લોકો કહે છે કે પૈસાથી બધું ખરીદી શકાય છે...
પણ શું કોઈનું સુખ પણ ભાડે લઈ શકાય?
અધ્યાય ૧
અમદાવાદમાં રહેતી ૨૮ વર્ષની કાવ્યા એક સામાન્ય યુવતી હતી. નોકરી કરતી, માતા-પિતાની જવાબદારી સંભાળતી અને પોતાના નાના-નાના સપનાઓ સાથે જીવતી. તેના પિતા કિડનીની ગંભીર બીમારીથી પીડાતા હતા અને દર મહિને લાખો રૂપિયાના ખર્ચ સામે આખું કુટુંબ લાચાર બની જતું.
એક દિવસ ઓફિસમાં તેને એક અજાણ્યો ઈ-મેલ આવ્યો.
"તમારે માત્ર એક વર્ષ માટે એક પરિવારની દીકરી બનીને રહેવાનું છે. બદલામાં તમને ₹૧ કરોડ મળશે."
કાવ્યાને લાગ્યું કે આ કોઈ છેતરપિંડી હશે. તેણે ઈ-મેલ અવગણ્યો.
પણ બીજા દિવસે એ જ ઓફર ફરી આવી. આ વખતે સાથે એક સરનામું અને એક જ વાક્ય હતું:
"જો હિંમત હોય તો આવજો. કોઈ ગેરકાયદેસર કામ નથી."
પિતાની સારવાર માટે પૈસા જોઈએ હતા. ઘણી રાતો સુધી વિચાર્યા પછી કાવ્યા એ સરનામે પહોંચી.
તે એક વિશાળ હવેલી હતી.
અંદર બેઠેલા વૃદ્ધ દંપતીએ તેને જોઈને આંખોમાં આંસુ સાથે કહ્યું,
"અમારી દીકરી પાંચ વર્ષ પહેલાં અકસ્માતમાં મૃત્યુ પામી હતી. ત્યારથી આ ઘર જીવતું હોવા છતાં ખાલી છે."
કાવ્યા મૂંઝાઈ ગઈ.
વૃદ્ધ મહિલાએ કહ્યું,
"અમે તને અમારી દીકરી સમજી એક વર્ષ રાખવા માંગીએ છીએ. કોઈ નાટક નહીં… માત્ર ઘરમાં ફરીથી હાસ્ય જોઈએ છે.”
કાવ્યાએ પૂછ્યું,
“પણ મને જ કેમ?”
વૃદ્ધે સ્મિત કરીને એક જૂની તસવીર આગળ ધરી.
તસવીરમાં તેમની દીકરી હતી…
અને તે કાવ્યા જેવી જ દેખાતી હતી.
કાવ્યાના મનમાં અનેક પ્રશ્નો ઊભા થયા.
શું આ માત્ર સંયોગ હતો?
કે આ પરિવાર કંઈક એવું જાણતો હતો જે કાવ્યાને ખબર નહોતી?
ઘડિયાળની ટિક-ટિક વચ્ચે વૃદ્ધે છેલ્લો પ્રશ્ન પૂછ્યો,
“દીકરી… શું તું એક વર્ષ માટે અમારું ખાલી પડેલું ઘર ફરીથી ઘર બનાવી શકીશ?”
કાવ્યા પાસે જવાબ નહોતો…
પણ તેને ખબર નહોતી કે આ નિર્ણય માત્ર એક વર્ષ નહીં, તેની આખી જિંદગી બદલી નાખશે.
હું તેને ધીમે ધીમે પુસ્તકળ વર્ષોથી બંધ છે. ત્યાં જવાની જરૂર નથી.”
આ જવાબમાં કંઈક છુપાયેલું હતું.
બપોરે આખું ઘર સૂતું હતું. કાવ્યાના મનમાં ઉત્સુકતા વધી રહી હતી.
ધીમે ધીમે તે સીડી ચઢીને ત્રીજા માળે પહોંચી.
દરવાજા પર મોટું જૂનું તાળું લટકતું હતું.
પણ એક વાત અજીબ હતી…
તાળું બંધ હતું છતાં દરવાજો થોડો ખુલ્લો હતો.
કાવ્યાએ ધીમેથી દરવાજો ધકેલ્યો.
અંદર અંધારું હતું.
ધૂળથી ભરેલા રૂમમાં એક જ વસ્તુ ચમકી રહી હતી—
દિવાલ પર લટકતી એક મોટી તસવીર.
કાવ્યા નજીક ગઈ…
અને તેના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.
તસવીરમાં માત્ર આર્યા જ નહોતી…
તેની બાજુમાં એક નાની બાળકી હતી.
અને એ બાળકીનો ચહેરો…
કાવ્યા જેવો જ હતો.
“આ કેવી રીતે શક્ય છે…?”
એટલામાં પાછળથી કોઈના પગલાંનો અવાજ આવ્યો…
કાવ્યા ધીમે ધીમે પાછળ ફરી…
કાવ્યા ધીમે ધીમે પાછળ ફરી.
