अत्राफळे कुटुंब म्हणजे एक गोंधळलेला पण आनंदी चमू होता. यात होते, बापटवाडीचे सुभेदार, श्री. अप्पा अत्राफळे, त्यांच्या पत्नी सौ.
शालिनी अत्राफळे, त्यांची कॉलेजमध्ये जाणारी मुलगी, हुशार पण थोडी चिडकी मानसी, आणि त्यांचा उत्साही पण बऱ्याचदा गोंधळ
घालणारा मुलगा, आठवीत शिकणारा चिंटू. ह्या चौघांनी ठरवलं होतं की, या उन्हाळ्याच्या सुट्टीत ते केरळला फिरायला जाणार! ‘देवाचा
आपला देश’ म्हणून प्रसिद्ध असलेल्या केरळमध्ये जाऊन, निसर्गाच्या कुशीत विसावण्याचं स्वप्न त्यांनी पाहिलं होतं. पण त्यांना काय
माहीत होतं की, त्यांच्या या प्रवासात देवाच्या आशीर्वादाऐवजी विनोदाची भरपूर फोडणी असणार आहे! सकाळची वेळ होती. ट्रेन
पकडायची होती ती सकाळी ६ वाजताची. अप्पांनी आदल्या रात्रीच सगळ्यांना सूचना दिल्या होत्या, "लक्षात ठेवा, सकाळी लवकर उठून
सगळ्यांनी तयार राहायचं. एकही मिनिट वाया जायला नको!" शालिनीने सगळ्या बॅगा तयार ठेवल्या होत्या, चिंटूने आपलं आवडतं
कॉमिक्सचं पुस्तक, तर मानसीने तिचे हेडफोन्स आणि मोबाईल चार्जिंगला लावले होते. सकाळी ५ वाजता अलार्म वाजला, पण अप्पा
सोडून बाकी सगळे गाढ झोपले होते. अप्पांनी सगळ्यांना उठवलं. "अहो, उठा! ट्रेन निघून जाईल!"शेवटी, धावपळ करत सगळे स्टेशनवर
पोहोचले, पण नेमकी त्यांची ट्रेन प्लॅटफॉर्म क्रमांक १ वरून निघून गेली होती, आणि हे कुटुंब प्लॅटफॉर्म क्रमांक ५ वर उभं होतं! अप्पांचा
चेहरा पडला. "अहो, कसलं हे नशीब!" शालिनीने शांतपणे मोबाईलवर पाहिलं, "अहो, आपली ट्रेन अजून आलीच नाहीये! ही तर कालची
ट्रेन होती जी लेट झाली होती!" अप्पांना घाम फुटला. चिंटू आणि मानसी हसू लागले. "पप्पा, तुम्ही पण ना!" मानसी म्हणाली. शेवटी,
त्यांची खरी ट्रेन थोड्या वेळाने आली आणि त्यांचा प्रवास सुरू झाला.ट्रेनमध्ये त्यांची सीट एका मोठ्या राजस्थानी कुटुंबाशेजारी होती. ते
नेहमीप्रमाणे खूप गप्पा मारत होते आणि खात होते. चिंटूने त्यांना विचारलं, "काका, तुम्ही कुठून येताय?" राजस्थानी काकांनी मोठ्या
आवाजात सांगितलं, "आम्ही जयपूरवरून येतोय, इकडे दक्षिणेत फिरायला!" चिंटूने लगेच मानसीला खुणावलं, "दीदी, बघ, यांचे कान
किती मोठे आहेत!" मानसीने त्याला चिमटा काढला, "अरे, चिंटू! असं बोलू नये!" पण त्या राजस्थानी काकांनी ते ऐकलं आणि ते हसू
लागले. "अरे बाळा, आमचं आयुष्यच मोठे कान देऊन सुरू होतं, म्हणजे आम्ही सगळ्यांचं ऐकून घेतो!"केरळमध्ये उतरल्यावर,
कोचीनमध्ये त्यांनी एक बोट हाऊस बुक केलं होतं. सुंदर निसर्ग, शांत पाणी, हिरवीगार झाडी... सगळं काही स्वप्नवत होतं. पण त्यांचा
बोटमन, ज्याचं नाव होतं कुट्टन, तो थोडासा 'हळू' होता. त्याला कोणतीही गोष्ट सांगितली की, तो ऐकून घेई, मान हलवे, पण करायला
त्याला खूप वेळ लागे. एकदा अप्पांनी त्याला विचारलं, "कुट्टन, ही बोट किती वेगाने धावते?" कुट्टनने हसत उत्तर दिलं, "साहेब, ही बोट
नाही, हे तर एक तरंगणारं घर आहे. वेग बघायचा असेल, तर गाडी घेऊन या!"त्यांच्या जेवणाच्या बाबतीतही खूप गमती झाल्या.
