બેરોજગારી કો ગોવર્ધન
ડિગ્રી કો ગોવર્ધન શીશ પે ધર્યો, નોકરી કી ઈંદ્ર બરસાવે નાહીં,
બાપ કો પસીનો, મા કી આસ, સબ બોઝ યે પીઠ પે સહાહીં।
ઈન્ટરવ્યૂ કી ગલી-ગલી ભટકે, "એક્સપીરિયન્સ કહાં હૈ" સબૈ પૂછત જાહીં,
અનુભવ મિલે તો નોકરી મિલે, નોકરી બિન અનુભવ કૈસે આહી?
સરકારી સપના આંખન મેં, ઉમર નિકલી જાવે, ફોર્મ ભરત-ભરત,
પ્રાઈવેટ મેં બંધુઆ મજૂરી, બારહ ઘંટા ખપે, સેલરી નામ કી મરત।
સ્ટાર્ટઅપ કો લોલીપોપ દિખાવે, ફંડિંગ કો રાક્ષસ સબકો ગરત,
લિંક્ડઈન પે "ઓપન ટુ વર્ક" લિખ્યો, શરમ સે મૂંડો ગડત।
વ્રજ કો છોરા દિલ્હી-મુંબઈ મેં, સપના બેચ કે રોટી કો તરસત,
મા પૂછે "બેટા કબ ઐહૈ", જવાબ દેત જીભ લડખડત।
કાન્હો ને તો એક ઉંગલી પે, ગોવર્ધન કો ઉઠાયો,
યહાં જવાન અપનો બોઝ ઉઠાવત, કમર હી ટૂટ જાયો॥
###
દહેજ કો કંસ
બેટી કો બ્યાહ રચાયો પિતા ને, દહેજ કો કંસ દ્વાર પે આયો,
લિસ્ટ લંબી સી થમા દઈ, "યે નહીં તો બારાત લૌટ જાયો"।
કાર ચાહિયે, કેશ ચાહિયે, સોના-ચાંદી કો ઢેર લગાયો,
બાપ બિચારો ખેત બેચ કે, બેટી કો સુખ બસ દેખન ચાયો।
મંડપ મેં અગ્નિ કે ફેરે, દૂજે ઓર હિસાબ કો ફેરો,
પંડિત મંત્ર પઢત જાવે, લડકા વારો માલ ગિનેરો।
બ્યાહ કે બાદ ભી ભૂખ ન મિટે, તાના દૈ-દૈ બહૂ કો સતાવે,
"તેરો બાપ તો કંગાલ હતો", સુન-સુન કે વો રોજ મર જાવે।
જલા દઈ વા કો, કહ દિયો "સ્ટોવ ફટ ગયો", પુલિસ ભી આંખ મૂંદ કે સોવે,
અખબાર મેં ખબર છપે દો લાઈન, ફિર કૌન ઉસકો રોવે।
વ્રજ કી રાધા પૂછ રહી હૈ, "પ્રેમ કો મોલ કહાં સે આયો,
કાન્હો ને તો મોર પંખ લિયો, દહેજ કો રાક્ષસ કિસને બુલાયો"॥
###
હોસ્પિટલ કો યમલોક
તન મેં પીડા ઉપજી જબ, હોસ્પિટલ કો દ્વાર ખટખટાયો,
સફેદ કોટ મેં યમરાજ બૈઠ્યો, બિલ કો ફંદા લૈ આયો।
પહિલે પૂછે "બીમા હૈ કે નાહીં", દર્દ કી કૌન સુને બતિયાં,
ICU કો પાંજરા મેં ડાર દિયો, ઓક્સીજન કી ભી લી કિરતિયાં।
ટેસ્ટ પે ટેસ્ટ કરાવત જાવે, રિપોર્ટ કો અંબાર લગાવે,
ડર કો વેપાર ચલાવત વૈદ્ય, દવા કી દુકાન સજાવે।
જિંદા હૈ યા મુરદા હૈ, બિલ પૂરા હુએ બિન ના બતાવે,
ગરીબ કી લાશ ગિરવી ધરી હૈ, બિન પૈસા કે લે જા ન પાવે।
મરીજ સે જ્યાદા તીમરદાર રોવે, બિલ દેખ કે કલેજો ફટ જાવે,
ઘર-બાર બિક ગયો ઇલાજ મેં, ઊપર સે કરજા ચઢ જાવે।
વ્રજ કો વૈદ્ય નાડી દેખ જાનત, તુલસી-પત્તા સે રોગ નસાવે,
અબ તો ધન્વંતરી ભી શરમાય, દેખ કે યે નયો કસાઈ॥
નશા કો બકાસુર
ગલી-ગલી મેં ખુલ ગયો હૈ, નશા કો નયો બરસાનો,
છોરા-છોરી સબ ચખ રહે હૈં, મૌત કો મીઠો ખાનો।
સ્કૂલ કો બસ્તા ફેંક દિયો, હાથ મેં સિરિંજ ઉઠાઈ,
મા કી મમતા, બાપ કો સપના, સબકો ધૂઆં મેં ઉડાઈ।
પુલિસ ભી હિસ્સા લૈ કે બૈઠી, નેતા કો ચઢાવા જાવે,
જવાન કી નસ-નસ મેં જહર, કૌન બચાવન આવૈ?
