भाग १ : रक्त
“आई…”
दारावर तीन वेळा टकटक झाली.
सुमित्राने डोळे उघडले.
बाहेर मुसळधार पाऊस पडत होता. घराच्या जुन्या कौलांवर पावसाचे थेंब एकसारखे आपटत होते.
टक… टक… टक…
“आई…”
यावेळी आवाज स्पष्ट होता.
विराजचा.
सुमित्रा उठली.
“काय झालं रे?”
दार उघडताच विराज समोर उभा होता.
त्याच्या चेहऱ्यावर नेहमीचं तेच निर्विकार हसू.
केस विस्कटलेले.
हातात त्याचा लाकडी घोडा.
“बाबा उठत नाहीत.”
सुमित्राच्या पोटात गोळा आला.
“कुठे आहेत?”
विराजने हळूच बोट पुढच्या खोलीकडे केलं.
“तिकडे.”
ती धावत गेली.
“शंकरराव!”
काहीच उत्तर नाही.
“अहो!”
खोलीच्या फरशीवर त्यांचा देह पडला होता.
डोक्याच्या मागून रक्त वाहत होतं.
सुमित्राच्या तोंडून किंकाळी बाहेर पडली.
“मकरंद!”
सगळं घर जागं झालं.
पण विराज?
तो दारातच उभा राहिला.
हातातला लाकडी घोडा हलवत.
“छुक… छुक…”
मकरंद धावत आत आला.
वडिलांना पाहताच त्याचा चेहरा पांढरा पडला.
“बाबा…”
त्याने खाली बसून नाडी तपासली.
काहीच हालचाल नव्हती.
“आई… मागे हो.”
सुमित्रा भिंतीला टेकून उभी राहिली.
तिचे हात थरथरत होते.
“हे काय झालं?”
मकरंदकडे उत्तर नव्हतं.
त्याने आजूबाजूला पाहिलं.
खिडकी उघडी.
टेबलावर अर्धा प्यायलेला चहा.
जमिनीवर पडलेली काचेची बाटली.
आणि भिंतीवर रक्ताचा एक छोटासा ठिपका.
“कोणी घरात आलं होतं?”
मकरंदने विचारलं.
विराजने मान वाकडी केली.
“कोणी?”
“हो. कोणी आलं होतं का?”
विराज काही क्षण त्याच्याकडे पाहत राहिला.
मग हसला.
“हो.”
मकरंद दचकला.
“कोण?”
विराजने त्याच्या हातातला लाकडी घोडा पुढे केला.
“तो.”
मकरंदने डोक्यावर हात मारला.
“देवा…”
सुमित्रा मात्र विराजकडे पाहत राहिली.
तिच्या डोळ्यांत भीती नव्हती.
फक्त काळजी होती.
“विराज…”
तो तिच्याकडे वळला.
“हं?”
“तू बाबांना पाहिलंस?”
“हो.”
“कधी?”
विराजने विचार करण्याचा अभिनय केला.
“जेव्हा ते पडले.”
“ते कसे पडले?”
त्याने खिडकीकडे पाहिलं.
मग फरशीकडे.
मग आईकडे.
“मला आठवत नाही.”
मकरंद चिडला.
“तुला काहीच आठवत नाही का कधी?”
विराज हसला.
“मला बरंच काही आठवतं.”
“मग सांग!”
विराज अचानक शांत झाला.
त्याने आईचा हात पकडला.
“आई घाबरली आहे.”
मकरंद काही बोलला नाही.
बाहेर पोलिसांच्या गाडीचा आवाज आला.
---
इन्स्पेक्टर अनिकेत राणे खोलीत शिरला तेव्हा सुमित्रा खुर्चीवर बसली होती.
मकरंद त्याच्या शेजारी उभा होता.
आणि विराज?
तो जमिनीवर बसून काहीतरी काढत होता.
“काय काढतोयस?”
अनिकेतने विचारलं.
विराजने वही झाकली.
“काही नाही.”
“दाखव.”
“नाही.”
“का?”
विराजने त्याच्याकडे पाहिलं.
“कारण तुम्ही ते समजणार नाही.”
