમ આપતી. કોલેજમાં જ્યારે પણ આકાશ લાઈબ્રેરીમાં બેસતો, શ્રદ્ધા તેને દૂરથી જોતી રહેતી. તેની બહેનપણીઓ કહેતી, "એ પથ્થર છે શ્રદ્ધા, પીગળશે નહીં." શ્રદ્ધા હસીને કહેતી, "પથ્થર છે એટલે જ તો ભગવાન છે મારો."
શ્રદ્ધા મનોમન નક્કી કરી ચૂકી હતી કે, "જો હું લગ્ન કરીશ, તો માત્ર આકાશ સાથે જ."
સ્કૂલ પૂરી થઈ, કોલેજના વર્ષો પણ વીતી ગયા. શ્રદ્ધાના મનમાં આકાશ માટેનો પ્રેમ જરાય ઓછો ન થયો. આકાશ તેના શાંત અને અંતર્મુખી સ્વભાવને કારણે હંમેશાં ઘેરાયેલો રહેતો. શ્રદ્ધા ક્યારેય હિંમત ન કરી શકી કે તેને પ્રપોઝ કરે. તે બસ એક યોગ્ય તકની રાહ જોતી રહી, પણ એ તક ક્યારેય ન મળી.
સમય વહેતો રહ્યો. શ્રદ્ધાની બધી જ બહેનપણીઓના લગ્ન થઈ ગયા અને તેઓ પોતપોતાના સંસારમાં વ્યસ્ત થઈ ગઈ. જ્યારે પણ શ્રદ્ધા પર લગ્નનું દબાણ આવતું, ત્યારે તે પ્રેમથી કહી દેતી, "હું મારા મમ્મી-પપ્પાની એકની એક દીકરી છું, મારે તેમની સેવા કરવી છે." તે એક બહાનું પણ હતું અને સત્ય પણ. તેના માતા-પિતા અવારનવાર બીમાર રહેતા અને ઘરની આખી જવાબદારી શ્રદ્ધા પર હતી.
આ દરમિયાન શ્રદ્ધાને એક મલ્ટીનેશનલ કંપનીમાં ખૂબ સારી જોબ મળી ગઈ. તે પગભર થઈ, પણ લગ્નની વાત પર તેણે હંમેશાં પૂર્ણવિરામ મૂકી દીધું. બીજી તરફ, આકાશ પણ ભણી-ગણીને એક ઊંચા હોદ્દા પર નોકરીએ લાગી ગયો. એક દિવસ શ્રદ્ધાના દિલ પર પહાડ તૂટી પડ્યો જ્યારે આકાશે પરિવારની પસંદગીથી લગ્ન કરી લીધા. આકાશના પરિવારના દબાણથી તેના લગ્ન અંજલિ સાથે થઈ ગયા.
શ્રદ્ધા અંદરથી ભાંગી પડી, પણ તેણે આકાશની ખુશીમાં જ પોતાની ખુશી માની લીધી. સમય જતાં, શ્રદ્ધાએ આકાશની પત્ની અંજલિ સાથે પણ બહુ મધુર અને પવિત્ર મિત્રતા કેળવી લીધી.
વર્ષો વીતતા ગયા. શ્રદ્ધાના માતા-પિતાનું એક પછી એક અવસાન થયું. હવે શ્રદ્ધા ઘરમાં સાવ એકલી અટૂલી થઈ ગઈ હતી. સોસાયટીના લોકો, સગા-સંબંધીઓ અને તેની બહેનપણીઓ સતત એક જ સવાલ પૂછતા: "શ્રદ્ધા, હવે તો તારા માતા-પિતા પણ નથી, હવે તું ક્યારે લગ્ન કરીશ? તારી આખી જિંદગી એકલી કેમ કાઢીશ?" શ્રદ્ધા બસ મન મનાવીને હસી લેતી, કારણ કે તેનું દિલ હજુ પણ આકાશના પ્રેમની રાહ જોઈને બેઠું હતું.
ત્યાં જ આકાશની જિંદગીમાં એક મોટો વળાંક આવ્યો. તેની પત્ની ગર્ભવતી થઈ, આખું ઘર ખુશ હતું. પરંતુ વિધિના લેખ કંઈક જુદા જ હતા. ડિલિવરી દરમિયાન ભારે કોમ્પ્લિકેશન્સના કારણે આકાશની પત્નીએ એક નાની, વહાલસોયી દીકરીને જન્મ આપીને આ દુનિયામાંથી વિદાય લીધી.
આકાશ પર જાણે આભ તૂટી પડ્યું. જે માણસ ક્યારેય કોઈ મુશ્કેલીથી ડર્યો નહોતો, તે પોતાની નાની મા વગરની બાળકીને જોઈને ધ્રુસકે-ધ્રુસકે રડી પડતો. એક તરફ પત્ની ગુમાવવાનું દુઃખ અને બીજી તરફ આટલી નાની બાળકીને એકલા હાથે મોટી કરવાની કઠિન જવાબદારી. આકાશની હાલત અત્યંત કફોડી થઈ ગઈ હતી. પરિવારના લોકો અને સંબંધીઓ આકાશ પર ફરીથી લગ્ન કરવા માટે દબાણ કરવા લાગ્યા કે, "બાળકીને માની જરૂર છે, તારે કોઈનો સહારો લેવો જ પડશે."
જ્યારે શ્રદ્ધાને આ બધી પરિસ્થિતિની ખબર પડી, ત્યારે તેના દિલમાં વર્ષોથી દબાયેલી હિંમત ફરી જાગી. તેણે વિચાર્યું કે આ જ સમય છે, જ્યાં તે પોતાના અધૂરા પ્રેમને પૂરો કરી શકે છે અને સાથે સાથે આકાશ અને તેની દીકરીની જિંદગી પણ સંવારી શકે છે. શ્રદ્ધા બાળકીની 'મા' બનવાના બહાને આકાશ પાસે ગઈ.