કોલેજ કો ગેટ પે બિકે હૈ, બરબાદી કી પુડિયા,
હસત-ખેલત જીવન કો, લગ ગઈ દીમાક કી ઘુનિયા।
કાન્હો ને બકાસુર માર્યો હતો, એક બાર મેં કામ તમામ,
યે નશા કો બકાસુર ઘર-ઘર મેં, રોજ નયો લેત હૈ નામ।
વ્રજ કી માટી પૂછ રહી હૈ, "મેરે લાલ કહાં ખો ગયો,
બંસી કી ધુન છોડ કે, સ્મેક કી પિની મેં સો ગયો"॥
કિસાન કો સુદામા
ખેત મેં હલ ચલાવત કિસાન, કરજા કો બોજ ઉઠાવે,
બીજ મંહગો, ખાદ મંહગી, ડીઝલ ભી આગ લગાવે।
બાદલ કી ઓર તાકે નૈન, બરસે તો ફસલ હી ડૂબે,
ના બરસે તો સૂખા પડે, દુઃખ કી કાળી રાત ન ઉબે।
મંડી મેં દલાલ બૈઠ્યો, ભાવ કી છાતી પે મૂંગ દલે,
છઃ મહિના કી મેહનત કો, એક દિન મેં તોલ કે છલે।
બેટા કી ફીસ, બેટી કો બ્યાહ, બેંક વારો ઘર કુરક કરૈ,
ફાંસી કો ફંદા ચૂમ લિયો, જબ ઔર કૌન સહારો ધરૈ?
ટીવી પે ડિબેટ હોવે, "કિસાન આંદોલનજીવી",
અસલી મેં વો મરત જાવે, યે હૈ લોકતંત્ર કી તસવીર।
સુદામા કે ભી તંદુલ લે લિયે કાન્હો ને, તીન લોક દૈ ડાર્યો,
આજ કો કિસાન અપનો અનાજ દૈ કે, ભૂખો હી માર્યો॥
###
સોશિયલ મીડિયા કી પૂતના
મીઠો દૂધ પિલાવન આઈ, પૂતના નઈ સ્ટાઈલ મેં,
રીલ કી છાતી સે લગાય કે, વિષ ભર દઈ ફાઈલ મેં।
બચ્ચા-બચ્ચા પી રહ્યો હૈ, લત લગી હૈ ભારી,
સંસ્કાર કો દૂધ છૂટ ગયો, ફાસ્ટ કન્ટેન્ટ કી બીમારી।
બોડી દિખા કે વ્યૂઝ કમાવે, ગાલી દૈ કે ફેમસ હોઈ,
અચ્છી બાત પે સન્નાટા હૈ, ગંદગી પે ભીડ હોઈ।
ડિપ્રેશન કો જહર ચઢે હૈ, કમ્પેરિઝન કી સૂઈ,
દૂસરે કી જૂઠી જિંદગી દેખ, અપની અસલી પે થૂકી।
હસતો ચહેરા સ્ટોરી મેં, અંદર સે સબૈ હૈં રૂઈ,
ફોલોવર લાખન મેં હૈં, પર અકેલા મેં રોવે કોઈ।
કાન્હો ને તો તત્કાલ પછાની, દૂધ કે સંગ પ્રાન હી લીનો,
હમ સબ પીવત જાવૈં હૈં, જાનત હુએ ભી જહર કો પીનો॥
###
બુલડોઝર કો ન્યાય
ભોર ભયે સે પહિલે આયો, બુલડોઝર કો કાફિલા,
છત ગિર ગઈ ગરીબ કી, ટૂટ ગયો સપના કા કિલા।
કાગજ પૂછ્યો ના દલીલ સુની, એક પલ મેં ઘર સબ ઢાયો,
બચ્ચા કી કિતાબ દબ ગઈ, બસ્તા મલબા મેં સમૈ ગયો।
મા કી ચૂડી ચૂર ભઈ, બાપ કી આંખન કો પાની,
જે ઘર પાઈ-પાઈ જોડ બનાયો, સો પલ મેં ભયો વિરાની।
