१. बार्नॉनचा निरोप आणि कॅसा रोसाडाचे आमंत्रण
१९४७ च्या उत्तरार्धात, पॅटागोनियाच्या जंगलात आता कडक हिवाळा सुरू झाला था. इनाल्को हाऊसच्या शेकोटीसमोर बसून 'हेर श्मिट' (हिटलर) एका जुन्या जर्मन पुस्तकाची पाने चाळत होता. त्याचा डावा हात पूर्वीपेक्षा थोडा स्थिर होता, कारण इथल्या शुद्ध हवेने आणि तणावमुक्त वातावरणाने त्याच्या प्रकृतीत सुधारणा झाली होती.
तितक्यात, दारावर ठरलेल्या संकेतानुसार थाप पडली—तीन संथ आणि दोन जलद.
खोलीत डिएगो नावाची एक व्यक्ती आली, जो अर्जेंटिनाचे राष्ट्राध्यक्ष ज्युआन पेरॉन (Juan Perón) यांच्या अत्यंत जवळचा आणि विश्वासू लष्करी अधिकारी होता. डिएगोने अत्यंत आदराने हॅट काढून टेबलावर ठेवली.
"हेर श्मिट, बुएनोस आयर्समधून (Buenos Aires) स्वतः राष्ट्राध्यक्षांचा निरोप आला आहे. त्यांना तुम्हाला प्रत्यक्ष भेटायचे आहे. 'कॅसा रोसाडा' (Casa Rosada - अर्जेंटिनाचे राष्ट्राध्यक्षीय निवासस्थान) चे दरवाजे तुमच्यासाठी पडद्यामागून उघडले गेले आहेत," डिएगोने सांगितले.
हिटलरने चष्मा नाकावरून खाली सरकवला. त्याच्या मनात अजूनही जुन्या आंतरराष्ट्रीय राजकारणाची गणिते फिरत होती. पेरॉन सरकार नाझींच्या जर्मनीतून आणलेल्या सोन्याच्या बदल्यात त्यांना आश्रय देत होते, हे उघड गुपित होते. पण थेट राष्ट्राध्यक्षांना भेटणे धोक्याचे ठरू शकत होते.
"माझी ओळख पूर्णपणे गुप्त राहील याची खात्री काय?" हिटलरने गंभीर आवाजात विचारले.
"तुम्ही तिथल्या कागदपत्रांवर फक्त एक 'जर्मन कृषी सल्लागार' म्हणून प्रवेश करणार आहात. राष्ट्राध्यक्ष पेरॉन यांच्याशिवाय इतर कोणालाही तुमचे खरे अस्तित्व ठाऊक असणार नाही," डिएगोने आश्वस्त केले.
२. बुएनोस आयर्समधील मध्यरात्रीची भेट
दोन दिवसांनंतर, एका विशेष लष्करी विमानाने हिटलर आणि इव्हा बुएनोस आयर्समध्ये दाखल झाले. शहराच्या गजबजलेल्या वातावरणापासून दूर, एका छावणीसारख्या सुरक्षित मार्गाने त्यांना राष्ट्राध्यक्षांच्या वैयक्तिक निवासस्थानात नेण्यात आले.
मध्यरात्रीची वेळ होती. खोलीत ज्युआन पेरॉन आणि त्यांची प्रसिद्ध पत्नी इव्हा पेरॉन (Evita) त्यांची वाट पाहत होते. जेव्हा हेर श्मिटने खोलीत प्रवेश केला, तेव्हा राष्ट्राध्यक्ष पेरॉन काही सेकंद स्तब्ध झाले. जगाचा इतिहास बदलून टाकणारा हुकूमशहा आज त्यांच्यासमोर एका पांढऱ्या केसांच्या वृद्ध माणसाच्या रूपात उभा होता.
"इतिहास पुस्तकात जे काही लिहितो, त्यावर माझा कधीच विश्वास नव्हता, आणि आज ते खरे ठरले," पेरॉन हसत पुढे आले आणि त्यांनी हस्तांदोलन केले.
त्या रात्री अनेक तास चर्चा चालली. नाझींच्या गुप्त निधीचा वापर करून अर्जेंटिनामध्ये नवीन उद्योग कसे उभारता येतील आणि अमेरिकन गुप्तहेर संघटना सीआयए (CIA) च्या नजरेतून कसे वाचायचे, याची व्यूहरचना आखली गेली. पेरॉन यांनी हिटलरला पूर्ण संरक्षणाचे आश्वासन दिले. मात्र, हिटलरने स्पष्ट केले की, त्याला आता कोणत्याही राजकीय किंवा लष्करी चळवळीत रस नाही, त्याला फक्त त्याचे हे गुप्त आयुष्य शांततेत जगायचे आहे.
