🇮🇳 PM સાહેબ
ભાગ 1 — વિજયસિંહ
બનાસકાંઠાની ધરતી…
સવારનો સૂરજ હજુ ક્ષિતિજ પરથી પૂરો બહાર આવ્યો નહોતો. ગામના કાચા રસ્તાઓ પર દૂધની કેન લઈને જતા લોકો, ખેતરો તરફ નીકળતા ખેડૂતો અને શાળાએ જવા તૈયાર થતાં બાળકો—આ બધાની વચ્ચે એક યુવાન રોજની જેમ પોતાના ઘરની છત પર ઊભો રહીને દૂર સુધી જોઈ રહ્યો હતો.
તેનું નામ હતું…
વિજયસિંહ.
ઉંમર માત્ર 19 વર્ષ.
સામાન્ય પરિવારનો દીકરો. પિતાનું નાનું ખેતીનું કામ અને માતાના સંસ્કારોથી ઉછરેલો વિજયસિંહ ભણવામાં હોશિયાર હતો, પરંતુ તેની સૌથી મોટી ખાસિયત હતી—પ્રશ્ન પૂછવાની હિંમત.
તે હંમેશા વિચારતો—
“જો ભણવું દરેકનો અધિકાર છે, તો ગરીબ વિદ્યાર્થી માટે શિક્ષણ આટલું મુશ્કેલ કેમ?”
“મહેનત કરનાર યુવાનને રોજગાર માટે વર્ષો સુધી રાહ કેમ જોવી પડે?”
“ગામના વિદ્યાર્થી અને શહેરના વિદ્યાર્થી વચ્ચે આટલો તફાવત કેમ?”
આ પ્રશ્નો તેના મનમાં સતત ચાલતા રહેતા.
એક દિવસ કોલેજમાં ફી ભરવાની છેલ્લી તારીખ હતી.
કેટલાક વિદ્યાર્થીઓ ફી ભરી શક્યા નહોતા.
ક્લાર્કે સીધું કહી દીધું,
“ફી નહીં ભરો તો ફોર્મ સ્વીકારવામાં નહીં આવે.”
એક ગરીબ વિદ્યાર્થી આંખોમાં આંસુ લઈને બહાર નીકળ્યો.
વિજયસિંહ તેની પાસે ગયો.
“શું થયું?”
વિદ્યાર્થીએ ધીમા અવાજે કહ્યું,
“ભાઈ… પિતાજી પાસે અત્યારે પૈસા નથી. એક વર્ષ બગડી જશે.”
વિજયસિંહ થોડી ક્ષણ માટે ચૂપ રહ્યો.
પછી તેણે પૂછ્યું,
“એક વર્ષ તારું બગડશે… કે આ વ્યવસ્થાનું?”
વિદ્યાર્થી તેની સામે જોતો રહ્યો.
એ દિવસે વિજયસિંહે પહેલી વાર પોતાના મિત્રો સાથે મળીને કોલેજના વિદ્યાર્થીઓની સમસ્યાઓની યાદી બનાવી.
કોઈની ફીનો પ્રશ્ન હતો.
કોઈને સ્કોલરશિપ મળતી નહોતી.
કોઈને હોસ્ટેલની સમસ્યા હતી.
કોઈને પરીક્ષાની તારીખની ફરિયાદ હતી.
અને કોઈના હાથમાં ડિગ્રી હતી, પણ નોકરી નહોતી.
વિજયસિંહે નક્કી કર્યું—
“આ પ્રશ્નો હવે માત્ર વાતચીતમાં નહીં રહે. આ પ્રશ્નોનો અવાજ બનશે.”
બીજા દિવસે કોલેજના ગેટ પાસે લગભગ પચાસ વિદ્યાર્થીઓ ભેગા થયા.
કોઈ રાજકીય પક્ષનું બેનર નહોતું.
કોઈ નેતાનો ફોટો નહોતો.
માત્ર એક હાથથી લખેલું બેનર હતું—
“વિદ્યાર્થીનો અવાજ — વિદ્યાર્થીઓ માટે.”
વિજયસિંહ પહેલી વાર વિદ્યાર્થીઓની સામે ઊભો રહ્યો.
થોડી ગભરામણ હતી.
પરંતુ તેણે માઈક હાથમાં લીધો અને કહ્યું,
“મિત્રો…
હું તમને કોઈ પાર્ટીમાં જોડાવા નથી કહેતો.
હું તમને કોઈ નેતા પાછળ ચાલવા નથી કહેતો.
હું માત્ર એટલું કહું છું કે જે પ્રશ્ન તમારો છે, એ પ્રશ્ન માટે અવાજ ઉઠાવવો તમારો અધિકાર છે.”
