ಬೆಂಗಳೂರಿನ ಮೆಜೆಸ್ಟಿಕ್ ಬಸ್ ನಿಲ್ದಾಣದ ಆ ಗದ್ದಲದ ನಡುವೆ ಸಮರ್ಥ್ ಮೌನವಾಗಿ ನಿಂತಿದ್ದ. ಸುತ್ತಲೂ ಸಾವಿರಾರು ಜನ ಓಡುತ್ತಿದ್ದರು, ಬಸ್ಗಳ ಹಾರ್ನ್ ಸದ್ದು, ಮಸಾಲೆ ಪುರಿಯ ವಾಸನೆ, ಜನರ ಚೀರಾಟ ಎಲ್ಲವೂ ಎಂದಿನಂತೆ ಇತ್ತು. ಸಮರ್ಥ್ ಒಬ್ಬ ಸಾಧಾರಣ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್. ಅಂದು ಬೆಳಿಗ್ಗೆಯಷ್ಟೇ ಅವನು ತನ್ನ ಊರಿಗೆ ಹೋಗಲು ಬಸ್ ಹತ್ತಬೇಕಿತ್ತು. ಬಸ್ ಹತ್ತುವ ಮುನ್ನ ಅವನು ಒಂದು ಸಣ್ಣ ಟೀ ಅಂಗಡಿಗೆ ಹೋದ. ಟೀ ಕುಡಿದು ಹಣ ನೀಡಲು ತನ್ನ ಪರ್ಸ್ ತೆಗೆದಾಗ, ಅವನ ಬದುಕಿನ ಅತಿದೊಡ್ಡ ಆಘಾತ ಎದುರಾಯಿತು. ಅವನ ಪರ್ಸ್ನಲ್ಲಿದ್ದ ಆಧಾರ್ ಕಾರ್ಡ್ನಲ್ಲಿ ಅವನ ಫೋಟೋ ಇತ್ತು, ಆದರೆ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವನಾಥ್' ಎಂದಿತ್ತು. ಸಮರ್ಥ್ ಗಾಬರಿಯಾಗಿ ತನ್ನ ಡ್ರೈವಿಂಗ್ ಲೈಸೆನ್ಸ್ ನೋಡಿದ, ಅಲ್ಲೂ ಹೆಸರು 'ವಿಶ್ವನಾಥ್'. ತಕ್ಷಣ ಅವನು ತನ್ನ ಫೋನ್ ತೆಗೆದು ಕಾಂಟ್ಯಾಕ್ಟ್ ಲಿಸ್ಟ್ ನೋಡಿದ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿಯ ಹೆಸರಿನ ಮುಂದೆ ಸಮರ್ಥ್ನ ಹೆಂಡತಿ' ಎನ್ನುವ ಬದಲು ವಿಶ್ವನಾಥ್ನ ಹೆಂಡತಿ ಎಂದು ಬದಲಾಗಿತ್ತು. ಅವನ ಇಡೀ ಡಿಜಿಟಲ್ ಮತ್ತು ಭೌತಿಕ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಸಮರ್ಥ್ ಎಂಬ ಹೆಸರು ಪೂರ್ಣವಾಗಿ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗಿತ್ತು.
ಸಮರ್ಥ್ ತಕ್ಷಣ ತನ್ನ ಮನೆಗೆ ಓಡಿದ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ ಬಾಗಿಲು ತೆರೆದಳು. ಅವನು ಆತುರದಿಂದ ಕೇಳಿದ, ನೋಡು, ನನ್ನ ಹೆಸರು ಏನು ಹೇಳು? ಅವಳು ಆಶ್ಚರ್ಯದಿಂದ ನೋಡಿ, ಏನಾಗಿದೆ ನಿಮಗೆ ವಿಶ್ವನಾಥ್? ಯಾಕೆ ಹೀಗೆ ಆತಂಕ ಪಡುತ್ತಿದ್ದೀರಾ? ಬೆಳಿಗ್ಗೆ ತಾನೇ ಊರಿಗೆ ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಎಂದು ಹೇಳಿ ಹೋದವರು ಈಗ ಯಾಕೆ ವಾಪಸ್ ಬಂದಿದ್ದೀರಿ?" ಅಂದಳು.
