ભાગ ૧ — એક દિવસ, ઘણી જવાબદારીઓ
સવારે છ વાગ્યાનો એલાર્મ વાગ્યો.
મિહિરે આંખો ખોલી, પણ થોડી ક્ષણો માટે પથારીમાં જ પડ્યો રહ્યો.
બાજુમાં તેની પત્ની નિશા હજુ ઊંઘતી હતી. સામેની દિવાલ પર ઘડિયાળના કાંટા ઝડપથી આગળ વધી રહ્યા હતા.
છ વાગીને પાંચ મિનિટ.
મિહિરે ઊંડો શ્વાસ લીધો અને પથારીમાંથી ઊભો થયો.
“આજે પણ મોડું થઈ જશે,” તેણે પોતાને જ કહ્યું.
રસોડામાંથી વાસણોના અવાજ આવવા લાગ્યા હતા.
“મિહિર, ચા મૂકી દેજે,” પાછળથી તેની મમ્મીનો અવાજ આવ્યો.
“હા મમ્મી.”
એ રસોડામાં ગયો.
ગેસ ચાલુ કર્યો. ચા મૂકી. મોબાઇલમાં ઓફિસના મેસેજ ચેક કર્યા.
પાંચ નવા મેસેજ.
બે ક્લાયન્ટના.
એક બોસનો.
બે ટીમના.
ચા ઉકળતી હતી અને મોબાઇલ પણ સતત વાઇબ્રેટ થઈ રહ્યો હતો.
“મિહિર, આજે મને ડૉક્ટર પાસે લઈ જવાનું હતું ને?”
મમ્મી ફરી બોલી.
“હા મમ્મી, લઈ જઈશ.”
“પણ તું તો ઓફિસે જવાનો છે.”
“ઓફિસ થોડું વહેલું પતાવી દઈશ.”
એવું બોલતાં મિહિર જાણતો હતો કે એ ખોટું બોલી રહ્યો છે.
ઓફિસ વહેલી પતાવવી લગભગ અશક્ય હતી.
પણ મમ્મીને “નહીં થઈ શકે” કહેવાની તેની હિંમત નહોતી.
થોડીવાર પછી નિશા રસોડામાં આવી.
“મિહિર, આજે સાંજે આપણે બહાર જવાનું હતું ને?”
મિહિર થોભી ગયો.
“હા… પણ આજે થોડું કામ છે.”
નિશાના ચહેરા પર તરત જ નિરાશા આવી.
“ફરી કામ?”
“નિશા, સમજવાનો પ્રયત્ન કર. આજે બહુ અગત્યનું છે.”
“મારે ક્યારેય અગત્યનું નથી હોતું ને?”
મિહિરે કંઈ જવાબ ન આપ્યો.
એ જાણતો હતો કે જો અત્યારે જવાબ આપશે તો વાત વધશે.
એટલામાં પપ્પા હોલમાંથી બોલ્યા.
“મિહિર, સાંજે ઘરે આવતાં પહેલાં બેંકમાં જજે. પેન્શનનું એક કામ છે.”
“હા પપ્પા.”
મિહિરે ચાનો કપ ટેબલ પર મૂક્યો.
એક કપ મમ્મી માટે.
એક પપ્પા માટે.
એક નિશા માટે.
અને પોતાનો કપ?
ઠંડો થઈ ગયેલી ચા.
એણે કપ હાથમાં લીધો અને એક ઘૂંટડો ભર્યો.
ચા ખરેખર ઠંડી હતી.
પણ મિહિરને હવે ઠંડી ચાની ટેવ પડી ગઈ હતી.
જેમ તેને અધૂરી ઊંઘની ટેવ પડી ગઈ હતી.
અધૂરા ભોજનની ટેવ પડી ગઈ હતી.
અને સૌથી વધારે…
પોતાની અધૂરી લાગણીઓની ટેવ પડી ગઈ હતી.
⸻
મિહિર ઘરની બહાર નીકળ્યો ત્યારે સવારના આઠ વાગ્યા હતા.
પપ્પાએ પાછળથી કહ્યું,
“સાંજે વહેલો આવજે.”
મમ્મીએ કહ્યું,
“ડૉક્ટરને ભૂલતો નહીં.”
નિશાએ કહ્યું,
“અને મારી સાથે વાત કરવાનું ભૂલતો નહીં.”
મિહિરે દરવાજા પાસે ઊભો રહીને ત્રણેય તરફ જોયું.
ત્રણ અલગ અવાજ.
ત્રણ અલગ અપેક્ષાઓ.
અને એક જ માણસ.