ભીડમાં તાળીઓ ગૂંજી ઉઠી.
એ દિવસથી વિજયસિંહની ઓળખ બદલાવા લાગી.
હવે લોકો તેને માત્ર વિદ્યાર્થી તરીકે નહીં, પરંતુ વિદ્યાર્થીઓનો અવાજ તરીકે ઓળખવા લાગ્યા.
આંદોલન શાંતિપૂર્ણ હતું. વિદ્યાર્થીઓએ પોતાની માંગણીઓનું લેખિત રજૂઆતપત્ર તૈયાર કર્યું અને કોલેજ પ્રશાસનને આપ્યું.
થોડા દિવસોમાં કેટલીક સમસ્યાઓનું નિરાકરણ પણ આવ્યું.
પરંતુ વિજયસિંહ માટે આ અંત નહોતો.
આ તો શરૂઆત હતી.
એક સાંજે તેનો મિત્ર હર્ષિત તેની પાસે આવ્યો.
“વિજય, તને ખબર છે? હવે બીજા કોલેજના વિદ્યાર્થીઓ પણ તારી સાથે વાત કરવા માંગે છે.”
વિજયસિંહ હસ્યો.
“મારી સાથે નહીં… તેમના પ્રશ્નો સાથે.”
હર્ષિત બોલ્યો,
“પણ તું આગળ રહેશે ને?”
વિજયસિંહે થોડું વિચાર્યું.
“જો આગળ રહેવાનો અર્થ લોકોની સેવા કરવો હોય, તો હા.”
સમય પસાર થતો ગયો.
બનાસકાંઠાની એક કોલેજથી શરૂ થયેલો અવાજ ધીમે ધીમે આસપાસની કોલેજોમાં પહોંચવા લાગ્યો.
વિજયસિંહે એક વાત સ્પષ્ટ રાખી—
કોઈ રાજકીય પાર્ટી નહીં.
તે કહેતો,
“વિદ્યાર્થીના પ્રશ્નની કોઈ પાર્ટી હોતી નથી. યુવાનનું ભવિષ્ય કોઈ પક્ષનું નહીં, આખા સમાજનું છે.”
તેની સભાઓમાં ભાષણ કરતાં પહેલાં વિદ્યાર્થીઓની વાત સાંભળવામાં આવતી.
દરેક સમસ્યા લખવામાં આવતી.
દરેક પ્રશ્ન માટે સંબંધિત વિભાગને રજૂઆત કરવામાં આવતી.
અને સૌથી મહત્વની વાત—
વિજયસિંહ પોતે પણ અભ્યાસ છોડતો નહોતો.
તે પોતાના મિત્રોને વારંવાર કહેતો,
“નેતા બનવા પહેલાં સારા વિદ્યાર્થી બનો. જ્ઞાન વગરનું નેતૃત્વ લાંબું ચાલતું નથી.”
થોડા જ મહિનામાં તેની સાથે જોડાયેલા વિદ્યાર્થીઓની સંખ્યા સૈંકડામાં પહોંચી.
પછી હજારોમાં.
એક દિવસ બનાસકાંઠાના એક વિશાળ મેદાનમાં હજારો યુવાનો તેની સામે ઊભા હતા.
વિજયસિંહ મંચ પર આવ્યો.
થોડી ક્ષણ માટે તેણે સામે જોયું.
એ જ આંખોમાં તેને પોતાના જેવા અનેક યુવાનો દેખાયા.
તેણે માઈક હાથમાં લીધું અને કહ્યું—
“મારું સપનું ખુરશી નથી…
મારું સપનું એ છે કે આ ભીડમાં ઊભેલો દરેક યુવાન પોતાના સપનાની ખુરશી સુધી પહોંચી શકે.”
મેદાન તાળીઓથી ગૂંજી ઊઠ્યું.
વિજયસિંહને ત્યારે ખબર નહોતી કે બનાસકાંઠાના આ નાના મંચથી શરૂ થયેલી તેની સફર એક દિવસ તેને દિલ્હીના સૌથી મોટા મંચ સુધી લઈ જશે.
પરંતુ તે સફર હજુ ઘણી લાંબી હતી.
કારણ કે હવે તેની સામે એક નવો પ્રશ્ન ઊભો થવાનો હતો—
“શું વિદ્યાર્થીઓનો આ યુવાન અવાજ હવે ગુજરાતની રાજનીતિને પડકારશે?”
ક્રમશઃ…
PM સાહેબ
બનાસકાંઠાથી દિલ્હી સુધીની સફર
