પ્રેમ જ્યારે આત્માને સ્પર્શે છે
બીજા દિવસે સવારે જ્યારે નિશાની આંખ ખૂલી ત્યારે તેને આશ્ચર્ય થયું.
આર્યન ઓફિસ જવાની તૈયારીમાં નહોતો.
તે રસોડામાં હતો.
થોડા સમય પછી તે ટ્રેમાં ચા અને નાસ્તો લઈને રૂમમાં આવ્યો.
સ્મિત કરીને બોલ્યો,
"આજથી એક નવો નિયમ."
નિશાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું,
"કયો નિયમ?"
"આજથી આપણે જીવનને બીમારી પ્રમાણે નહીં જીવીએ... જીવનને પ્રેમ પ્રમાણે જીવશું."
નિશા કંઈ સમજી નહીં.
આર્યને આગળ કહ્યું,
"ડૉક્ટરે તારા શરીર માટે કેટલીક મર્યાદાઓ કહી છે... આપણા પ્રેમ માટે નહીં."
તેના શબ્દોમાં એટલો વિશ્વાસ હતો કે નિશા પહેલીવાર થોડું સ્મિત કરી શકી.
થોડા દિવસ પછી આર્યન તેને શહેરની બહાર આવેલા એક સરોવર પાસે લઈ ગયો.
સાંજ પડી રહી હતી.
પક્ષીઓ પોતાના માળા તરફ પરત ફરી રહ્યા હતા.
બંને એક બેંચ પર શાંતિથી બેઠા હતા.
લાંબા સમય સુધી કોઈએ એક શબ્દ પણ બોલ્યો નહીં.
અચાનક આર્યને પૂછ્યું,
"નિશા... તને ખબર છે, મને તારી કઈ વાત સૌથી વધુ ગમે છે?"
નિશાએ હળવું સ્મિત કરીને કહ્યું,
"હવે તો કદાચ કશું જ નહીં."
"ખોટો જવાબ."
"તો?"
"તું જ્યારે હસે છે ને... ત્યારે મને લાગે છે કે આખું ઘર જીવતું થઈ જાય છે."
"તું જ્યારે મારા માટે ચિંતા કરે છે, ત્યારે મને લાગે છે કે હું દુનિયાનો સૌથી નસીબદાર માણસ છું."
"તું જ્યારે મારા ખભા પર હાથ મૂકે છે, ત્યારે મને કોઈ શબ્દોની જરૂર જ પડતી નથી."
નિશાની આંખો ફરી ભીની થઈ ગઈ.
"પણ હું તો..."
આર્યને પ્રેમથી તેની વાત અધૂરી જ રોકી.
"ફરી એ જ?"
"તું વારંવાર એ જ વાત કેમ કરે છે?"
"કારણ કે મને ડર લાગે છે."
"કયો ડર?"
"એક દિવસ કદાચ તને મારી ખોટ લાગવા લાગશે."
---
આર્યને સરોવર તરફ જોયું.
પાણી પર સૂર્યના છેલ્લાં કિરણો ચમકી રહ્યા હતા.
તે ધીમેથી બોલ્યો,
"તું આ સરોવર જોઈ રહી છે?"
"હા."
"જો એક દિવસ આકાશમાં વાદળ આવી જાય તો શું સરોવર સુંદર રહેવાનું બંધ થઈ જાય?"
"ના."
"જો પવન ન ફૂંકાય તો શું તેની કિંમત ઓછી થઈ જાય?"
"ના."
"તો પછી..."
તે નિશાની આંખોમાં જોઈને બોલ્યો,
"જીવનમાં કેટલીક પરિસ્થિતિઓ બદલાય છે."
"પણ સંબંધની સુંદરતા પરિસ્થિતિથી નક્કી થતી નથી."
---
થોડા સમય પછી આર્યને પોતાના ખિસ્સામાંથી એક નાનું ડબ્બું બહાર કાઢ્યું.
નિશા ચોંકી ગઈ.
"આ શું છે?"
"ખોલ."
અંદર એક સાદી સોના ની વીંટી હતી.
"આપણી વર્ષગાંઠ તો હજુ દૂર છે."
આર્યન હસ્યો.
"આ વર્ષગાંઠની ભેટ નથી."
"તો?"
"આ એક નવા વચનની નિશાની છે."
તેણે વીંટી નિશાના હાથમાં પહેરાવી.
અંદરની બાજુએ એક જ શબ્દ કોતરેલો હતો...
'સાથ'
નિશાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું,
"આનો અર્થ?"
આર્યને ધીમેથી જવાબ આપ્યો,
"લગ્ન વખતે મેં તને પ્રેમ કરવાનો વચન આપ્યો હતો."