अनिकेतच्या ओठांवर हलकंसं हसू आलं.
“मला प्रयत्न करू दे.”
विराजने वही त्याच्या हातात दिली.
एका पानावर तीन गोल काढले होते.
पहिल्या गोलात एक घर.
दुसऱ्यात एक गाडी.
तिसऱ्यात एक माणूस.
अनिकेतने विचारलं,
“याचा अर्थ?”
विराजने खांदे उडवले.
“खेळ.”
“कसला?”
“खुनी-खुनी.”
अनिकेतने त्याच्याकडे नीट पाहिलं.
“तू खुनी आहेस?”
विराज मोठ्याने हसला.
“मी?”
त्याने स्वतःच्या छातीवर बोट ठेवलं.
“मी तर वेडा आहे.”
अनिकेतने वही बंद केली.
तो उठला.
पण दारापाशी पोहोचण्याआधी त्याची नजर फरशीवर पडली.
रक्ताचा एक बारीक ठिपका.
तो शंकररावांच्या देहापासून उलट दिशेने होता.
जणू…
कोणीतरी रक्त लागलेला पाय घेऊन खोलीतून बाहेर गेला होता.
अनिकेत खाली वाकला.
ठिपका पाहत राहिला.
मग त्याने पाऊल पुढे टाकलं.
दुसरा ठिपका नव्हता.
तिसराही नव्हता.
फक्त पहिलाच.
जणू रक्ताचा तो एक थेंब तिथे मुद्दाम ठेवला होता.
अनिकेतने नजर वर केली.
विराज त्याच्याकडे पाहत होता.
आणि त्याच्या हातातला लाकडी घोडा…
हळूहळू हलत होता.
“छुक…”
विराज हसला.
“छुक…”
आणि बाहेर पुन्हा वीज कडाडली.
वेडा
भाग २ : तीन वर्षांपूर्वी
तीन वर्षांपूर्वीचा तो रविवार अजूनही सुमित्राला विसरता येत नव्हता.
सकाळचे दहा वाजले होते.
घरात देवपूजेचा धूप दरवळत होता.
सुमित्रा देवासमोर दिवा लावत होती.
मागून काव्याचा आवाज आला.
“आई, हे काय पुन्हा?”
सुमित्राने वळून पाहिलं.
“काय झालं?”
काव्याने हातातली साडी खुर्चीवर फेकली.
“ही साडी मला नेसून द्यायची होती ना?”
“हो. पण आधी पूजा—”
“तुमची पूजा कधी संपते?”
सुमित्रा गप्प झाली.
काव्याने आरशात स्वतःकडे पाहिलं.
“मला आज माहेरी जायचं आहे. आणि मला दुपारपर्यंत गाडी हवी.”
“मकरंदला सांग.”
“मी त्याला सांगितलंय.”
“मग?”
“तो म्हणतो बाबांची गाडी बाहेर गेली आहे.”
सुमित्राने काही उत्तर दिलं नाही.
काव्याने तिच्याकडे रोखून पाहिलं.
“आई, तुम्ही बाबांना सांगू शकता ना?”
“हो…”
“मग सांगा.”
“बरं.”
काव्या निघून गेली.
देवघरात दिव्याची ज्योत हलली.
सुमित्राने क्षणभर डोळे मिटले.
“देवा…”
तिच्या मागून खसखस ऐकू आली.
ती वळली.
विराज सोफ्याच्या मागे लपून हसत होता.
“काय रे?”
“काव्या रागावली.”
“तू का हसतोयस?”
“कारण तिचे केस रागावल्यावर वर होतात.”
सुमित्राला हसू आलं.
“तू ना…”
विराज तिच्याजवळ आला.
“आई.”
“हं?”
“तुला वाईट वाटलं?”
“नाही रे.”
“खोटं.”
सुमित्रा थबकली.
विराज तिच्याकडे बघत होता.
त्याच्या चेहऱ्यावरचं हसू गायब झालं होतं.
“तू रडणार होतीस.”
“नाही.”
“तुझा आवाज बदलला.”
सुमित्राने त्याच्या डोक्यावरून हात फिरवला.
“तुला खूप काही जाणवतं रे.”