બડે લોગન કી કોઠી પે, નિયમ કો કાનૂન ન જાવે,
ઝૂંપડી વારો અપરાધી હૈ, બિન સુને સજા વો પાવે।
મીડિયા આય કે લાઈવ કરૈ, "માસ્ટરસ્ટ્રોક" બતાવૈ,
આંસૂ કી કીમત કૌન લગાવૈ, TRP ઊંચી જાવૈ।
વ્રજ મેં તો કાન્હો ને સબ ગોપન કો, છાતી સે છાતી લગાઈ,
યહાં છત છીન કે કહત હૈં, "યે વિકાસ કી નઈ દુહાઈ"॥
પેપર લીક કી નાગનાથૈયા
રાત-રાત ભર જાગ્યો છાત્ર, સપના આંખન મેં ભર કે,
કિતાબન કો કાલા કર દિયો, ભવિષ્ય અપનો સે લડ કે।
પરીક્ષા સે પહિલે હી પેપર, ટેલિગ્રામ પે બિક જાવૈ,
મેહનત વારો મુંહ તકે, ચીટર ટોપર બન જાવૈ।
કરોડન મેં સૌદા હોત હૈ, ભવિષ્ય કો નિલામી,
ગરીબ કો બેટા રોવત બૈઠ્યો, "હમસે કા ભઈ કમી?"
નેતા કો ભતીજા પાસ ભયો, અફસર કી બહૂ સેટ ભઈ,
ઈમાનદારી કી લાશ પડી હૈ, સિસ્ટમ કી અર્થી ઉઠ ગઈ।
કોર્ટ મેં તારીખ પે તારીખ, ન્યાય કો ચક્કર ઘિન્ની,
ઉમર નિકલ જાવૈ છાત્ર કી, આસ કી ડોર છિન્ની।
કાન્હો ને કાલિયા નાગ નાથ્યો, યમુના નિર્મલ કીની,
યે પેપર કો કાલિયા નાગ, પૂરે દેશ કો દૂષિત કીનો॥
વૃદ્ધાશ્રમ કી યશોદા
નવ મહિના કોખ મેં રખ્યો, અપનો લોહૂ પિલાયો,
ગીલે મેં સોય કે તોકો, સૂખે મેં સુલાયો।
ઉંગલી પકડ ચલના સિખાયો, એક-એક અક્ષર પઢાયો,
અપના પેટ કાટ કે બેટા, તોકો અફસર બનાયો।
અબ બેટા કહે "જગા નાહીં હૈ, તુમ વૃદ્ધાશ્રમ મેં જાઓ",
બહૂ કહે "ઇનસે બદબૂ આવત હૈ, બચ્ચન કો દૂર રખાઓ"।
જે ઘર ઉસને ખૂન-પસીના સે, એક-એક ઈંટ સે ચિનવાયો,
ઉસી ઘર સે બેઘર કર દિયો, બુઢાપા મેં ઠોકર ખવાયો।
તીજ-તહેવાર પે મિલન આવે, સ્ટેટસ લગાવન ખાતિર,
"મોમ-ડેડ મિસ યૂ" લિખ કે, દુનિયા કો દિખાવન ખાતિર।
વ્રજ કી યશોદા રોય રહી હૈ, "લાલા મેરો કલયુગ મેં ખો ગયો,
માખન ચોર સે CEO બન્યો, પર મા કી મમતા ના સમજ સક્યો"॥
### 25. ભ્રષ્ટાચાર કો ધૃતરાષ્ટ્ર
ભ્રષ્ટાચાર કો ધૃતરાષ્ટ્ર
કુર્સી પે બૈઠ્યો અંધો રાજા, બેટા મોહ મેં બંધો,
નીચે સબ લૂટ મચી હૈ, વો સત્તા સુખ મેં અંધો।
ફાઈલ સરકે તો લક્ષ્મી બરસે, બિન ચઢાવા કામ ન હોઈ,
ગરીબ કી અરજી દબી રહે, અમીર કી જય-જય હોઈ।
સડક બને તો એક બરસાત મેં, ફિર સે ગઢ્ઢા હો જાવે,