ಸಮರ್ಥ್ ಸ್ತಬ್ಧನಾದ. ಮನೆಯ ಗೋಡೆಯ ಮೇಲಿದ್ದ ಫೋಟೋಗಳಲ್ಲಿ ಅವನ ಮುಖವಿತ್ತು, ಆದರೆ ಕೆಳಗೆ ಬರೆದಿದ್ದ ಹೆಸರು ಮಾತ್ರ ವಿಶ್ವನಾಥ್. ಅವನು ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಆಫೀಸ್ ಫೈಲ್ಗಳನ್ನು ನೋಡಿದ, ಅಲ್ಲೂ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಎಂಬ ಸಹಿಯೇ ಇತ್ತು. ಅವನಿಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು ಸಮರ್ಥ್ ಎಂಬ ವ್ಯಕ್ತಿ ಈ ಜಗತ್ತಿನ ದಾಖಲೆಗಳಿಂದ ಪೂರ್ತಿಯಾಗಿ ಅಳಿಸಿ ಹೋಗಿದ್ದಾನೆ. ಅವನ ಶರೀರ ಮಾತ್ರ ಉಳಿದಿದೆ, ಆದರೆ ಆ ಶರೀರಕ್ಕೆ ಈಗ ಬೇರೆಯದೇ ಹೆಸರಿನ ಲೇಬಲ್ ಹಚ್ಚಲಾಗಿದೆ. ಅವನಿಗೆ ತನ್ನ ಅಂತರಾತ್ಮ ಚೀರುತ್ತಿತ್ತು ನಾನು ಸಮರ್ಥ್ ಆದರೆ ಹೊರಗಿನ ಜಗತ್ತು ಅದನ್ನು ಒಪ್ಪುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ.
ಅವನು ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಅಟ್ಟದ ಮೇಲಿದ್ದ ಹಳೆಯ ಪೆಟ್ಟಿಗೆಯನ್ನು ತೆರೆದ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಹಳೆಯ ಬರಹಗಳಿದ್ದವು. ಸಮರ್ಥ್ ಒಬ್ಬ ಹವ್ಯಾಸಿ ಬರಹಗಾರನೂ ಆಗಿದ್ದ. ಅವನು ಬರೆದ ಸಣ್ಣ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದತೊಡಗಿದ. ಆ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ಕಥೆಯಲ್ಲೂ ಅವನು ತನ್ನನ್ನು ತಾನು ಬೇರೆ ಬೇರೆ ಪಾತ್ರಗಳಲ್ಲಿ ಚಿತ್ರಿಸಿಕೊಂಡಿದ್ದ. ಅಂದು ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಡೈರಿ ಸಿಕ್ಕಿತು. ಆ ಡೈರಿಯ ಮೊದಲ ಪುಟದಲ್ಲಿ ಅವನ ಕೈಬರಹದಲ್ಲೇ ಒಂದು ಸಾಲಿತ್ತು ನಾನು ಯಾರು ಎಂದು ತಿಳಿಯಬೇಕಾದರೆ, ನಾನು ಬರೆದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಓದು.
ಸಮರ್ಥ್ ತನ್ನ ಹಳೆಯ ಗುರುಗಳನ್ನು ಭೇಟಿಯಾಗಲು ನಿರ್ಧರಿಸಿದ. ಅವರು ಒಬ್ಬ ವೃದ್ಧ ಸಾಹಿತಿ, ಹೆಸರು ಈಶ್ವರಪ್ಪ ಸಮರ್ಥ್ ಅವರ ಮುಂದೆ ಹೋಗಿ ನಿಂತು, ಸರ್, ನಾನು ಸಮರ್ಥ್, ನೆನಪಿದೆಯೇ? ನಾನೊಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ಎಂದು ಕೇಳಿದ.