"આજે ફરી એક વચન આપું છું."
"જ્યાં સુધી શ્વાસ છે..."
"ત્યાં સુધી તારે ક્યારેય એકલું અનુભવવું નહીં પડે."
"મારો પ્રેમ કોઈ શરત પર ટકેલો નથી."
"સમય બદલાય..."
"પરિસ્થિતિ બદલાય..."
"શરીર બદલાય..."
"પણ હું નહીં બદલાઉં."
---
નિશા ધ્રુસકે રડી પડી.
વર્ષો પછી પહેલીવાર તેના આંસુઓમાં અપરાધબોધ નહોતો.
તેમાં શાંતિ હતી.
તે ધીમેથી બોલી,
"મને માફ કરી દે."
"શેના માટે?"
"હું વારંવાર વિચારતી હતી કે હું તને સુખ આપી શકતી નથી."
આર્યને સ્મિત કરીને કહ્યું,
"નિશા..."
"સુખ માત્ર મેળવવાની વસ્તુ નથી."
"સુખ તો સાથે જીવવાની રીત છે."
"તું મારી બાજુમાં છે, એ જ મારા માટે પૂરતું છે."
---
તે દિવસ પછી બંનેએ એક નવો નિર્ણય કર્યો.
હવે તેઓ બીમારીના દિવસો નહીં ગણે.
તેના બદલે તેઓ ખુશીના દિવસો બનાવશે.
દર મહિને એક નવી જગ્યા જોવા જશે.
એક સાથે પુસ્તકો વાંચશે.
અનાથ બાળકો માટે સેવા કરશે.
વૃદ્ધાશ્રમમાં જઈને લોકો સાથે સમય વિતાવશે.
અને દરરોજ રાત્રે સૂતા પહેલાં એકબીજાને માત્ર એક જ વાત કહેશે—
"આજે પણ તારો સાથ મળ્યો... એટલે આજનો દિવસ સુંદર હતો."
નિશાને એ દિવસે સમજાયું...
સાચો પ્રેમ ક્યારેય કોઈ એક ક્ષણ, કોઈ એક જરૂરિયાત કે કોઈ એક પરિસ્થિતિ પર આધારિત નથી હોતો.
સાચો પ્રેમ એટલે...
જ્યાં વ્યક્તિ બદલાય તો પણ લાગણી ન બદલાય.
અને કદાચ...
એ જ પ્રેમનું સૌથી ઊંચું સ્વરૂપ છે.
અને કદાચ એ જ ક્ષણે બંનેએ સમજ્યું...
સાથ એટલે માત્ર સાથે રહેવું નહીં.
સાથ એટલે...
એકબીજાના ડરને હિંમતમાં ફેરવવું.
અને એકબીજાના દુઃખને જીવનમાં અર્થ આપવો.
પ્રેમ જ્યારે આત્માને સ્પર્શે છે
ભાગ – ૪ : "સાથનો નવો અર્થ"
તે દિવસ પછી જીવન ધીમે ધીમે બદલાવા લાગ્યું હતું.
પણ આ બદલાવ દર્દનો નહોતો...
આ બદલાવ પ્રેમનો હતો.
નિશા હવે દર સવાર ઉઠીને પોતાની જાતને નબળી નહીં, પણ જીવતી અનુભવી રહી હતી.
અને આર્યન... તે હવે માત્ર પતિ નહોતો રહ્યો.
તે તેનો સાથી, તેનો હિંમત અને તેનો વિશ્વાસ બની ગયો હતો.
---
એક સવારે આર્યને નક્કી કર્યું કે આજે તેઓ શહેરના એક અનાથાશ્રમ જશે.
નિશાએ હળવેથી પૂછ્યું,
"આજે અચાનક ત્યાં કેમ?"
આર્યને સ્મિત કરીને કહ્યું,
"કારણ કે આજે આપણે આપણું સુખ વહેંચવાનું છે."
નિશા થોડું અટકી, પછી ધીમેથી બોલી,
"પણ હું તો..."
આર્યને તેની વાત કાપી નાખી,
"તું હવે 'પણ' નથી બોલવાની."
"આજે તું માત્ર જીવશે... અને જીવાડશે પણ."
---
અનાથાશ્રમમાં પહોંચતા જ બાળકો દોડીને તેમની તરફ આવ્યા.
નિશા થોડું અચકાઈ ગઈ, પણ પછી એક બાળકીએ તેનો હાથ પકડી લીધો.
તે ક્ષણે નિશાની આંખોમાં અજાણ્યો પ્રકાશ આવી ગયો.
