આદમખોરનું રહસ્ય
પ્રકરણ ૫: ઈવા અને પ્રાણી-મનોવિજ્ઞાન
લેપટોપની સ્ક્રીન પર લાલ અક્ષરે કાઉન્ટડાઉન ટિક-ટિક કરી રહ્યું હતું: 00:05... 00:04... 00:03...
અર્જુનસિંહના કપાળ પર પરસેવાના બુંદો બાઝી ગયા હતા. તેણે અંતિમ સેકન્ડે પોતાની તીક્ષ્ણ બુદ્ધિ વાપરીને 'RESET_OVERRIDE' ની એક શોર્ટકી દબાવી અને લેપટોપની બેટરી તુરંત જ ખેંચી કાઢી! સ્ક્રીન ઝબકારો મારીને બંધ થઈ ગઈ. ઓટો-ડિલીટ ટાઈમર અટકી ગયું. મેમરી કાર્ડ સુરક્ષિત હતું, પણ પાસવર્ડ ઉકેલવાનો આખરી ઉપાય હજુય બાકી હતો.
બીજી જ સવારે સૂરજ ઊગતાં જ જંગલનો નઝારો સાવ બદલાઈ ગયો હતો. રાત્રે ખેલાયેલા અંધારા ખેલ પર કુદરતે એક લીલીછમ ચાંદર ઓઢી લીધી હતી. અર્જુનસિંહ, ઈવા અને ફોરેસ્ટ ગાર્ડ્સની એક નાની ટુકડી સમીર પર જ્યાં હુમલો થયો હતો એ ઘટનાસ્થળની આસપાસના ઊંડા જંગલ તરફ આગળ વધી રહી હતી.
સવારના સોનેરી કિરંણો વાંસની ઝાડીઓમાંથી છણાઈને જમીન પર પથરાઈ રહ્યા હતા. જંગલમાં એક બાજુ શુષ્ક પાનખરની સૂકી સળવળાટ હતી, તો બીજી બાજુ નેસડા નજીકના નાળા પાસે લીલાછમ ખાખરા, સાગ અને રોહિડાના વૃક્ષોની અડાબીડ ઝાડીઓ હતી. પવનની સાથે સુકાઈ ગયેલા વાંસનો એકબીજા સાથે ઘસાવાનો 'ચરરર... ચરરર...' અવાજ ગૂંજતો હતો, જે કોઈ અજાણ્યા સંગીત જેવો લાગતો હતો.
અચાનક, થોડે દૂર ખુલ્લા પટમાં કાબરા હરણોનું એક મોટું ટોળું ચરતું દેખાયું. ચોકસાઈથી કાન ઊંચા રાખીને ચરતા હરણોમાંથી એક નર હરણે અચાનક ડચકારો બોલાવ્યો—‘ટિલલલ...!’—એ જંગલની ખતરાની પહેલી સૂચના (એલાર્મ કોલ) હતી. ઈવાએ પોતાની બાયનોક્યુલર આંખે લગાવી. હરણોની આંખોમાં ભય હતો. નજીકની ભેખડ પરથી એક કદાવર નીલગાય (રોઝડા) પોતાના ભારે શરીર સાથે ઝાડીઓ કૂદાવીને ભાગી ગઈ.
જમીન પરની ભીની માટીમાં સવારે જ પડેલા તાજા નિશાનો અંકિત હતા. ઈવા નીચે નમી.
"જુઓ અર્જુન," ઈવાએ માટીમાં પડેલી છાપ તરફ આંગળી ચીંધી. "આ દીપડાના પંજાના નિશાન છે. પાછળના નખ માટીમાં નથી ઘૂસ્યા, જે બતાવે છે કે એ બિલાડી કુળનું પ્રાણી છે અને તે શાંતિથી ચાલીને ગયું છે. પણ આ બાજુ જુઓ..."
તેણે થોડે દૂર બાવળની વાડ પાસે લોહીના સુકાયેલા કાળા પડી ગયેલા ધાબા બતાવ્યા. એ જ જગ્યા હતી જ્યાંથી સમીરનો લોહીલુહાણ દેહ મળ્યો હતો.
ઈવાએ આસપાસના ઝાડની છાલ, તૂટેલી ડાળીઓ અને જમીન પર ઘસેલા ઘાસનું બારીકાઈથી નિરીક્ષણ કર્યું. તેનો ચહેરો કોઈ ગંભીર વિચારમાં લીન હતો. તે અર્જુનસિંહ તરફ ફરી.
"અર્જુન, એક વાઇલ્ડલાઇફ બાયોલોજિસ્ટ તરીકે હું પ્રાણીઓના વર્તનને વર્ષોથી અભ્યાસ કરી રહી છું," ઈવાએ ધીમા પણ દ્રઢ અવાજે કહેવાનું શરૂ કર્યું. "જંગલનો એક અડીખમ નિયમ છે—કોઈપણ વન્યજીવ વગર કારણે પોતાની ઉર્જા વેડફતું નથી."