विराज हसला.
“मला सगळं जाणवतं.”
---
दुपारपर्यंत घरातलं वातावरण आणखी ताणलं.
शंकररावांनी सगळ्यांना हॉलमध्ये बोलावलं.
टेबलावर काही कागद होते.
“ही जमीन मी विकणार नाही,” त्यांनी स्पष्ट सांगितलं.
मकरंदने विचारलं,
“मग?”
“ती सुमित्राच्या नावावर करतोय.”
काव्याचा चेहरा बदलला.
“काय?”
सुमित्रा दचकली.
“माझ्या नावावर?”
“हो.”
“पण मला नकोय.”
“तुला नको असलं तरी करणार.”
काव्या उठून उभी राहिली.
“म्हणजे आमचं काय?”
शंकररावांनी तिच्याकडे पाहिलं.
“तुमचं काही कमी होणार नाही.”
“पण सगळं तिच्या नावावर?”
“हो.”
काव्या काही क्षण शांत राहिली.
मग ती हसली.
“छान.”
त्या एका शब्दात एवढा राग होता की सुमित्राला ते जाणवलं.
विराज मात्र कोपऱ्यात बसून पेन्सिलने टेबलावर काहीतरी लिहित होता.
एक.
दोन.
तीन.
चार.
काव्याची नजर त्याच्यावर गेली.
“तू काय लिहितोयस?”
विराजने वही बंद केली.
“काही नाही.”
“दाखव.”
“नाही.”
काव्या त्याच्याजवळ गेली.
त्याच्या हातातून वही हिसकावली.
पहिल्या पानावर फक्त एक वाक्य होतं—
“आईला कधीही एकटं सोडायचं नाही.”
काव्या काही क्षण ते वाचत राहिली.
मग हसली.
“तुला खरंच काहीतरी झालंय.”
विराज तिच्याकडे पाहत राहिला.
“काय?”
“तू वेडा आहेस.”
विराजने मान हलवली.
“हो.”
तो हसला.
“सगळे म्हणतात.”
---
त्या रात्री काव्या आणि मकरंदच्या खोलीत भांडण झालं.
सुमित्राला आवाज ऐकू येत होता.
“तुझ्या आईमुळे आपल्यात भांडण होतंय!”
“काव्या, आवाज कमी कर.”
“मला हे घर नकोय का? मला माझा हक्क नकोय का?”
“बाबांनी निर्णय घेतलाय.”
“आणि तू कायम त्यांच्या बाजूने!”
सुमित्रा आपल्या खोलीत बसून ऐकत होती.
विराज तिच्या पायाशी बसला होता.
“आई.”
“हं?”
“आपण दुसरीकडे जाऊया का?”
सुमित्राच्या डोळ्यांत पाणी आलं.
“कुठे?”
“जिथे कोणी तुला रडवणार नाही.”
तिने त्याला जवळ घेतलं.
“मला कुठेही जायचं नाही.”
“का?”
“हे माझं घर आहे.”
विराज काही क्षण तिच्याकडे पाहत राहिला.
“मग कोणाला जावं लागेल.”
सुमित्राने त्याच्या चेहऱ्याकडे पाहिलं.
“काय?”
तो पुन्हा हसला.
“काही नाही.”
---
पुढचे काही दिवस शांत गेले.
किमान बाहेरून.
पण काव्या बदलली होती.
ती सतत फोनवर बोलायची.
घराच्या कागदपत्रांविषयी कोणाशी तरी चर्चा करायची.
एकदा सुमित्राने स्वयंपाकघरातून तिचा आवाज ऐकला.
“हो… पण सगळं तिच्या नावावर केलं तर?”
थोडा विराम.
“नाही. मकरंद काही करणार नाही.”
पुन्हा शांतता.
“हो. मला माहिती आहे.”
सुमित्राने पाऊल मागे घेतलं.
तिला ऐकायचं नव्हतं.
पण विराजने सगळं ऐकलं होतं.
तो जिन्याच्या वळणावर उभा होता.
काव्याने फोन ठेवला.
वर पाहिलं.
दोघांची नजरानजर झाली.
“काय बघतोयस?”
