सीता लहानपणापासूनच सुखवस्तू कुटुंबात वाढली होती.
ती तिच्या आई-वडिलांची एकुलती एक मुलगी होती. आई, बाबा, आजी, आजोबा आणि घरातील प्रत्येक व्यक्ती तिच्यावर खूप प्रेम करायची. तिच्या घरात तिच्या प्रत्येक इच्छेला महत्त्व दिले जायचे. तिला एखादी गोष्ट हवी असेल, तर ती मिळायचीच.
या सगळ्यामुळे सीता थोडी हट्टी आणि अधीर झाली होती. पण तिच्या या स्वभावामागे एक प्रेमळ आणि दयाळू मनही होते.
अभ्यासात ती खूप हुशार होती. बारावीमध्ये तिने ९५ टक्के गुण मिळवले. त्यानंतर JEE परीक्षेतही तिने उत्कृष्ट कामगिरी केली आणि ९५ पर्सेंटाइल मिळवले. तिच्या या यशामुळे तिला देशातील एका प्रसिद्ध इंजिनीअरिंग कॉलेजमध्ये प्रवेश मिळाला.
सीतासाठी हे तिच्या आयुष्यातील एका नवीन पर्वाची सुरुवात होती.
कॉलेज तिच्या घरापासून खूप दूर, दुसऱ्या शहरात होते. त्यामुळे पहिल्यांदाच तिला आई-वडिलांपासून आणि आजी-आजोबांपासून दूर हॉस्टेलमध्ये राहावे लागणार होते.
ती उत्साही होती.
पण मनाच्या एका कोपऱ्यात भीतीही होती.एका पावसाळी दुपारी तिचे आई-वडील तिला हॉस्टेलमध्ये सोडण्यासाठी आले.
“स्वतःची काळजी घे,” आईने डोळ्यातले अश्रू लपवत म्हटले.“घेईन गं आई,” सीता हसत म्हणाली.
वडिलांनी तिच्या डोक्यावरून हात फिरवला.
“मन लावून अभ्यास कर. आणि काहीही झालं तरी आम्हाला फोन कर.”
सीताने मान हलवली.
हॉस्टेलच्या गेटमधून त्यांची गाडी बाहेर जाताना ती बराच वेळ पाहत राहिली.
पहिल्यांदाच तिला स्वतःला पूर्णपणे एकटं वाटलं.
त्या संध्याकाळी सीता तिच्या खोलीत आली तेव्हा तिथे एक मुलगी आपली पुस्तकं व्यवस्थित ठेवत होती.
तिने मागे वळून पाहिले.“हाय, मी स्मिता.”
“सीता.”
दोघी हसल्या.
तो साधासा परिचय पुढे त्यांच्या आयुष्याला वेगळे वळण देणार होता.
स्मिता सीतापेक्षा खूप वेगळी होती.
ती एका गरीब कुटुंबातून आली होती. तिच्या आई-वडिलांना घरखर्च भागवतानाही खूप संघर्ष करावा लागत होता. कॉलेजची फी भरणे तर त्यांच्या आवाक्याबाहेरच होते.
पण स्मिताने गरिबीला कधीही आपल्या स्वप्नांच्या आड येऊ दिले नाही.
तिच्या मेहनतीमुळे आणि चांगल्या गुणांमुळे तिला शिष्यवृत्ती मिळाली होती. त्या शिष्यवृत्तीमुळे तिच्या कॉलेजची बरीच फी भरली जात होती. पण जेवण, पुस्तके, प्रवास आणि इतर खर्चांसाठी तिला स्वतः पैसे कमवावे लागत होते.
म्हणून ती कॉलेजसोबत पार्ट-टाइम जॉबही करत होती.
कधी कधी ती रात्री उशिरा हॉस्टेलमध्ये परतायची. चेहऱ्यावर थकवा असायचा, पण तरीही ती हसायची.
सीता मात्र छोट्या छोट्या गोष्टींवर तक्रार करायची.
“हॉस्टेलचं जेवण किती खराब आहे!”
“इथलं Wi-Fi किती स्लो आहे!”
“माझ्या आई-बाबांनी मला नवीन फोन अजून का नाही दिला?”
स्मिता फक्त हसायची.
“तुझ्याकडे सगळं आहे,” ती म्हणायची.
सीता हसत उत्तर द्यायची.
“आणि तुझ्याकडे एका संतासारखा संयम आहे.”
हळूहळू त्या दोघी एकमेकींच्या अगदी जवळ आल्या.
त्या एकत्र अभ्यास करायच्या.
एकत्र जेवायच्या.
एकत्र कॉलेजला जायच्या.
आपली गुपितं एकमेकींना सांगायच्या.
सीतेला कोणतीही अडचण आली की स्मिता तिच्या सोबत असायची.
स्मिता थकली की सीता तिचं मनोबल वाढवायची.
हॉस्टेलमधील सगळ्यांनाच त्यांच्या मैत्रीचं कौतुक वाटायचं.
दोन वेगवेगळ्या जगातील मुली इतक्या जवळच्या मैत्रिणी कशा बनल्या, हे कोणालाच समजत नव्हतं.
पण सीताला एक गोष्ट माहीत नव्हती.
स्मिताच्या मनात अनेक गुपितं दडलेली होती.