દરવાજા પાસે વૃદ્ધ માલિક, જગદીશભાઈ ઊભા હતા. તેમના ચહેરા પર ગુસ્સો નહોતો, પરંતુ એક ઊંડો ડર સ્પષ્ટ દેખાતો હતો.
"કાવ્યા..." તેમણે ધીમા અવાજે કહ્યું, "મેં તને અહીં ન આવવાનું કહ્યું હતું."
કાવ્યાએ તસવીર તરફ આંગળી ચીંધી.
"આ બાળકી કોણ છે? અને... તેનો ચહેરો મારા જેવો કેમ છે?"
જગદીશભાઈ થોડા ક્ષણ મૌન રહ્યા. તેમની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
"દરેક સવાલનો જવાબ સમય આવે ત્યારે જ મળવો જોઈએ."
"ના!" કાવ્યાનો અવાજ કંપી ગયો. "હું અહીં માત્ર પૈસા માટે આવી છું. પરંતુ જો મારા જીવન સાથે જોડાયેલું કોઈ સત્ય અહીં છુપાયેલું હોય, તો મને જાણવાનો અધિકાર છે."
જગદીશભાઈએ ઊંડો શ્વાસ લીધો.
"હું તને બધું કહી શકતો નથી... હજી નહીં."
તેમણે દિવાલ પરથી તસવીર ઉતારી. પાછળ એક નાનું લોખંડનું લોકર હતું.
કાવ્યાની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.
લોકર ખોલતા અંદર એક જૂની ચાંદીની પાયલ, બાળકનો જન્મનો કંકણ અને એક પીળો પડેલો કાગળ હતો.
જગદીશભાઈએ કાગળ હાથમાં લીધો, પણ તરત જ પાછો મૂકી દીધો.
"આ દિવસ માટે મેં વર્ષો રાહ જોઈ છે... પણ હું હિંમત નથી કરી શકતો."
તેટલામાં વૃદ્ધા, શારદાબેન, દોડતી આવી.
"જગદીશ! નહીં... હજુ નહીં."
તેમના અવાજમાં ભય હતો.
કાવ્યા હવે સમજી ગઈ હતી કે આ માત્ર કોઈ પરિવારની દુઃખદ કહાની નહોતી.
આ રહસ્યમાં તેનો પોતાનો ભૂતકાળ જોડાયેલો હતો.
---
એ રાત્રે કાવ્યાને ઊંઘ આવી નહીં.
તેણે પોતાના બાળપણ વિશે વિચારવાનું શરૂ કર્યું.
તેને યાદ આવ્યું કે તેના માતા-પિતાએ ક્યારેય તેના જન્મની હોસ્પિટલનું નામ કહ્યું નહોતું. જ્યારે પણ તે પૂછતી, તેઓ વાત બદલી નાખતા.
"શું હું... દત્તક લીધેલી છું?" એ વિચારથી તેનું હૃદય ધબકવા લાગ્યું.
---
બીજા દિવસે સવારે હવેલીમાં એક અજાણ્યો મહેમાન આવ્યો.
સફેદ કપડાંમાં, લગભગ સાઠ વર્ષના એક વકીલ.
જગદીશભાઈએ કાવ્યાનો પરિચય કરાવ્યો.
"આ છે અમારાં પરિવારના વકીલ, મહેતા સાહેબ."
મહેતા સાહેબે કાવ્યાને જોયા પછી આશ્ચર્યથી કહ્યું,
જ આંખો… એ જ સ્મિત… સમય ખરેખર અજાયબ છે.”
કાવ્યાએ તરત પૂછ્યું,
“તમે મને ઓળખો છો?”
વકીલ થોડા ગભરાઈ ગયા.
“ના… મારો અર્થ એવો નહોતો.”
પણ તેમની આંખો કંઈક બીજું જ કહી રહી હતી.
⸻
સાંજે કાવ્યા પોતાના રૂમમાં આવી.
દરવાજા નીચે કોઈએ એક કવર સરકાવ્યું હતું.
તેમાં માત્ર એક જ ફોટો હતો.
ફોટામાં એક હોસ્પિટલનો રૂમ દેખાતો હતો.
એક નવજાત બાળક…
બાજુમાં એક સ્ત્રી…
અને પાછળ તારીખ લખેલી હતી.
૧૪ ઓગસ્ટ, ૧૯૯૮.
એ જ તારીખ…
જે તારીખ કાવ્યાના જન્મ પ્રમાણપત્રમાં લખેલી હતી.
ફોટાની પાછળ માત્ર એક વાક્ય લખેલું હતું—
“સત્ય શોધવું હોય તો પહેલા વિશ્વાસ કોના પર કરવો તે નક્કી કર.”
કાવ્યાના હાથ કંપવા લાગ્યા.
આ કવર કોણે મોકલ્યું?
અને હવેલીમાં એવું કોણ હતું, જે ગુપ્ત રીતે તેને સત્ય સુધી પહોંચાડવા માંગતું હતું?
બારીની બહાર કોઈની છાયા હલી…
કાવ્યા દોડીને બહાર ગઈ.
પણ ત્યાં…
કોઈ નહોતું.