ಈಶ್ವರಪ್ಪನವರು ಮೌನವಾಗಿ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳನ್ನು ನೋಡಿದರು. ಆಮೇಲೆ ಒಂದು ಕಹಿ ಸತ್ಯ ಹೇಳಿದರು ಸಮರ್ಥ್, ಈ ಜಗತ್ತಿನಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಸ್ಥಿರವಾಗಿರುವುದಿಲ್ಲ. ನಾವು ದಿನನಿತ್ಯ ಸುಳ್ಳುಗಳನ್ನು ಹೇಳುತ್ತಾ, ನಮ್ಮ ಅಸಲಿ ರೂಪವನ್ನು ಮುಚ್ಚಿಟ್ಟು ಬದುಕುತ್ತೇವೆ. ನೀನು ನಿನ್ನ ಆಫೀಸ್ನಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಅಕೌಂಟೆಂಟ್ ಆಗಿ ನಟಿಸಿದೆ, ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಗಂಡನಾಗಿ ನಟಿಸಿದೆ, ಸಮಾಜದಲ್ಲಿ ಗೌರವಾನ್ವಿತ ನಾಗರಿಕನಾಗಿ ನಟಿಸಿದೆ. ಈ ಎಲ್ಲಾ ನಟನೆಗಳ ನಡುವೆ ನಿನ್ನ ಅಸಲಿ ನಾನು ಸತ್ತು ಹೋಗಿದೆ. ನೀನು ಬರೆದ ಕಥೆಗಳಿವೆಯಲ್ಲ, ಅವುಗಳಲ್ಲಿ ನೀನು ನಿನ್ನ ಆತ್ಮವನ್ನೇ ತುಂಡು ಮಾಡಿ ಹಂಚಿದ್ದೀಯಾ. ಈಗ ನಿನ್ನ ಹತ್ತಿರ ಏನೂ ಉಳಿದಿಲ್ಲ. ಈ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಎಂಬುದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಹೆಸರು ಮಾತ್ರವಲ್ಲ, ಇದು ನಿನ್ನ ಹೊಸ ಜನ್ಮ.
ಸಮರ್ಥ್ ಒಪ್ಪಲಿಲ್ಲ. ಅವನು ತನ್ನ ಅಸಲಿ ಹೆಸರನ್ನು ಮರಳಿ ಪಡೆಯಲು ಹಂಬಲಿಸಿದ. ಅಂತಿಮವಾಗಿ ಅವನು ಒಂದು ವಿಚಿತ್ರ ದೇವಸ್ಥಾನಕ್ಕೆ ಹೋದ. ಅಲ್ಲಿನ ಪೂಜಾರಿ ಅವನಿಗೆ ಒಂದು ಹಳೆಯ ಕನ್ನಡಿ ತೋರಿಸಿದರು. ಆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಸಮರ್ಥ್ನ ಮುಖ ಇರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಹತ್ತು ನೂರು ವಿಭಿನ್ನ ಮುಖಗಳು ಕಾಣಿಸುತ್ತಿದ್ದವು. ಆ ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ಅವನ ತಾಯಿ ಕಾಣಿಸಿದಳು. ಅವಳು ಮೌನವಾಗಿ ಏನನ್ನೋ ಹೇಳುತ್ತಿದ್ದಳು.
ಸಮರ್ಥ್ ಅಂದು ರಾತ್ರಿ ತನ್ನ ಮನೆಯಲ್ಲಿ ಕುಳಿತು ತೀವ್ರವಾಗಿ ಯೋಚಿಸಿದ. ಅವನು ಬರೆದ ಕಥೆಗಳನ್ನು ಮತ್ತೆ ಓದಿದ. ಆಗ ಅವನಿಗೆ ಆಘಾತಕಾರಿ ಸತ್ಯ ಒಂದು ಹೊಳೆಯಿತು. ಆ ಕಥೆಗಳಲ್ಲಿನ ನಾಯಕರೆಲ್ಲರೂ ಒಂದಲ್ಲ ಒಂದು ಹಂತದಲ್ಲಿ ತಮ್ಮ ಹೆಸರನ್ನು ಕಳೆದುಕೊಂಡಿದ್ದರು. ಒಬ್ಬ ಕಥೆಯಲ್ಲಿ ನಾಯಕ ನೆರಳಾಗಿದ್ದ, ಇನ್ನೊಂದರಲ್ಲಿ ಕೇವಲ ಧ್ವನಿಯಾಗಿದ್ದ.
