પ્રસ્તાવના: "શંભુ" - ગુજરાતી સાહિત્યમાં શૌર્યનો નવો સૂર્યોદય
લેખિકાની કલમે...
ઇતિહાસ હંમેશા વિજેતાઓનો લખાય છે, પણ ક્યારેક એવા વિજેતાઓ પણ પાક્યા છે જેમણે હારીને પણ કાળને હરાવ્યો છે. સહ્યાદ્રિની ગિરીમાળાઓ, રાયગઢના અભેદ્ય કિલ્લાઓ અને હજારો માવળાઓના હૈયામાં જેનું નામ આજે પણ ગૂંજે છે, એવા 'ધર્મવીર' છત્રપતિ સંભાજી મહારાજનું જીવન એક એવી જ જ્વલંત મશાલ છે. આ નવલકથા એ મશાલના અજવાળે લખાયેલી એક વીરગાથા છે, જેનું શીર્ષક મેં રાખ્યું છે — "શંભુ".
ગુજરાતી સાહિત્યમાં એક નવો આયામ:
સાહિત્યના ઉપાસકો માટે આ એક ગૌરવની ક્ષણ છે. સામાન્ય રીતે મરાઠા ઇતિહાસની વાતો આપણે મરાઠી કે હિન્દીમાં સાંભળતા આવ્યા છીએ, પરંતુ અત્યંત નમ્રતા સાથે જણાવવાનું કે, ગુજરાતી સાહિત્યના ઇતિહાસમાં સર્વપ્રથમ વાર છત્રપતિ સંભાજી મહારાજના જીવન પર આટલી વિસ્તૃત, મૌલિક અને 40 ભાગમાં વહેંચાયેલી નવલકથાનું સર્જન કરવા જઈ રહી છું. આ કોઈ અનુવાદ નથી, પણ ગુજરાતી કલમ દ્વારા મરાઠા શૌર્યને મળેલી એક ભાવભીની અંજલિ છે.
કોણ હતા શંભુરાજા?
ઘણીવાર ઇતિહાસના પાનાઓમાં આ વ્યક્તિત્વને સમજવામાં થાપ ખાવામાં આવી છે. લોકો તેમને માત્ર એક ક્રોધિત યોદ્ધા તરીકે જુએ છે, પણ મારી આ નવલકથામાં તમે એક અલગ જ શંભુરાજાને મળશો. આ વાર્તા છે એ બાળકની જેણે માત્ર બે વર્ષની ઉંમરે માતા સઈબાઈની છત્રછાયા ગુમાવી હતી. આ વાર્તા છે એ પુત્રની, જેના ખભા પર છત્રપતિ શિવાજી મહારાજ જેવા પહાડ જેવું વ્યક્તિત્વ ધરાવતા પિતાના વારસાને જાળવવાની જવાબદારી હતી.
આ સફરમાં તમે જોશો:
શૌર્ય અને સંઘર્ષ: નવ વર્ષની નાની ઉંમરે મુઘલ દરબારમાં આત્મસન્માન સાથે ઉભા રહેનાર બાળ શંભુ.
પ્રેમ અને વફાદારી: મહારાણી યેશુબાઈ સાથેનો તેમનો અતૂટ સંબંધ, જે રાજકારણના વંટોળમાં પણ ક્યારેય ન ડગ્યો.
રાજનીતિ અને રણનીતિ: 9 વર્ષ સુધી મુઘલો, સિદ્દીઓ અને પોર્ટુગીઝો સામે એકસાથે લડીને પણ અજેય રહેવાની તેમની અદભૂત શક્તિ.
ધર્મ અને બલિદાન: છેલ્લા 40 દિવસો... જ્યારે ઔરંગઝેબે તેમની પાસે બધું જ માંગ્યું, પણ શંભુરાજાએ પોતાનું સ્વરાજ્ય અને સ્વાભિમાન ન છોડ્યું.