પુલ બનત-બનત ગિર જાવે, ઠેકેદાર માલ બનાવે।
સ્કૂલ મેં માસ્ટર નાહીં, હોસ્પિટલ મેં ડોક્ટર નાહીં,
પર નેતા કો બંગલા મેં, સબ સુવિધા હૈં શાહી।
શ્રીકૃષ્ણ ને ગીતા મેં કહ્યો, "કર્મ કર ફલ કી ચિંતા છોડ",
યહાં ફલ પહિલે ખાત હૈં, કર્મ કો જાત હૈં તોડ।
ધૃતરાષ્ટ્ર કો તો દુર્યોધન એક, યહાં હજારન બૈઠે હૈં,
દ્રૌપદી સી જનતા કી, રોજ શરમ ઉતારત પૈઠે હૈં॥
###
કલ્ચર કો દુઃશાસન
નારી કો દેવી કહત હૈં, પર હવસ કી નજર સે દેખૈં,
છઃ મહિના કી બચ્ચી સે લૈ કે, અસ્સી બરસ કી મા કો ના છોડૈં।
કપડા કો દોષ દેત હૈં, રાત કો નિકલી ક્યૂં થી પૂછૈં,
બેટી કો કેદ કરો ઘર મેં, બેટા કો સંસ્કાર ના સીખૈં।
રેપ હુઓ તો પંચાયત બૈઠે, "લડકી કો હી ગલત બતાવૈ",
"સમઝૌતા કર લે" દબાવ બનાવૈ, ઇજ્જત કો નિલામ કરાવૈ।
કાનૂન કો ચક્કી ધીરે પીસે, તારીખ પે તારીખ મિલૈ,
ગવાહ મર જાવૈં, સબૂત મિટ જાવૈં, અપરાધી છૂટ કે ચલૈ।
દ્રૌપદી કો ચીર હરણ ભયો તો, કાન્હો દૌડ કે આયો,
આજ કલયુગ કી દ્રૌપદી રોવૈ, કોઈ કાન્હો નજર ના આયો।
જબ તક સોચ ના બદલે મરદ કી, કાનૂન ક્યા કર પૈહૈ,
હર ઘર સે એક દુઃશાસન નિકલે, તો દેશ કૈસે બચ પૈહૈ॥
###
પર્યાવરણ કો વિનાશ
જમુના મૈયા કાલી ભઈ હૈ, જહર ઉગલત યે ફેક્ટરી,
પેડ કાટ કે જંગલ ઉજાડ્યો, સીમેન્ટ કી કર દી નગરી।
હવા મેં જહર ઘુલ ગયો હૈ, સાંસ લેત દમ ઘુટત હૈ,
બચ્ચા-બચ્ચા ખાંસ રહ્યો હૈ, ફેફડા સબ કે ફૂટત હૈ।
પ્લાસ્ટિક કો અંબાર લગ્યો હૈ, ગૌમાતા વો હી ખાવૈ,
પોલીથીન પેટ મેં જા કે, તડપ-તડપ કે મર જાવૈ।
AC કી ઠંડી હવા ચાહિયે, પર પેડ એક ના લગાવૈ,
ધરતી માતા તપત જાવૈ, ગ્લેશિયર રોય-રોય પિઘલ જાવૈ।
વ્રજ કો કાન્હો કુંજન મેં ખેલત, મોર-મુકુટ ધર આવત,
અબ કુંજ કહાં સે લાવૈં, કોંક્રીટ કો જંગલ ફૈલાવત।
વિનાશ કો વિકાસ કહ રહે હૈં, કબર અપની આપ ખોદૈં,
પ્રકૃતિ સે બૈર કરોગે તો, એક દિન સબ કુછ ડૂબૈ॥
### 28. યુદ્ધ કો નરસંહાર
યુદ્ધ કો નરસંહાર
સરહદ પે ગોળા બરસ રહે હૈં, બચ્ચા કો સ્કૂલ મેં ડર હૈ,
બમ કે ધમાકે સે કાંપત ધરતી, મા કી ગોદ હી ઘર હૈ।
નેતા AC મેં બૈઠ બોલૈ, "દેશ કી ખાતિર શહીદી",