અર્જુનસિંહે સાંભળતાં સાંભળતાં આસપાસ નજર દોડાવી, "તારો કહેવાનો અર્થ શું છે, ઈવા?"
"અર્જુન, સિંહ જ્યારે ભૂખ્યો હોય ત્યારે એ શિકાર કરે છે... પણ જ્યારે એ ગુસ્સામાં હોય અથવા પોતાની ટેરિટરી (વિસ્તાર) બચાવવી હોય, ત્યારે એ માત્ર ચેતવણી આપવા માટે તરાપ મારે છે!" ઈવાના અવાજમાં ચોક્કસતા હતી.
તેણે સમીર જે જગ્યાએ પડ્યો હતો ત્યાંના ગુણધર્મો સમજાવતાં આગળ કહ્યું, "જો ઉત્તરના જંગલમાં ખરેખર કોઈ આદમખોર સિંહે સમીર પર હુમલો કર્યો હોત, તો એ તેને અડધો છોડીને ભાગી ન જાત! આદમખોર પ્રાણી પોતાના શિકારને ખેંચીને ઘનઘોર ઝાડીઓમાં લઈ જાય છે અને તેનો ઉપભોગ કરે છે. પણ સમીરના શરીર પર માત્ર છાતી અને ખભા પર જ ઊંડા ઘા હતા. સિંહે તેને માર્યો નથી, માત્ર 'હટાવ્યો' છે! અથવા તો..."
"અથવા તો સમીરે સિંહની સાથે કે જંગલની કોઈ એવી સીમા સાથે ચેડાં કર્યા હતા, જેથી તેને રોકવા માટે આ હુમલો થયો!" અર્જુનસિંહે ઈવા વાક્ય પૂરું કરે તે પહેલાં જ કોયડો ઉકેલતા કહ્યું.
"એક્ઝેક્ટલી!" ઈવાએ ઉમેર્યું. "સમીરે ચોક્કસ કોઈ બહુ મોટી ભૂલ કરી છે. એણે જંગલના કોઈ એવા રહસ્યને છંછેડ્યું છે જે સામાન્ય માણસની પહોંચ બહાર છે. એ કેવળ ફોટોગ્રાફી કરવા નહોતો આવ્યો."
બપોરના સમયે અર્જુનસિંહ અને ઈવા જૂનાગઢની સિવિલ હોસ્પિટલના સ્પેશિયલ આઈસીયુ વોર્ડમાં પહોંચ્યા. આઈસીયુના સેમી-ડાર્ક રૂમમાં ડ્રિપના ટપકતા અવાજો અને મોનિટરની 'બીપ... બીપ...' વચ્ચે સમીર બેડ પર પડ્યો હતો. તેના આખા શરીર પર પાટા બાંધેલા હતા અને ચહેરા પર ઓક્સિજન માસ્ક હતું.
ડૉક્ટરે અર્જુનસિંહને માત્ર પાંચ મિનિટ વાત કરવાની પરવાનગી આપી.
અર્જુનસિંહ બેડની નજીક ગયા. સમીરે ધીમેથી પોતાની આંખો ખોલી. તેની આંખોમાં હજુય કોઈ ઊંડો ડર તરવરી રહ્યો હતો.
"સમીર..." અર્જુનસિંહે તેનો હાથ હળવેથી પકડ્યો. "હું અર્જુનસિંહ છું. તારો જીવ બચી ગયો છે, પણ જો તું અસલી વાત નહીં જણાવે તો જંગલમાં બીજા ઘણા લોકોના જીવ જોખમમાં મુકાશે."
સમીરે સૂકાઈ ગયેલા હોઠ વડે થૂંક ગળ્યું. "સ... સાહેબ... મ... મને કંઈ ખબર નથી..."
"નાટક બંધ કર, સમીર!" અર્જુનસિંહે નીચા પણ ખડક જેવા મજબૂત અવાજે કહ્યું. "તું રાત્રે નેસડાના રસ્તેથી લાઈટો બંધ કરીને 'કોર એરિયા'માં કેમ ગયો હતો? અને તારા કેમેરામાંથી માઈક્રો એસડી કાર્ડ તારા જેકેટના છૂપા ખિસ્સામાંથી કેમ મળ્યું?"
સમીરના ચહેરા પરના હાવભાવ ક્ષણવાર માટે બદલાઈ ગયા. તેની આંખોની કીકીઓ પહળી થઈ ગઈ. તે ગભરાઈ ગયો પણ તુરંત જ પોતાને સંભાળવાનો પ્રયાસ કર્યો.
"સાહેબ... તમે... તમે ખોટું સમજો છો," સમીરે અટકતા અટકતા, જુઠ્ઠું બોલવાનો પ્રયત્ન કર્યો. "હું તો... હું તો બસ રાત્રે જંગલમાં દુર્લભ 'ઘુવડ' અને સાધારણ રાતચર પક્ષીઓના ફોટા પાડવા ગયો હતો! કદાચ હું ભૂલથી કોર એરિયાની સીમામાં ઘૂસી ગયો હોઈશ. ત્યાં અચાનક ઝાડીઓમાંથી એક મોટો સિંહ મારી પર ત્રાટક્યો... મેં જીવ બચાવવા કેમેરા ફેંક્યો અને ભાગ્યો. હું બીજું કશું નથી જાણતો!"
