ભાગ ૧૨: અંત નહીં, આરંભ (સમાપ્તિ)
સમય: રેસ પૂરી થયાની ૧૦ મિનિટ પછી
સ્થળ: જસદણનું રેસકોર્સ મેદાન અને અંતે સાણથલી ગામ
જસદણના મેદાનમાં ધૂળ શમી ગઈ હતી, પણ લોકોનો ઉત્સાહ હજી સાતમા આસમાને હતો. જે દેવાયતને લોકો દયાની નજરે જોતા હતા, આજે એ જ દેવાયતને જોવા માટે પડાપડી થતી હતી.
સારંગ હજી પણ દેવાયતના ખોળામાં માથું મૂકીને હાંફતો હતો. તેના શરીરમાંથી વરાળ નીકળતી હતી. દેવાયત પોતાના ખેસથી સારંગનો પરસેવો લૂછતો હતો.
“બસ બેટા... બસ. હવે શાંત થઈ જા. તેં તારું કામ કરી દીધું,” દેવાયત ગણગણતો હતો.
ત્યાં જ ભીડ ચીરાઈ અને સ્ટેજના સંચાલકો ટ્રોફી અને ચેક લઈને આવ્યા.
“દેવાયતભાઈ! સ્ટેજ પર આવો! ઈનામ લેવા માટે.”
દેવાયતે નકારમાં માથું હલાવ્યું. “મારું ઈનામ સ્ટેજ પર નથી, અહીં મારા ખોળામાં છે. આ ચેક ટીનાને આપો, અને ટ્રોફી સારંગના પગમાં મૂકો.”
ટીનો ધ્રૂજતા હાથે એક લાખ રૂપિયાનો ચેક પકડ્યો. આ કાગળનો ટુકડો માત્ર પૈસા નહોતો, આ તો દેવાયતનું ગીરવી મુકેલું ખેતર, જમનાબાના સોનાના પાટલા અને ટીનાનું ઉજ્જવળ ભવિષ્ય હતું.
અચાનક, દેવાયતની નજર ટોળાની પાછળ ગઈ. વિક્રમસંગ પોતાની બુલેટ ચાલુ કરીને છૂપાઈને ભાગવાની ફિરાકમાં હતા. તેમનું માથું નીચું હતું.
“વિક્રમભાઈ!” દેવાયતનો અવાજ મેદાનમાં ગુંજ્યો.
વિક્રમસંગ થીજી ગયા. બુલેટ બંધ થઈ ગઈ. આખું ટોળું વિક્રમસંગ તરફ ફર્યું.
ટીનાએ સારંગની લગામ પકડી અને દેવાયતની વ્હીલચેરને વિક્રમસંગ તરફ ધકેલી.
વિક્રમસંગની આંખમાં પહેલીવાર શરમ હતી.
“બોલ લંગડા... શું જોઈએ છે? જીતી ગયો ને તું? હવે શું મારો જીવ લઈશ?” વિક્રમસંગે કડવાશથી પૂછ્યું.
દેવાયત હસ્યો. “જીવ લઈને શું કરું વિક્રમભાઈ? મારે તો શરત પૂરી કરવી છે. યાદ છે ને? જો તમે હારો તો મૂછ મુંડાવવી પડશે અને ઘોડેસવારી છોડવી પડશે.”
વિક્રમસંગનો ચહેરો ફિક્કો પડી ગયો. એક કાઠિયાવાડી મર્દ માટે મૂછ મુંડાવવી એ મરવા કરતા પણ ખરાબ હતું. ટોળામાંથી અવાજ આવ્યો, “મુંડાવી નાખો! અભિમાનીની મૂછ ના હોય!”
વિક્રમસંગે ધ્રૂજતા હાથે પોતાની મૂછ પર હાથ મૂક્યો.
દેવાયતે હાથ ઉંચો કરીને બધાને શાંત કર્યા.
“રહેવા દો વિક્રમભાઈ. અમે પંચાળના માણસો છીએ, અમે દુશ્મનને હરાવીએ છીએ, અપમાનિત નથી કરતા. તમારી મૂછ રહેવા દો, કારણ કે મૂછ મુંડાવશો તો મોઢું કાળું થશે, પણ આજે તમારો અહંકાર તૂટી ગયો, એમાં જ મારું વેર વળી ગયું.”
વિક્રમસંગ ચોંકી ગયા. તેમને આશા નહોતી કે દેવાયત આટલી ઉદારતા બતાવશે.
“પણ હા...” દેવાયતનો અવાજ કડક થયો, “...બીજી શરત યાદ રાખજો. આજ પછી પંચાળની ધરતી પર ઘોડા પર બેસતા નહીં. કારણ કે અસવાર બનવા માટે કરોડરજ્જુ સાજી હોવી જરૂરી નથી, પણ કાળજું સાફ હોવું જરૂરી છે. જે તમારામાં નથી.”
વિક્રમસંગે નીચું જોઈને મૌન સ્વીકૃતિ આપી. તે પોતાની બુલેટ દોરીને ત્યાંથી નીકળી ગયા. એક રાજાનો સૂર્યાસ્ત થયો હતો, અને એક ‘લંગડા’ અસવારનો સૂર્યોદય થયો હતો.