એક બાળક બોલ્યો,
"આંટી, તમે રોજ આવશો?"
નિશા કંઈ બોલી નહીં.
પણ આર્યને જવાબ આપ્યો,
"હા... હવે અમે વારંવાર આવશું."
નિશાએ આશ્ચર્યથી તેની તરફ જોયું.
આર્યને ધીમેથી કહ્યું,
"હું તને કહ્યું હતું ને... હવે આપણે જીવન જીવશું નહીં, વહેંચીશું."
---
તે દિવસે નિશાએ પહેલીવાર સમજ્યું કે પોતાનું દુઃખ જ્યારે બીજાના ચહેરા પર સ્મિત લાવે છે, ત્યારે તે દુઃખ રહેતું નથી.
તે સાંજે ઘરે પાછા ફરતા રસ્તામાં નિશાએ ધીમેથી કહ્યું,
"આર્યન..."
"હા?"
"આજે મને થાક લાગ્યો નથી."
આર્યને હળવું સ્મિત કર્યું,
"કારણ કે આજે તું માત્ર પોતાના માટે નહીં, બીજાઓ માટે પણ જીવતી હતી."
---
સમય આગળ વધતો ગયો.
નિશાની તબિયતમાં મોટા ફેરફાર નહોતા, પણ તેના ચહેરા પરની ઉદાસી ઓછી થતી ગઈ હતી.
હવે તે દરરોજ કંઈક નવું શીખતી હતી...
ક્યારેક રસોઈ...
ક્યારેક વાંચન...
અને ક્યારેક માત્ર શાંતિથી બેસીને જીવનને અનુભવવું.
---
એક રાત્રે, જ્યારે બંને બાલ્કનીમાં બેઠા હતા, નિશાએ આકાશ તરફ જોયું.
તારાઓ ઝગમગી રહ્યા હતા.
તે ધીમેથી બોલી,
"આર્યન..."
"હું તને એક વાત પૂછું?"
"પૂછ."
"જો હું એક દિવસ ન રહી શકું તો?"
આર્યન થોડો સમય ચૂપ રહ્યો.
પછી તેણે ખૂબ શાંતિથી કહ્યું,
"તો પણ તું રહેશે."
નિશાએ આશ્ચર્યથી પૂછ્યું,
"ક્યાં?"
આર્યને તેના હૃદય પર હાથ મૂક્યો,
"અહીં."
"કારણ કે પ્રેમ શરીરથી નથી રહેતો..."
"પ્રેમ તો યાદોમાં જીવતો રહે છે."
---
નિશાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા, પણ આ વખતે એ આંસુઓમાં ડર નહોતો.
તેમાં સ્વીકાર હતો.
તે ધીમેથી બોલી,
"મને હવે ડર નથી લાગતો."
આર્યને હળવું સ્મિત કર્યું,
"એ જ તો સાચો પ્રેમ છે."
---
તે રાત્રે નિશા લાંબા સમય પછી શાંતિથી સૂઈ ગઈ.
અને આર્યન તેની બાજુમાં બેસીને માત્ર તેને જોતો રહ્યો.
તે જાણતો હતો...
જીવન કદાચ સંપૂર્ણ નથી બનતું.
પણ પ્રેમ તેને સુંદર બનાવી શકે છે.
---
અને કદાચ એ જ ક્ષણે બંનેએ સમજ્યું...
સાથ એટલે માત્ર સાથે રહેવું નહીં.
સાથ એટલે...
એકબીજાના ડરને હિંમતમાં ફેરવવું.
અને એકબીજાના દુઃખને જીવનમાં અર્થ આપવો.
પ્રેમ જો માત્ર રૂપનો હોત,
તો સમય સાથે ઝાંખો પડી જાત.
પણ સાચો પ્રેમ તો આત્માનો હોય છે,
જે દરેક ઋતુમાં ખીલી ઊઠે છે.
તું કહે છે, "હું પહેલાં જેવી નથી રહી..."
હું કહું છું, "તું આજે પણ મારી જ દુનિયા છે."
મને તારા ચહેરાનો નહીં,
તારા ચરિત્રનો પ્રેમ છે.
મને તારા સ્પર્શનો નહીં,
તારા સાથનો પ્રેમ છે.
દેહને સમય બદલી શકે,
પણ હૃદયનો સ્નેહ નહીં.
શરીર એક દિવસ થાકી જશે,
પણ આત્માનો પ્રેમ ક્યારેય વૃદ્ધ નહીં થાય.
કારણ કે...
સાચો પ્રેમ શરીરને નહીં,
આત્માને સ્પર્શે છે.