ಸಮರ್ಥ್ ತನ್ನ ಡೈರಿಯ ಕೊನೆಯ ಪುಟವನ್ನು ತಿರುಗಿಸಿದ. ಅಲ್ಲಿ ಅವನ ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದಿನ ಫೋಟೋ ಇತ್ತು. ಆ ಫೋಟೋದ ಹಿಂಭಾಗದಲ್ಲಿ ಬರೆದಿತ್ತು ಸಮರ್ಥ್ ಎಂಬವನು ಕೇವಲ ಒಂದು ಕಲ್ಪಿತ ಪಾತ್ರ. ಇದನ್ನು ಸೃಷ್ಟಿಸಿದವನು ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಎಂಬ ಬರಹಗಾರ.
ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ ಸಮರ್ಥ್ ಎಂಬುವವನು ನಿಜವಾದ ಮನುಷ್ಯನೇ ಆಗಿರಲಿಲ್ಲ ಅವನು ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಎಂಬ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಒಂದು 'ಜೀವಂತ ಪಾತ್ರ. ಹತ್ತು ವರ್ಷಗಳ ಹಿಂದೆ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಒಂದು ಕಾದಂಬರಿ ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದ, ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ನಾಯಕನೇ ಈ ಸಮರ್ಥ್. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಆ ಪಾತ್ರದಲ್ಲಿ ಎಷ್ಟು ಪರಕಾಯ ಪ್ರವೇಶ ಮಾಡಿದ್ದನೆಂದರೆ, ತಾನೇ ಆ ಪಾತ್ರವಾಗಿ ಬದುಕಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ್ದ. ಅವನ ಹೆಂಡತಿ, ಮನೆ, ಕೆಲಸ ಎಲ್ಲವೂ ಆ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಗಳಾಗಿದ್ದವು. ಈಗ ಆ ಕಾದಂಬರಿ ಮುಗಿಯುವ ಸಮಯ ಬಂದಿತ್ತು. ಹಾಗಾಗಿ, ಸಮರ್ಥ್ ಎಂಬ ಆ ಕಲ್ಪಿತ ಮುಖವಾಡ ಕಳಚಿ ಬಿದ್ದು, ಅಸಲಿ ಬರಹಗಾರ ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಹೊರಬಂದಿದ್ದ.
ಸಮರ್ಥ್ಗೆ ತನ್ನ ಅಸ್ತಿತ್ವದ ಬಗ್ಗೆ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅವನಿಗೆ ಜಗತ್ತು ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ವೇದಿಕೆಯಂತೆ ಕಂಡಿತು. ಅವನು ಕನ್ನಡಿಯಲ್ಲಿ ನೋಡಿಕೊಂಡಾಗ ಅವನಿಗೆ ಈಗ ಆ ಹಳೆಯ ಸಮರ್ಥ್ ಕಾಣಿಸುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ. ಬದಲಾಗಿ ಅವನ ಕಣ್ಣುಗಳಲ್ಲಿ ಒಬ್ಬ ಬರಹಗಾರನ ಗಾಂಭೀರ್ಯವಿತ್ತು. ಅವನು ಇದುವರೆಗೆ ಬದುಕಿದ್ದು ಕೇವಲ ಒಂದು ಸ್ಕ್ರಿಪ್ಟ್ನಂತೆ. ಈಗ ಅವನು ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದ.