“હા… બધું કરીશ.”
એ બોલ્યો અને બહાર નીકળી ગયો.
બાઈક સ્ટાર્ટ કરી.
રસ્તા પર ટ્રાફિક હતો.
પણ મિહિરના મનમાં એના કરતાં પણ વધારે ટ્રાફિક હતો.
ઓફિસ.
મમ્મી.
પપ્પા.
નિશા.
ઘર.
બેંક.
ડૉક્ટર.
ક્લાયન્ટ.
EMI.
બિલ.
જવાબદારીઓ.
અને ક્યાંક ખૂબ અંદર…
મિહિર પોતે.
જેને ઘણા સમયથી કોઈએ પૂછ્યું જ નહોતું—
“મિહિર, તું કેમ છે?”
⸻
ઓફિસ પહોંચ્યો ત્યારે નવ વાગીને પંદર મિનિટ થઈ ગયા હતા.
બોસ દરવાજા પાસે જ ઊભા હતા.
“મિહિર, ક્લાયન્ટની ફાઇલ તૈયાર છે?”
“સર, લગભગ તૈયાર છે.”
“લગભગ નહીં. મને દસ વાગ્યા પહેલાં જોઈએ.”
“ઓકે સર.”
મિહિર પોતાની ડેસ્ક પર બેઠો.
કમ્પ્યુટર ચાલુ કર્યું.
એ જ સમયે નિશાનો ફોન આવ્યો.
“હેલો?”
“તમે ડૉક્ટરની એપોઇન્ટમેન્ટ યાદ રાખજો.”
“હા.”
“અને સાંજે મોડું ન કરશો.”
“હા નિશા.”
“મિહિર…”
“હા?”
થોડી ક્ષણ મૌન રહ્યું.
“કંઈ નહીં.”
ફોન કપાઈ ગયો.
મિહિરે સ્ક્રીન તરફ જોયું.
તેને લાગ્યું કે નિશા કંઈક કહેવા માગતી હતી.
પણ શું?
કદાચ ફરિયાદ.
કદાચ પ્રેમ.
કદાચ એક સરળ વાક્ય—
“મને તારી જરૂર છે.”
પણ મિહિર પાસે એ સાંભળવા માટે પણ સમય નહોતો.
તે કામમાં લાગી ગયો.
⸻
બપોરે એક વાગ્યે લંચનો સમય થયો.
મિહિરે ટિફિન ખોલ્યો.
નિશાએ બનાવેલી રોટલી અને શાક.
પહેલો કોળિયો મોઢામાં મૂક્યો.
ત્યારે જ પપ્પાનો ફોન આવ્યો.
“મિહિર, બેંકનું કામ આજે થશે ને?”
“હા પપ્પા.”
“કાલે જવાનું ન કહેતો. આજે જ કરજે.”
“હા પપ્પા.”
ફોન મૂક્યો.
પછી મમ્મીનો ફોન.
“બેટા, ડૉક્ટર ચાર વાગ્યે છે.”
“હા મમ્મી.”
“તને આવવામાં મોડું તો નહીં થાય ને?”
મિહિર થોડી ક્ષણ ચૂપ રહ્યો.
“ના મમ્મી.”
ફોન મૂક્યો.
એણે ટિફિન તરફ જોયું.
રોટલી હાથમાં હતી.
પણ ભૂખ ક્યાંક ગાયબ થઈ ગઈ હતી.
એણે ટિફિન બંધ કરી દીધું.
સામે બેઠેલા તેના મિત્ર હર્ષે પૂછ્યું,
“શું થયું?”
“કંઈ નહીં.”
“તું છેલ્લા ઘણા દિવસથી આવું જ કહે છે.”
મિહિર હસ્યો.
“કંઈ થયું નથી યાર.”
હર્ષે ધીમેથી કહ્યું,
“મિહિર, માણસ જ્યારે વારંવાર ‘કંઈ નથી’ કહેવા લાગે ને, ત્યારે સમજવું કે અંદર ઘણું બધું હોય છે.”
મિહિર હસ્યો.
“તું ફિલોસોફર ક્યારેથી બની ગયો?”
હર્ષ પણ હસ્યો.
પણ બંને જાણતા હતા—
વાત મજાકમાં પૂરી થઈ નહોતી.
⸻
સાંજે ચાર વાગ્યા.
મિહિર ઓફિસ માંથી નીકળવા ઊભો થયો.
બોસે તરત કહ્યું,
“મિહિર, પાંચ વાગ્યાની મીટિંગ છે.”
મિહિર અટકી ગયો.