विराज हसला.
“काही नाही.”
“किती वेळ उभा होतास?”
“माहित नाही.”
“काय ऐकलंस?”
विराजने डोकं वाकवलं.
“काहीच नाही.”
काव्या जवळ आली.
“तुला काही समजत नाही, हेच बरं आहे.”
विराज शांतपणे म्हणाला,
“मला समजतं.”
“काय?”
“लोक काय करणार आहेत ते.”
काव्या हसली.
“मग सांग.”
विराज तिच्याकडे बघत राहिला.
“तुम्ही आईला घरातून काढणार.”
काव्याच्या चेहऱ्यावरचा रंग उडाला.
“कोणी सांगितलं तुला?”
विराज काहीच बोलला नाही.
तो फक्त खाली उतरून गेला.
---
त्या रात्री सुमित्रा त्याच्या खोलीत आली.
“झोपला नाहीस?”
विराज खिडकीत बसला होता.
“नाही.”
“काय झालं?”
“आई…”
“हं?”
“मी तुला एक प्रश्न विचारू?”
“विचार.”
“एखाद्याने आपल्याला खूप दुखावलं…”
तो थांबला.
“तर आपण त्याला माफ करायचं का?”
सुमित्रा काही क्षण शांत राहिली.
“हो.”
“का?”
“कारण द्वेष मनात ठेवला तर आपलंच मन जळतं.”
विराजने तिच्याकडे पाहिलं.
“तू सगळ्यांना माफ करतेस?”
“हो.”
“बाबांना?”
सुमित्रा गप्प.
“काव्याला?”
तिच्या डोळ्यांत पाणी आलं.
विराजने पुन्हा विचारलं नाही.
तो उठला.
आईच्या मांडीवर डोकं ठेवलं.
“मला एकटं सोडू नकोस.”
सुमित्राने त्याच्या केसांवरून हात फिरवला.
“कधीच नाही.”
---
दोन आठवड्यांनी काव्याचा अपघात झाला.
रात्री साडेअकराची वेळ.
मकरंदला फोन आला.
“हॅलो?”
समोरून पोलिसांचा आवाज.
“तुम्ही मकरंद देशमुख?”
“हो.”
“तुमच्या पत्नीची गाडी घाटात सापडली आहे.”
त्याच्या हातातून फोन निसटला.
सुमित्रा धावत आली.
“काय झालं?”
मकरंद काही बोलू शकला नाही.
विराज मात्र हॉलच्या कोपऱ्यात उभा होता.
त्याने फक्त एक प्रश्न विचारला—
“आई ठीक आहे ना?”
मकरंदने त्याच्याकडे पाहिलं.
“काय?”
विराज पुन्हा म्हणाला,
“आई रडणार ना?”
सुमित्रा त्याच्याकडे धावत गेली.
“काही झालं नाही रे.”
विराजने तिचा हात पकडला.
“तू मला सोडणार नाहीस ना?”
“नाही.”
“पक्का?”
“पक्का.”
विराजने डोळे मिटले.
आणि त्याच्या ओठांवर अगदी हलकंसं हसू आलं.
बाहेर अंधारात कुठेतरी कुत्रं भुंकत होतं.
आणि त्या रात्री—
देशमुखांच्या घरात पहिल्यांदा एक मृत्यू झाला.
सगळ्यांना तो अपघात वाटला.
पण सुमित्राला त्या रात्री विराजने विचारलेला एक प्रश्न आयुष्यभर आठवत राहणार होता—
“आई ठीक आहे ना?”
कारण काव्या मरण्यापूर्वीच…
विराजला तिच्या मृत्यूची चिंता नव्हती.
त्याला फक्त आईची चिंता होती.
आणि त्या रात्रीपासून त्याच्या वहीतलं पहिलं पान बदललं.
“आईला कधीही एकटं सोडायचं नाही.”
त्याखाली एक नवी ओळ आली—
“पहिलं काम पूर्ण.”
वेडा
भाग ३ : आईला सगळं माहीत होतं
पहाटेचे पाच वाजले होते.
देशमुखांच्या वाड्यातली सगळी माणसं झोपली होती.