સાંજનો સમય: દેવાયતની ડેલી, સાણથલી ગામ
આજે ડેલીમાં ફરીથી રોશની હતી. આખા ગામે દેવાયતનું સ્વાગત કર્યું હતું. જમનાબાએ સારંગની આરતી ઉતારી અને તેને ગોળ-ઘીના લાડુ ખવડાવ્યા.
સારંગ હવે શાંત હતો. તે પોતાની જૂની જગ્યાએ, પવનના ખૂંટા પર બંધાયેલો હતો. હવે તે તોફાની રાક્ષસ નહોતો, ઘરનો સભ્ય હતો.
રાત્રે વાળુ કર્યા પછી બધા ઓસરીમાં બેઠા હતા. ટીનો દેવાયતના પગ દબાવતો હતો.
“દેવાભાઈ,” ટીનાએ પૂછ્યું, “હવે આગળ શું?”
દેવાયતે આકાશમાં ચમકતા તારા સામે જોયું. “હવે તો શરૂઆત છે ટીના. આ એક લાખ રૂપિયાથી આપણું ખેતર છૂટી જશે. તું કાલથી નિશાળે જઈશ અને સાંજે સારંગને ટ્રેનિંગ આપીશ.”
“અને તમે?” રૂપાએ પૂછ્યું.
દેવાયતે વ્હીલચેરના પૈડા પર હાથ મૂક્યો. “હું? હું અહીં જ બેસીશ. પણ હવે હું લાચાર નથી. મારી પાસે ટીના જેવા મજબૂત પગ છે અને સારંગ જેવી રફ્તાર છે. મેં ગુમાવ્યું ઘણું, પણ પામ્યો એનાથી વધારે.”
ત્યાં જ તબેલામાંથી સારંગે હણહણાટી કરી. દેવાયતે જોયું. સારંગ તેની સામે જ જોઈ રહ્યો હતો.
બંનેની નજર મળી. સારંગે માથું હલાવ્યું, જાણે કહેતો હોય – ‘હવે આપણે ક્યાંય અટકવાના નથી.’
દેવાયત હસ્યો. તેના મનમાંથી ‘પવન’ ના જવાનો શોક કાયમ માટે ભૂંસાઈ ગયો હતો.
વાર્તા અહીં પૂરી નથી થતી. આ તો એક નવી દંતકથાની શરૂઆત હતી. આવનારા વર્ષોમાં લોકો વાત કરવાના હતા કે એક એવો અસવાર હતો જેણે પગ વગર પવન સાથે બાથ ભીડી હતી અને રેતીમાં આકાશ રોપી દીધું હતું.
અસવાર ક્યારેય ઘોડા પરથી ઉતરતો નથી, તે બસ સવારી બદલે છે. દેવાયતે હવે જિંદગી નામની સવારી પર લગામ કસી લીધી હતી.
દેવાયતની આંખમાં આંસુ છે. તે ઉભો નથી થઈ શકતો પણ આજે તે દુનિયામાં સૌથી ઊંચો દેખાય છે. તે સાબિત કરે છે કે અસવાર પગથી નહીં, કાળજાથી બને છે.
(સમાપ્ત)
પ્રિય વાચકમિત્રો,
“અસવાર” માત્ર એક નવલકથા નથી, પરંતુ સંઘર્ષ, સ્વાભિમાન, પ્રેમ અને અડગ મનોબળની એક સફર છે. આ વાર્તા લખતી વખતે મેં માત્ર શબ્દો નથી લખ્યા, પરંતુ દરેક પાત્ર સાથે જીવ્યો છું, તેમના દુઃખને અનુભવ્યું છે અને તેમની જીતને માણી છે.
જો “અસવાર” તમને ગમી હોય, જો દેવાયતની જિદ્દ, સારંગની વફાદારી કે ટીનાની હિંમતે તમારા હૃદયને સ્પર્શ્યું હોય, તો આ સફરને અહીં અટકવા ન દો.
🌿 મને ફોલો કરજો.
🌿 આ નવલકથા તમારા મિત્રો અને પરિવાર સાથે જરૂર શેર કરજો.
🌿 અને સૌથી અગત્યનું, તમારા અમૂલ્ય અભિપ્રાયો જરૂર આપજો.
એક લેખક માટે સૌથી મોટું ઇનામ કોઈ ટ્રોફી કે પુરસ્કાર નથી, પરંતુ વાચકના હૃદયમાંથી નીકળેલો એક સાચો પ્રતિભાવ છે.
“અસવાર” નવલકથા લખવામાં મને ઘણો સમય લાગ્યો છે. આ કૃતિનો એક-એક શબ્દ મેં મહેનત, ધીરજ અને લાગણીથી લખ્યો છે. તમારા પ્રેમ અને પ્રોત્સાહનથી જ આવતીકાલે વધુ સારું સર્જન લખવાની શક્તિ મળે છે.
તમારો પ્રતિભાવ મારા માટે ખૂબ જ કિંમતી છે.
તમારા અભિપ્રાયો જરૂર આપજો.
લેખક : શક્તિ પંડ્યા