“સર, આજે ઘરે થોડું અગત્યનું છે.”
“બધાને ઘરે અગત્યનું હોય છે. પણ ઓફિસનું કામ પણ કરવું પડે.”
મિહિર પાછો ખુરશી પર બેસી ગયો.
મમ્મીનો ફોન આવ્યો.
“બેટા, અમે હોસ્પિટલ પહોંચી ગયા છીએ.”
“મમ્મી… હું બસ આવું છું.”
“કેટલો સમય?”
મિહિરે ઘડિયાળ જોઈ.
પાંચ વાગવાની મીટિંગ.
પછી બેંક.
પછી હોસ્પિટલ.
પછી ઘરે જવાનું.
એણે આંખો બંધ કરી.
“મમ્મી, થોડું મોડું થશે.”
બીજી બાજુ થોડું મૌન રહ્યું.
પછી મમ્મીએ માત્ર એટલું કહ્યું,
“બરાબર બેટા.”
ફોન કપાઈ ગયો.
મિહિરને એ “બરાબર બેટા”માં એક એવી ઉદાસી સંભળાઈ જે આખા દિવસના કોઈ અવાજમાં નહોતી.
⸻
રાત્રે સાડા નવ વાગ્યે મિહિર ઘરે પહોંચ્યો.
દરવાજો ખોલ્યો.
ઘરમાં શાંતિ હતી.
ડાઇનિંગ ટેબલ પર જમવાનું ઢાંકીને મૂકેલું હતું.
મમ્મી પોતાના રૂમમાં.
પપ્પા ટીવી સામે બેઠા હતા.
નિશા બેડરૂમમાં.
મિહિરે ધીમેથી પૂછ્યું,
“જમ્યા?”
કોઈ જવાબ ન આવ્યો.
એ પોતાના રૂમમાં ગયો.
નિશા બેડ પર બેઠી હતી.
“આજે પણ મોડું.”
“હા.”
“મમ્મીને ડૉક્ટર પાસે લઈ ગયા?”
“હા.”
“બેંકનું કામ?”
“થઈ ગયું.”
“ઓફિસ?”
“એ પણ.”
નિશાએ એની તરફ જોયું.
“અને હું?”
મિહિર ચૂપ રહ્યો.
“મારા માટે તારા પાસે શું છે?”
મિહિરના હોઠ ખુલ્યા.
પણ શબ્દો બહાર ન આવ્યા.
નિશાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“તું બધાના માટે છે મિહિર… પણ મારા માટે ક્યારે છે?”
એ ઊભી થઈ અને રૂમની બહાર ચાલી ગઈ.
મિહિર પથારી પર બેસી રહ્યો.
થોડીવાર પછી એ હોલમાં આવ્યો.
પપ્પા હજુ ટીવી જોઈ રહ્યા હતા.
મમ્મી રૂમમાં સૂઈ ગઈ હતી.
નિશા રસોડામાં એકલી બેઠી હતી.
મિહિરે ત્રણેય તરફ જોયું.
એને પહેલીવાર સમજાયું—
એ કોઈ એક માણસ સાથે ઝઘડી રહ્યો નહોતો.
એ તો આખી જિંદગીની અપેક્ષાઓ વચ્ચે ફસાઈ ગયો હતો.
દીકરો બને તો પત્ની દુઃખી થાય.
પતિ બને તો માતા-પિતા એકલા પડે.
પિતા બને તો પોતાનું જીવન પાછળ રહી જાય.
મિત્ર બને તો સમય નથી.
કર્મચારી બને તો ઘર માટે સમય નથી.
અને આ બધાની વચ્ચે…
પુરુષ ક્યાં જાય?
મિહિર બાલ્કનીમાં ગયો.
આકાશમાં ચાંદ હતો.
એણે ધીમેથી પોતાને પૂછ્યું—
“હું ખરેખર ખુશ છું?”
ઘણા વર્ષો પછી…
એ પ્રશ્નનો જવાબ આપવા માટે તેની પાસે કોઈ શબ્દ નહોતો.
માત્ર આંખોમાં પાણી હતું.
અને એ રાત્રે પહેલીવાર મિહિરે સમજ્યું—
ઘરના બધા લોકો થાકી જાય ત્યારે એકબીજા પાસે જઈને રડી શકે છે.
પણ પુરુષ?
એને તો કહેવામાં આવે છે—
“તું મજબૂત રહેજે.”
મિહિરે આંખો બંધ કરી.
અને મનમાં એક જ વિચાર આવ્યો—
“પણ મને પણ ક્યારેક કોઈના ખભાની જરૂર પડે છે…”