फक्त इन्स्पेक्टर अनिकेत राणे जागा होता.
त्याच्या समोर तीन फाईल्स उघड्या होत्या.
पहिली—काव्या देशमुख.
मृत्यू : अपघात.
दुसरी—मकरंद देशमुख.
मृत्यू : हृदयविकाराचा संशय.
तिसरी—शंकरराव देशमुख.
मृत्यू : डोक्यावर गंभीर आघात.
तीन वर्षांच्या अंतरात तीन मृत्यू.
तीन वेगवेगळ्या पद्धती.
आणि तिन्ही मृत्यूंच्या वेळी एक व्यक्ती घरात उपस्थित—
विराज.
अनिकेतने डोळे मिटले.
“नाही…”
त्याने स्वतःशीच म्हटलं.
“हा योगायोग नाही.”
---
त्याने काव्याची जुनी फाईल पुन्हा उघडली.
अपघाताच्या जागेचे फोटो.
गाडीचा पुढचा भाग पूर्णपणे चक्काचूर झाला होता.
पण ड्रायव्हरच्या सीटजवळ एक गोष्ट विचित्र होती.
सीटबेल्ट.
तो तुटलेला नव्हता.
तो काढलेला होता.
अनिकेतने तीन वर्षांपूर्वीच्या पंचनाम्यातील फोटो पुन्हा पाहिला.
“म्हणजे…”
काव्या गाडी चालवत असताना सीटबेल्ट लावलेला नव्हता.
पण तिच्या फोनच्या शेवटच्या कॉलची वेळ—
रात्री ११:१७.
आणि त्या कॉलनंतर फक्त आठ मिनिटांनी अपघात.
नंबर?
विराज.
---
अनिकेतने दुसरी फाईल उघडली.
मकरंद.
पोस्टमॉर्टेममध्ये विषाचे कोणतेही स्पष्ट चिन्ह नव्हते.
मात्र त्याच्या शरीरात हृदयाच्या औषधाची मात्रा अपेक्षेपेक्षा जास्त आढळली होती.
औषध त्याचंच.
बाटली त्याच घरातली.
पण औषधाची झाकणं?
फक्त एकच व्यक्ती रोज त्याला औषधं देत असे.
सुमित्रा.
अनिकेतच्या हातातला पेन थांबला.
“आई…”
तो पुटपुटला.
मग तिसरी फाईल.
शंकरराव.
खोलीत कोणतेही तुटलेले कुलूप नाही.
दरवाजा आतून बंद.
खिडकी उघडी.
रक्ताचा फक्त एक ठिपका.
आणि टेबलावर चहा.
अनिकेतने चहाचा रिपोर्ट पुन्हा पाहिला.
त्यात काहीच संशयास्पद नव्हतं.
पण चहाच्या कपावर दोन वेगवेगळ्या बोटांचे ठसे होते.
शंकररावांचे.
आणि—
विराजचे.
---
अनिकेत उठला.
तो थेट विराजच्या खोलीत गेला.
दरवाजा उघडा होता.
विराज खिडकीजवळ बसला होता.
हातात वही.
“विराज.”
“हं?”
“आपण थोडं बोलूया?”
विराजने वही बंद केली.
“बसा.”
अनिकेत समोर बसला.
“काव्या आठवते?”
विराज हसला.
“हो.”
“तिचा अपघात आठवतो?”
“हो.”
“ती गाडी चालवताना कुठे जात होती?”
विराज शांत.
“मला माहित नाही.”
“तिला तू फोन केला होतास?”
विराजने मान हलवली.
“हो.”
“का?”
“ती आईबद्दल वाईट बोलली होती.”
अनिकेत काही क्षण त्याच्याकडे पाहत राहिला.
“तू तिला धमकावलं होतंस?”
विराज हसला.
“मी?”
“हो.”
“मी कोणाला धमकावू शकतो?”
“तू करू शकतोस.”
पहिल्यांदा विराजच्या चेहऱ्यावरचं हसू थोडं कमी झालं.
अनिकेत पुढे झुकला.
“तू मकरंदच्या औषधांमध्ये हात घातलास.”
विराज शांत.