केरळमध्ये नारळाचा वापर खूप असतो. शालिनीला नारळाचं दूध आवडत नव्हतं. तिने एकदा कुट्टनला विचारलं, "कुट्टन, तुमच्याकडे
नारळाच्या दुधाशिवाय दुसरी कोणती भाजी नाहीये का?" कुट्टनने डोळे मिचकावले, "मॅडम, आमच्याकडे नारळ एवढे आहेत की, आम्ही
नारळाच्या झाडालाच नमस्कार करतो. तुम्ही सांगाल, तर नारळाचीच बिर्याणी बनवून देऊ!"एका सकाळी त्यांनी केरळमधील एका घनदाट
जंगलात ट्रेकिंगला जाण्याचं ठरवलं. अप्पांना ट्रेकिंगचा खूप अनुभव होता. त्यांनी सांगितले, "लक्षात ठेवा, जंगलात कधीही रस्ता
चुकल्यास, सूर्याची दिशा बघायची आणि त्याच दिशेने चालत राहायचं." चिंटूने लगेच विचारलं, "पप्पा, पण सूर्य ढगात असेल, तर काय
करणार?" अप्पांनी डोक्याला हात लावला. मानसीने हसत उत्तर दिलं, "चिंटू, मग गुगल मॅप्स वापरायचं!"पण त्यांची खरी कसोटी तेव्हा
लागली, जेव्हा ते एका हत्ती कॅम्पमध्ये गेले. चिंटूला हत्तीवर बसायचं होतं. तो हत्तीच्या जवळ गेला आणि त्याच्या सोंडेला हात लावण्याचा
प्रयत्न केला. हत्तीला ते आवडलं नाही, आणि त्याने सोंड वर करून एक जोरदार आवाज काढला. चिंटू इतका घाबरला की, त्याने सरळ
अप्पांच्या पाठीमागे लपून घेतलं. अप्पा मोठ्याने हसले, "अरे बाळा, हत्तीला वाटलं, तू त्याच्या नाकात बोट घालतोयस!"प्रवासाच्या
शेवटच्या दिवशी ते कोचीनच्या मार्केटमध्ये गेले. तिथे शालिनीला एक सुंदर साडी दिसली. तिने ती साडी घेतली आणि दुकानदाराला
विचारलं, "या साडीची किंमत किती आहे?" दुकानदाराने किंमत सांगितली. शालिनीने घासाघीस करायला सुरुवात केली. "अहो, थोडं
कमी करा ना! आम्ही लांबून आलोय." दुकानदाराने हसून उत्तर दिलं, "मॅडम, तुम्ही एवढ्या लांबून आलात, तर मग तुम्हाला जास्त पैसे
द्यावे लागतील, कारण इथपर्यंत येण्यासाठी तुमचा प्रवास खर्च जास्त झाला असेल ना!" अप्पा आणि मुलं हसू लागले. शालिनीलाही हसू
आवरलं नाही.अखेरीस, त्यांचा केरळचा प्रवास संपला. ट्रेनमध्ये परत येताना, अप्पा म्हणाले, "प्रवास म्हटलं की, थोड्या अडचणी येणारच,
पण त्यातही आनंद शोधायचा." शालिनी म्हणाली, "आणि काही मजेदार गोष्टी तर नेहमीच आठवणीत राहतात." चिंटूने विचारलं, "पप्पा,
पुढच्या वर्षी आपण कुठे जाणार आहोत?" अप्पांनी हसत उत्तर दिलं, "जिथे कुठे जाऊ, पण एक गोष्ट निश्चित आहे, आपण पुन्हा एकदा
गोंधळ घालणार आहोतच!"या प्रवासातून अत्राफळे कुटुंबाला फक्त केरळची सुंदरताच नाही, तर आयुष्य नेहमीच पूर्वनियोजित नसतं
आणि त्यातही मजा लपलेली असते, हे शिकायला मिळालं. त्यांच्या चेहऱ्यावर आजही त्या प्रवासातील आठवणी आणि हास्याचे तरंग
स्पष्ट दिसत होते.