ઈવા, જે થોડે દૂર ઊભી રહીને સમીરની બોડી લેંગ્વેજ અને તેની આંખોની હિલચાલ જોઈ રહી હતી, તે આ જવાબ સાંભળીને ચોંકી ગઈ.
"પક્ષીઓના ફોટા?" અર્જુનસિંહે એક તીખો કટાક્ષ કર્યો. "સમીર, દુર્લભ પક્ષીઓના ફોટા પાડવા માટે 256-બીટ એન્ક્રિપ્ટેડ પાસવર્ડવાળા મેમરી કાર્ડની જરૂર નથી પડતી! અને પક્ષી પ્રેમીઓ પોતાના જેકેટમાં છૂપી સીવણ બનાવીને કાર્ડ નથી સંતાડતા!"
સમીરે પોતાની આંખો બંધ કરી લીધી અને મોં બીજી તરફ ફેરવી લીધું. "મારે વધુ કંઈ નથી કહેવું સાહેબ... મને દુખાવો થાય છે."
તે સ્પષ્ટપણે જૂઠું બોલી રહ્યો હતો! તે સિંહના હુમલાથી નહીં, પણ જંગલમાં છુપાયેલા એ 'માનવ-રાક્ષસ'થી ડરી રહ્યો હતો જેણે તેને મોં બંધ રાખવાની ધમકી આપી હતી.
અર્જુનસિંહ અને ઈવા હોસ્પિટલની બહાર આવ્યા.
"એ જૂઠું બોલે છે, અર્જુન," ઈવાએ કડવાશથી કહ્યું. "એ જંગલમાં પક્ષીઓના ફોટા પાડવા નહોતો ગયો. એણે કોર એરિયામાં કશુંક એવું શૂટ કર્યું છે જે વેચવાથી એને કરોડો રૂપિયા મળી શકે તેમ હતા... અથવા જે જાહેર થાય તો ગીરના અસ્તિત્વ પર સવાલ ઊભા થઈ જાય!"
"હા," અર્જુનસિંહે પોતાના ખિસ્સામાંથી એ નાનકડું મેમરી કાર્ડ બહાર કાઢ્યું. "પણ આ કાર્ડનો પાસવર્ડ જ આપણને સત્ય સુધી પહોંચાડશે. ભાનુ ભગતની હિન્ટ હતી: 'નેસડાનો પેલો રાક્ષસ જે દક્ષિણમાં નથી.'"
અર્જુનસિંહ અને ઈવા પોતાની જીપમાં બેઠા. સૂર્યાસ્ત થઈ રહ્યો હતો અને ફરી એકવાર જંગલ પર અંધારું ઘેરાઈ રહ્યું હતું. જીપ સાસણ ગીર તરફ દોડી રહી હતી ત્યારે અર્જુનસિંહના ફોન પર એક અજાણ્યા નંબરથી 'એનક્રિપ્ટેડ વોઈસ મેસેજ' આવ્યો.
અર્જુનસિંહે સ્પીકર ઓન કર્યું.
ફોનમાંથી એ જ વિકૃત, ધાતુ જેવા રોબોટિક અવાજે ચેતવણી ગૂંજવા લાગી:
"અર્જુનસિંહ... સમીર તો મોં નહીં ખોલે, પણ તમે બહુ આગળ વધી ગયા છો. જો તમે એ મેમરી કાર્ડનો પાસવર્ડ ખોલવાનો પ્રયાસ કરશો, તો આજે રાત્રે જંગલનો ત્રીજો 'આદમખોર' સાસણના ફોરેસ્ટ કેમ્પ પર નહીં... પણ સીધો તમારા નેસડામાં રહેતા ભાનુ ભગતની ઝૂંપડી પર ત્રાટકશે! ભાનુ ભગતનો જીવ બચાવવો હોય તો કાર્ડ સાસણના કાળા પથ્થર પાસે મૂકી દો!"
મેસેજ પૂરો થતાં જ જીપની પાછળની સીટ પર પડેલી ઈવાની ડાયરીમાંથી એક નાની કાગળની ચીટ નીચે પડી. એ ચીટ જીપમાં કોણે અને ક્યારે મૂકી?
ઈવાએ એ કાગળ ઊંચક્યો. એમાં લોહીથી લખેલું હતું:
"પાસવર્ડ સિંહનું નામ નથી... પાસવર્ડ એ માણસનું નામ છે જે સિંહનો માલિક બનવા માંગે છે!"
ઈવા અને અર્જુનસિંહે એકબીજા સામે ભયભીત નજરે જોયું. શિકારી હવે માત્ર જંગલમાં નહોતો... એ તેમની બિલકુલ આસપાસ, તેમની છાયા બનીને ફરી રહ્યો હતો!