“तू बाबांना मारलंस.”
शांतता.
“आणि काव्याचा अपघात…”
अनिकेत थांबला.
विराजने त्याच्याकडे पाहिलं.
“काय?”
“तो अपघात नव्हता.”
विराजच्या ओठांवर पुन्हा हसू आलं.
“तुम्ही हुशार आहात.”
अनिकेतच्या पाठीवरून शहारा गेला.
“म्हणजे तू मान्य करतोयस?”
विराजने खिडकीबाहेर पाहिलं.
“तुम्हाला खरंच सगळं जाणून घ्यायचं आहे?”
“हो.”
“मग आईला बाहेर पाठवा.”
---
सुमित्रा दाराबाहेर उभी होती.
तिने सगळं ऐकलं होतं.
“नाही.”
दोघेही तिच्याकडे वळले.
“आई…”
विराज उठला.
सुमित्रा आत आली.
तिच्या डोळ्यांत अश्रू होते.
“मला काहीच सांगायचं नाही.”
विराज तिच्याकडे गेला.
“तू का आलीस?”
“कारण मला सगळं माहीत आहे.”
विराज थांबला.
अनिकेतही.
सुमित्राने त्याच्या चेहऱ्यावर हात ठेवला.
“पहिल्या दिवसापासून.”
विराजचे डोळे मोठे झाले.
“आई…”
“काव्याच्या अपघाताच्या रात्री तू घरी आलास तेव्हा तुझ्या शर्टवर चिखल होता.”
ती रडत म्हणाली.
“तू म्हणालास, ‘मी पडलेलो होतो.’”
“मला तेव्हाच कळलं होतं.”
विराज काही बोलला नाही.
“मकरंदच्या मृत्यूच्या दिवशी औषधाची बाटली तू माझ्याकडून घेतली होतीस.”
“मी विचारलंही नाही.”
तिचा आवाज थरथरला.
“कारण मला भीती वाटत होती.”
विराजने डोळे मिटले.
“आणि बाबांचा?”
सुमित्रा रडत म्हणाली,
“बाबांच्या खोलीतून बाहेर येताना मी तुला पाहिलं होतं.”
अनिकेतने आश्चर्याने तिच्याकडे पाहिलं.
“मग तुम्ही पोलिसांना का नाही सांगितलं?”
सुमित्राने त्याच्याकडे पाहिलं.
“कारण तो माझा मुलगा आहे.”
अनिकेतचा आवाज कठोर झाला.
“तुमच्या मुलाने तीन खून केलेत.”
“मला माहीत आहे.”
“मग?”
ती खाली बसली.
“आई असणं म्हणजे मुलाच्या प्रत्येक चुकीला माफ करणं नसतं.”
तिने विराजकडे पाहिलं.
“पण कधी कधी आईला स्वतःच्या मुलाला थांबवण्याची हिंमतच होत नाही.”
---
अनिकेतने विराजकडे पाहिलं.
“सगळं का केलंस?”
विराज काही क्षण शांत राहिला.
मग त्याने वही उघडली.
पहिल्या पानावर काव्याचं नाव.
दुसऱ्यावर मकरंद.
तिसऱ्यावर शंकरराव.
प्रत्येक नावाखाली काही तारीखा.
“ती मला वेडा म्हणाली.”
तो हळू आवाजात म्हणाला.
“फक्त मला नाही… आईलाही.”
त्याने पुढचं पान उघडलं.
“मकरंदला आई नको होती.”
पुढचं पान.
“बाबांना आईपेक्षा जमीन महत्त्वाची होती.”
अनिकेतने विचारलं,
“आणि संपत्ती?”
विराजने पहिल्यांदा त्याच्याकडे सरळ पाहिलं.
“हो.”
“तुला संपत्ती हवी होती?”
“मला नाही.”
त्याने आईकडे पाहिलं.
“आईला तिचा हक्क हवा होता.”
सुमित्राच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते.
“तू हे सगळं माझ्यासाठी केलंस?”
विराज तिच्याजवळ गेला.
“हो.”
“पण मी तुला कधीच सांगितलं नव्हतं!”
“तुला सांगायची गरज नव्हती.”