વાચકોને નિમંત્રણ:
આ નવલકથા માત્ર અક્ષરોનો સમૂહ નથી, પણ રાયગઢની માટીની સુગંધ અને લોહીથી ભીંજાયેલા ઇતિહાસનો સાદ છે. જ્યારે તમે આના પ્રકરણો વાંચશો, ત્યારે તમને તલવારોના ખણખણાટ સંભળાશે અને સહ્યાદ્રિની પહાડીઓમાં ગૂંજતી 'જય ભવાની'ની ગર્જના અનુભવાશે. મારો પ્રયાસ છે કે આવનારી પેઢી આ મહાનાયકના સાચા સ્વરૂપને ઓળખે.
માતૃભારતીના સુજ્ઞ વાચકોને વિનંતી છે કે આ સફરમાં મારી સાથે જોડાય. તમારા પ્રતિભાવો અને સૂચનો જ આ લેખન પ્રવાસની ઉર્જા છે. તો ચાલો, આપણે સાથે મળીને ઇતિહાસના એ પાનાઓને ફરીથી જીવંત કરીએ.
"સિંહનો દીકરો સિંહ જ હોય... અને શંભુની ત્રાડ ક્યારેય શાંત થતી નથી!"શંભુ: માત્ર યોદ્ધા જ નહીં, પણ એક મહાન પંડિત
મોટાભાગે લોકો સંભાજી મહારાજને માત્ર એક લડવૈયા તરીકે ઓળખે છે, પણ આ નવલકથામાં આપણે એમના જીવનના એ પાસાને પણ સ્પર્શીશું જે દુનિયાથી અજાણ છે. શું તમે જાણો છો કે શંભુરાજા ૧૪ વર્ષની ઉંમરે ૧૩ થી વધુ ભાષાઓના જ્ઞાતા હતા? તેમણે સંસ્કૃતમાં 'બુધભૂષણમ' જેવા અદભૂત ગ્રંથની રચના કરી હતી. એક તરફ રણમેદાનમાં તલવાર ચલાવનાર યોદ્ધા અને બીજી તરફ કલમ ચલાવનાર એ વિદ્વાન પંડિત—આ બે વિરોધાભાસી વ્યક્તિત્વનું મિલન એટલે 'શંભુ'. પિતા શિવાજી મહારાજના વિઝનને આગળ ધપાવવા માટે તેમણે જે રીતે મરાઠા સામ્રાજ્યનું રક્ષણ કર્યું, તે કોઈપણ વ્યૂહરચનાકાર માટે અભ્યાસનો વિષય છે.
ષડયંત્રો અને એકલતા સામેની લડાઈ
શંભુરાજાનું જીવન ફૂલોની સેજ નહોતું. તેમને માત્ર દુશ્મનો સામે જ નહીં, પણ ક્યારેક પોતાના જ લોકોના ષડયંત્રો અને ગેરસમજો સામે પણ લડવું પડ્યું હતું. પિતાના મૃત્યુ પછી જ્યારે રાજ્ય ચારે બાજુથી ઘેરાયેલું હતું, ત્યારે આ ૨૩ વર્ષના યુવાને જે રીતે આખા મહારાષ્ટ્રને એક તાંતણે બાંધી રાખ્યું, તે તેમની અપ્રતિમ લીડરશિપ દર્શાવે છે. આ નવલકથામાં તમે એ પીડાનો પણ અનુભવ કરશો જે શંભુરાજાએ પોતાના જ સંબંધીઓના વિશ્વાસઘાત સમયે અનુભવી હતી. તેમનો સંઘર્ષ માત્ર શારીરિક નહોતો, પણ માનસિક અને વૈચારિક પણ હતો.
#Shambhu #SambhajiMaharaj #ChhatrapatiSambhajiMaharaj #Dharmveer #Swarajya #MarathaHistory #Chhava #Raigad
#ગુજરાતીસાહિત્ય #નવલકથા #ગુજરાતીવાર્તા #ઇતિહાસ #વીરગાથા #ગુજરાતીલેખક #માતૃભારતી #સાહિત્યપ્રેમી #ગુજરાત #ખમીરવંતુગુજરાત #ViralPost #Trending #MustRead #HistoricalFiction #NewNovel #IndianHistory #WarriorKing #DailyUpdate #BookLover