३. इनाल्को हाऊसमध्ये पाळणा हलला
बुएनोस आयर्सच्या त्या गुप्त भेटीहून परतल्यानंतर, हिटलर आणि इव्हाच्या आयुष्यात एक असा प्रसंग आला, ज्याची त्यांनी कधी कल्पनाही केली नव्हती. १९४८ च्या सुरुवातीला इव्हाची प्रकृती बिघडू लागली. सुरुवातीला वाटले की हवामान बदलाचा हा परिणाम आहे, पण स्थानिक जर्मन डॉक्टरच्या तपासणीनंतर एक धक्कादायक आणि आनंदाची बातमी समोर आली.
इव्हा गरोदर होती.
ज्या माणसाने संपूर्ण आयुष्य केवळ युद्ध, सत्ता आणि विनाशाच्या विचारात घालवले होते, तो हे ऐकून काही काळ नि:शब्द झाला. त्यांच्या विलाच्या एका बंद खोलीत, जेव्हा इव्हाने एका गोंडस मुलीला जन्म दिला, तेव्हा हिटलरचे डोळे पहिल्यांदाच ओलावले.
त्याने त्या चिमुरड्या जीवाला आपल्या थरथरत्या हातांत घेतले. त्या मुलीच्या निळ्याभोर डोळ्यांत त्याला स्वतःचे प्रतिबिंब दिसत होते, पण त्यात क्रूरता नव्हती, तर एक निष्पाप शांतता होती.
"आपण हिचे नाव 'अँजेलिका' ठेवूया," हिटलर अत्यंत हळूवार आवाजात म्हणाला.
आता हिटलर फक्त एका देशाचा माजी हुकूमशहा किंवा 'अडोल्फ श्मिट' राहिला नव्हता, तर तो एक बाप झाला होता. एका छोट्या कुटुंबाचा प्रमुख म्हणून त्याचे एक नवीन, कौटुंबिक आयुष्य सुरू झाले होते.
४. बागेतील शांतता आणि भीतीचे सावट
पुढची काही वर्षे अत्यंत शांततेत गेली. हिटलर आता आपला जास्तीत जास्त वेळ इनाल्को हाऊसच्या मागे असलेल्या बागेत घालवू लागला. तो स्वतःच्या हाताने माती खणायचा, गुलाबाची रोपे लावायचा आणि झाडांना पाणी द्यायचा. चिमुरडी अँजेलिका बागेत बागडत असताना, तो तिच्या मागे मागे काठी टेकवत चालायचा.
कधीकधी तो घराच्या ओसरीत बसून अँजेलिकाला चित्र काढायला शिकवायचा (हिटलर तरुणपणी स्वतः एक चांगला चित्रकार होता). त्याने काढलेली ऑस्ट्रियाच्या निसर्गाची चित्रे पाहून अँजेलिका टाळ्या वाजवायची. जगासाठी तो एक क्रूर हुकूमशहा होता, पण त्या लहान मुलीसाठी तो जगातील सर्वात मायाळू 'बाबा' होता.
परंतु, हे सुख फार काळ टिकणारे नव्हते. १९५० चे दशक सुरू झाले होते आणि जागतिक राजकारण वेगाने बदलत होते.
एक दिवस, मार्टिन बोरमनच्या गुप्त नेटवर्कमधील एका खबऱ्याने इनाल्को हाऊसवर निरोप आणला: "इस्रायलने 'मोसाद' (Mossad) नावाच्या एका अत्यंत धोकादायक गुप्तहेर संघटनेची स्थापना केली आहे. त्यांचे मुख्य लक्ष्य जगभरात लपलेल्या नाझी अधिकाऱ्यांना शोधून काढणे हे आहे. युरोपमधून काही संशयास्पद एजंट दक्षिण अमेरिकेत दाखल झाले आहेत..."
बागेत खेळणाऱ्या आपल्या मुलीकडे पाहत असताना हिटलरच्या चेहऱ्यावरील रंग उडाला. त्याला समजले की, जरी तो भूतकाळ विसरला असला, तरी भूतकाळ त्याचा शोध घेत अर्जेंटिनाच्या जंगलापर्यंत पोहोचू शकत था.