तो हसला.
“तू रडलीस की मला कळतं.”
---
अनिकेतला अचानक मागच्या चिठ्ठीची आठवण झाली.
“ज्याला सगळे वेडा म्हणतात, त्याला सत्य सगळ्यांपेक्षा आधी कळतं.”
“ती चिठ्ठी तू लिहिली होतीस?”
विराजने मान हलवली.
“हो.”
“मग मला का दिलीस?”
“कारण मला अटक व्हायची होती.”
अनिकेत थिजला.
“काय?”
विराजने आईकडे पाहिलं.
“मी सगळं करून झाल्यावर जगायचं कारण उरलं नव्हतं.”
सुमित्रा हादरली.
“विराज!”
“आई, तू मला वाचवशील.”
तो तिच्या पायाशी बसला.
“तू मला वाचवशील. मला माहिती आहे.”
सुमित्रा रडत त्याला उचलू लागली.
“उठ रे…”
“मला तुरुंगात जाऊ दे.”
“नको!”
“जाऊ दे.”
“मी तुला गमावू शकत नाही.”
विराज तिच्या कुशीत डोकं ठेवून रडू लागला.
“मी तुला आधीच खूप गमावलं होतं आई…”
सुमित्रा थबकली.
“जेव्हा तू सगळ्यांसमोर माझ्यासाठी हसून उभी राहायचीस… आणि रात्री एकटी रडायचीस…”
त्याचा आवाज तुटला.
“तेव्हा मला वाटायचं, तुझा मुलगा असूनही मी तुला वाचवू शकत नाही.”
तो तिच्या हातावर ओठ टेकवतो.
“म्हणून मी वेडा झालो.”
---
अनिकेत शांतपणे उभा राहिला.
त्याने हातकडी काढली.
विराजने हात पुढे केला.
“लावा.”
अनिकेतने हातकडी लावली.
क्लिक.
सुमित्राने डोळे घट्ट मिटले.
विराज उठला.
दाराकडे दोन पावले चालला.
मग थांबला.
“आई?”
सुमित्राने वर पाहिलं.
“हं?”
“मी खरंच वेडा आहे का?”
सुमित्राच्या चेहऱ्यावर वेदनादायक हसू आलं.
ती त्याच्याजवळ गेली.
त्याच्या कपाळावर चुंबन घेतलं.
“नाही रे.”
ती कुजबुजली.
“तू वेडा नव्हतास…”
क्षणभर थांबून ती म्हणाली—
“पण तू माझ्यावर इतकं प्रेम केलंस… की प्रेम आणि वेडेपणा यांच्यातली रेषाच मिटवून टाकलीस.”
विराजच्या डोळ्यांत अश्रू आले.
तो हसला.
आणि अनिकेतसोबत बाहेर निघाला.
दार बंद झालं.
सुमित्रा एकटी उभी राहिली.
तिची नजर विराजच्या खोलीतल्या वहीवर गेली.
ती हळूच पुढे गेली.
वही उघडली.
शेवटच्या पानावर फक्त एकच वाक्य होतं.
“आईला सगळं माहीत होतं…
पण तिने मला कधीच थांबवलं नाही.”
सुमित्राच्या हातातून वही खाली पडली.
बाहेर पोलिसांच्या गाडीचा आवाज दूर जात होता.
आणि त्या जुन्या वाड्यात पहिल्यांदा पूर्ण शांतता पसरली.
काही क्षणांनी सुमित्रा जमिनीवर बसली.
डोळे मिटले.
आणि तिने हळू आवाजात म्हटलं—
“विराज… तू मला वाचवलंस नाहीस रे.”
तिच्या गालावरून एक अश्रू खाली आला.
“तू मला तुझ्याशिवाय जगायची शिक्षा दिलीस.”
बाहेर पाऊस पुन्हा सुरू झाला.
आणि वाड्याच्या बंद खिडकीवर पावसाचे थेंब पडू लागले—
टक…
टक…
टक…
जणू कुणीतरी अजूनही दार ठोठावत होतं.
टक… टक… टक…
पण यावेळी दार उघडायला—
विराज नव्हता.