શ્રદ્ધાએ આકાશની સામે જઈને ઊભા રહીને, પોતાના જીવનમાં પહેલીવાર આટલી હિંમત ભેગી કરીને કહ્યું:"આકાશ, તારી દીકરીને એક માની જરૂર છે અને મને આખી જિંદગી માટે તારી... હું આ બાળકીને મારી સગી દીકરી કરતાં પણ વધારે પ્રેમ આપીશ. શું તું મારી સાથે લગ્ન કરીશ?"
આખો પરિવાર સ્તબ્ધ થઈ ગયો. આકાશે રડતાં રડતાં શ્રદ્ધા સામે જોયું. તે સમજી ન શક્યો કે આ કયો સંબંધ છે, પણ દીકરીના ભવિષ્ય માટે તેણે શ્રદ્ધાનો હાથ પકડી લીધો. તેને અંદાજ પણ નહોતો કે શ્રદ્ધા તેના માટે આટલી મોટી લાગણી ધરાવે છે. પરિવારના સભ્યોએ પણ શ્રદ્ધાના ગુણો અને તેના સમર્પણને જોઈને હા પાડી.
આખરે, આકાશ માની ગયો અને બંનેના લગ્ન સાદગીથી સંપન્ન થયા.
લગ્નની પહેલી રાત્રે, જ્યારે આકાશની દીકરી શ્રદ્ધાના ખોળામાં શાંતિથી સૂઈ રહી હતી, ત્યારે શ્રદ્ધાની આંખોમાંથી આંસુ વહી રહ્યા હતા. આકાશે નજીક આવીને પૂછ્યું, "શ્રદ્ધા, તું રડે છે કેમ? તારા જેવી ભણેલી-ગણેલી અને સક્ષમ છોકરીએ મારા જેવા એક વિધુર અને એક બાળકીના બાપ સાથે લગ્ન કેમ કર્યા?તે તારી જિંદગી કેમ ખરાબ કરી?"
શ્રદ્ધા રડતાં રડતાં હસીને કહે છે:
"ખરાબ નથી કરી આકાશ, મેં તો મારી જિંદગી આજે જીવવાની શરૂ કરી છે. તને શું લાગ્યું કે તું એકલો જ ભણતો હતો? તું પુસ્તકો ભણતો હતો અને હું તારો ચહેરો ભણતી હતી. તારા લગ્ન થયા ત્યારે મારું કાળજું ચિરાયું હતું, પણ તારી ખુશી માટે હું હસતી રહી. તારી પત્ની મારી સગી બહેન જેવી હતી, પણ મારું દિલ હંમેશાં તારી માટે જ ધબકતું હતું.
શ્રદ્ધાએ પોતાના મનની વર્ષોથી દબાવી રાખેલી બધી જ વાતો, નાનપણનો એ એકતરફી પ્રેમ, કોલેજના દિવસોની એ તકલીફ, માતા-પિતાના બહાના પાછળ છુપાયેલી આકાશની રાહ અને તેના લગ્ન થવા છતાં તેને જ પોતાનો સર્વસ્વ માનવાની આખી કહાની કહી સંભળાવી.
શ્રદ્ધા ઊભી થાય છે અને તેના કબાટમાંથી એક જૂની ડાયરી કાઢે છે. એ ડાયરીમાં નાનપણથી લઈને આજ સુધી આકાશે વાપરેલી પેન, તેનો ડ્રોપ થયેલો રૂમાલ, તેની કોલેજની ટિકિટો અને આકાશના દરેક ફોટા સાચવીને રાખ્યા હતા.
શ્રદ્ધા એ આકાશ ને ઘણા બધા લવ લેટર લખ્યા પણ સામે ચાલીને કે ખાનગી મા આપવાની હિંમત ના કરી, એ બધા સાચવી રાખેલ લાગણીસભર લવ લેટરો આકાશ સામે મુક્યા.
આ સાંભળીને આકાશના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ. શ્રદ્ધાની આટલી પવિત્ર, નિઃસ્વાર્થ અને અદ્ભુત પ્રેમ કહાની સાંભળીને આકાશ પણ પોતાના આંસુ રોકી ન શક્યો. તે અત્યંત ભાવુક થઈ ગયો. તેણે શ્રદ્ધાનો હાથ પકડીને કહ્યું, "હું જિંદગીભર પુસ્તકોમાં જ સાચો પ્રેમ શોધતો રહ્યો, પણ સાચો પ્રેમ તો મારી આટલો નજીક હતો. તેં જે ત્યાગ અને રાહ જોઈ છે, હું વચન આપું છું કે મારી બાકીની જિંદગી તને દુનિયાની બધી જ ખુશીઓ આપવામાં વિતાવીશ."
આકાશ ઘૂંટણિયે બેસી પડે છે અને શ્રદ્ધાના બંને હાથ પકડીને પોતાના આસુંઓથી ભીંજવી દે છે. તે શ્રદ્ધાને ભેટી પડે છે—એક એવો આલિંગન જેમાં વર્ષોનો ત્યાગ, પસ્તાવો અને અખૂટ પ્રેમ ભળેલો હતો.
વર્ષોનો એ અધૂરો પ્રેમ આખરે એક સુંદર પરિવારના રૂપમાં પૂરો થયો, જ્યાં એક બાળકીને તેની મા મળી અને બે અધૂરા હૃદયને તેમનો સાચો આશરો મળ્યો.