ઉનકે બેટા વિદેશ પઢૈ હૈં, ગરીબ કો મિલૈ ચિતા કી સીડી।
હથિયાર કો સૌદાગર માલામાલ, લાશન પે વો વ્યાપાર કરૈ,
એક ગોળી કીમત મેં, દસ ભૂખે કો ભોજન મિલ સકૈ।
ધર્મ કો નામ પે લડવાવૈ, જાત કો નામ પે કટવાવૈ,
ઈંસાન કો ઈંસાન સે, હૈવાન બનાય દેત જાવૈ।
કુરુક્ષેત્ર મેં ભી કૃષ્ણ ને, પહિલે શાંતિ કો દૂત પઠાયો,
યહાં બાત સે પહિલે હી, ટ્રિગર પે ઉંગલી રખવાયો।
જીત કિસકી હોવૈ યુદ્ધ મેં, હારત હૈ ઈંસાનિયત,
વિધવા કી ચીખ, અનાથ કો આંસૂ, યે હૈ યુદ્ધ કી અસલિયત॥
###
બાબા કો પાખંડ
જટા બઢાય, ભસ્મ રમાય, બાબા બન ગયો ભગવાન,
ફેરારી મેં ઘૂમૈ હૈ, ચેલા સે લેવૈ ચઢાવન કો દાન।
ટીવી પે આય કે પ્રવચન દેવૈ, "મોહ-માયા ત્યાગો",
પીછે સે અપનો એકાઉન્ટ ભરૈ, "સોના-ચાંદી આગે લ્યાઓ"।
કેંસર કો ઠીક કરત હૈ જાદૂ સે, બાંઝ કો પુત્ર દિલાવૈ,
અંધવિશ્વાસ કી દુકાન સજાય, ડર કો માલ બિકાવૈ।
આશ્રમ મેં કુકર્મ હોત હૈં, શ્રદ્ધા કો નામ પે શોષણ,
પુલિસ આય તો રાજનીતિ કો, છત્રછાયા મેં મિલૈ પોષણ।
કબીરા કહ ગયો "પાથર પૂજે હરિ મિલે, તો મૈં પૂજૂં પહાડ",
યહાં જીવત ઈંસાન કો પૂજૈં, ઔર ખોવૈં લોક ઔર પરલોક દોનોં કા સ્વાદ।
વ્રજ કો સાચો સંત તો, ગોપી કો આંસૂ પોંછતો,
યે નકલી બાબા જેબ કતરૈ, ઔર ધર્મ કો બદનામ કરતો॥
###
મૌન કી કાયરતા
સબ કુછ દેખ રહ્યો તૂ, પર મુંહ સે ચૂં ના કરૈ,
અન્યાય કો નંગા નાચ દેખ, અપની આંખ મૂંદ ધરૈ।
"હમકો કા લેના-દેના" કહ કે, જિમ્મેદારી સે ભાગૈ,
કલ જબ તેરે ઘર આગ લાગૈ, તો કૌન બુઝાવન આગૈ?
ભીડ મેં તમાશા દેખત હૈ, વિડિયો બનાવત જાવૈ,
મદદ કો હાથ ના બઢાવૈ, લાઈક કી ભૂખ મિટાવૈ।
સરકાર કો કોસત રહૈ, સિસ્ટમ કો ગારી દેવૈ,
ખુદ વોટ દેન ના જાવૈ, ફિર દેશ કો ક્યોં રોવૈ?
ભગત સિંહ ફાંસી ચઢ ગયો, ગાંધી ગોળી ખાય ગયો,
તૂ ડર કે મારે સચ ના બોલ સક્યો, કાયર બન કે રહ ગયો।
કૃષ્ણ ને અર્જુન સે કહ્યો, "યુદ્ધ સે ભાગના પાપ હૈ",
આજ કો અર્જુન મોબાઈલ મેં ઘુસ્યો, કર્તવ્ય સે ચુપચાપ હૈ।
ઉઠ, બોલ, લડ, આવાજ ઉઠાય, વ્રજ કી ધરતી પુકારૈ,
મૌન રહેગો તો એક દિન, તેરી ભી બારી આય જાયૈ॥