ಆದರೆ ಇಲ್ಲಿ ಯಾರೂ ಊಹಿಸದ ಒಂದು ಕೊನೆಯ ಪ್ರಶ್ನೆ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ತನ್ನ ಟೇಬಲ್ ಮೇಲೆ ಕುಳಿತು ತನ್ನ ಹೊಸ ಕಥೆಯನ್ನು ಬರೆಯಲು ಶುರು ಮಾಡಿದ. ಆ ಕಥೆಯ ಮೊದಲ ಸಾಲು ಹೀಗಿತ್ತು. ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಎಂಬ ಬರಹಗಾರ ಈಗ ಸಮರ್ಥ್ ಎಂಬ ಪಾತ್ರದಿಂದ ಮುಕ್ತನಾಗಿದ್ದಾನೆ ಎಂದುಕೊಂಡಿದ್ದಾನೆ. ಆದರೆ ಅವನಿಗೆ ತಿಳಿಯದ ಸತ್ಯವೇನೆಂದರೆ, ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಕೂಡ ಯಾರೋ ಒಬ್ಬರು ಬರೆಯುತ್ತಿರುವ ದೊಡ್ಡ ಕಾದಂಬರಿಯ ಒಂದು ಪಾತ್ರ ಮಾತ್ರ.
ವಿಶ್ವನಾಥ್ ಬರೆಯುವುದನ್ನು ನಿಲ್ಲಿಸಿ ಗಾಬರಿಯಿಂದ ಆಕಾಶದ ಕಡೆ ನೋಡಿದ. ಅವನಿಗೆ ತಾನು ಕೂಡ ಒಂದು ಅಕ್ಷರ ಎಂಬ ಅರಿವಾಯಿತು. ಅವನು ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಮಳೆ ಬೀಳುತ್ತಿರಲಿಲ್ಲ, ಬದಲಾಗಿ ಆಕಾಶದಿಂದ ಅಕ್ಷರಗಳು ಬೀಳುತ್ತಿದ್ದವು ಇಡೀ ಬೆಂಗಳೂರು ನಗರವೇ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಪುಸ್ತಕದ ಪುಟದಂತೆ ಸುರುಳಿ ಸುತ್ತುತ್ತಿತ್ತು.
ಕಥೆಯ ಕೊನೆಯಲ್ಲಿ, ಆ ಕವಿತೆ ಅಥವಾ ಕಥೆ ಓದುತ್ತಿರುವ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಓದುಗನಿಗೂ ಒಂದು ಪ್ರಶ್ನೆ ಕಾಡುತ್ತದೆ ನಾನು ಯಾರು? ನಾವು ಈ ಪ್ರಪಂಚದಲ್ಲಿ ಬದುಕುತ್ತಿರುವ ವ್ಯಕ್ತಿಗಳೋ ಅಥವಾ ಯಾರೋ ಸೃಷ್ಟಿಸಿದ ಪಾತ್ರಗಳೋ? ಸಮರ್ಥ್ನ ಈ ಹುಡುಕಾಟ ಪ್ರತಿಯೊಬ್ಬ ಮನುಷ್ಯನ ಅಂತರಾತ್ಮದ ಪ್ರಶ್ನೆಯಾಗಿ ಉಳಿಯುತ್ತದೆ.
ವಿಶ್ವನಾಥ್ ತನ್ನ ಕಾದಂಬರಿಯನ್ನು ಅಲ್ಲಿಗೇ ನಿಲ್ಲಿಸಿದ. ಅವನು ಪೆನ್ ಕೆಳಗಿಟ್ಟು ಕಿಟಕಿಯಿಂದ ಹೊರಗೆ ನೋಡಿದಾಗ, ಹೊರಗಿನ ಪ್ರಪಂಚದ ಪ್ರತಿಯೊಂದು ದೃಶ್ಯವೂ ಒಂದು ದೊಡ್ಡ ಕಾದಂಬರಿಯ ಪುಟಗಳಂತೆ ತಿರುಗುತ್ತಿತ್ತು. ಅವನು ಪಿಸುಗುಟ್ಟಿದ ಸಂದೀಪ್, ನೀನು ಈ ಕಥೆಯನ್ನು ಪೂರ್ಣಗೊಳಿಸಿದ ಕ್ಷಣ, ನಾನು ಅಳಿದು ಹೋಗುತ್ತೇನೆ ಅಥವಾ ನೀನು ನನ್ನ ಕಥೆಯ ಪಾತ್ರವಾಗುತ್ತೀಯಾ?