एका रात्री अचानक सीताला जाग आली.घड्याळात रात्रीचे अडीच वाजले होते.खोलीत अंधार होता.
खिडकीजवळ स्मिता बसलेली होती.
तिच्या चेहऱ्यावर मोबाईलच्या स्क्रीनचा प्रकाश पडला होता.
“स्मिता?”
स्मिताने पटकन मोबाईल बंद केला.“तू जागी झालीस?”“हो. तू काय करत होतीस?”
“काही नाही.”
सीताने तिच्याकडे संशयाने पाहिले.
“तू रडत होतीस?”
“नाही.”
“खोटं बोलतेयस.”
स्मिता हलकेच हसली.
“झोप आता, सीता.”
सीताला आणखी काही विचारायचे होते, पण तिने विचारले नाही.
पण त्या रात्रीची गोष्ट तिच्या मनात राहिली.
पुढच्या काही आठवड्यांत काही विचित्र गोष्टी घडू लागल्या.स्मिता कधी कधी सीताला न सांगता अचानक गायब व्हायची.
तिला रात्री उशिरा अनोळखी फोन यायचे.
कधी कधी ती बराच वेळ मोबाईलकडे पाहत बसायची आणि काहीही बोलायची नाही.
सीता विचारायची,
“काय झालं?”
स्मिता नेहमी एकच उत्तर द्यायची.
“काही नाही.”
एके संध्याकाळी सीताच्या नजरेस स्मिताच्या मोबाईलवर आलेला एक मेसेज पडला.
नंबर सेव्ह केलेला नव्हता.
मेसेजमध्ये फक्त चार शब्द होते.
“तुला अजूनही माझी आठवण आहे?”
सीताने पुढचा मेसेज वाचला नाही.
तिला स्मिताची प्रायव्हसी महत्त्वाची वाटत होती.
पण स्मिताची प्रतिक्रिया मात्र सीतेला घाबरवून गेली.
तिने लगेच मोबाईल बंद केला.
तिचे हात थरथरत होते.
“कोणाचा मेसेज होता?” सीताने विचारले.
स्मिताने तिच्याकडे पाहिले.
“कोणाचाही नाही.”
“स्मिता, मला सांग.”
“मी म्हणाले ना, कोणाचाही नाही!”
पहिल्यांदाच स्मिता सीतेवर ओरडली.
खोलीत शांतता पसरली.
स्मिताच्या डोळ्यांत अश्रू आले.
“सॉरी,” ती हळू आवाजात म्हणाली.
सीताला काय बोलावे हे समजत नव्हते.
त्या रात्री दोघी एकमेकींशी न बोलताच झोपल्या.
काही दिवसांनी स्मिता कॉलेजमधून हॉस्टेलला परतलीच नाही.
सीताने तिला फोन केला.
काही उत्तर नाही.
पुन्हा फोन केला.
तरीही उत्तर नाही.
रात्रीचे बारा वाजले.
सीता अस्वस्थ झाली.
तिने स्मिताच्या वर्गमित्रांना फोन केला.
कोणालाच तिच्याबद्दल काहीच माहिती नव्हते.
रात्री १ वाजून १७ मिनिटांनी सीताच्या मोबाईलवर मेसेज आला.
तो स्मिताचा होता.
“माझी काळजी करू नकोस. मी लवकरच परत येईन.”
सीताने सुटकेचा निश्वास सोडला.
पण काहीतरी विचित्र वाटत होते.
तो मेसेज स्मिताच्या नेहमीच्या बोलण्यासारखा वाटत नव्हता.
दुसऱ्या दिवशी सकाळी स्मिता परत आली.
पावसामुळे तिचे कपडे पूर्ण भिजले होते.
ती खूप थकलेली दिसत होती.सीता तिच्याकडे धावत गेली.“तू कुठे गेली होतीस?”
स्मिताने उत्तर दिले नाही.
“स्मिता!”
शेवटी तिने सीतेकडे पाहिले.
“तुझा माझ्यावर विश्वास आहे?”
“अर्थात!”
“काहीही झालं तरी?”
“हो.”
स्मिता दुःखी हसली.
“मग मला एक वचन दे.”
“कसलं?”
“एक दिवस मी गायब झाले तर लोक माझ्याबद्दल जे काही सांगतील, त्यावर लगेच विश्वास ठेवू नकोस.”
सीतेच्या काळजात धस्स झालं.
“तू असं का बोलतेयस?”
“फक्त वचन दे.”
सीताने तिचा हात पकडला.
“वचन.”
स्मिताने सीतेला मिठी मारली.
ती मिठी खूप घट्ट होती.
आणि त्या दोघींनाही माहीत नव्हते की ती त्यांची शेवटची मिठी ठरणार आहे.
पुढचा आठवडा अगदी सामान्य गेला.
कदाचित खूपच सामान्य.स्मिता कॉलेजला जायची.पार्ट-टाइम जॉब करायची.अभ्यास करायची.सितासोबत हसायची.पण मग शुक्रवार आला.सीता संध्याकाळी सात वाजता हॉस्टेलमध्ये परतली.
स्मिता खोलीत नव्हती.तिने वाट पाहिली.
आठ वाजले.
नऊ वाजले.
दहा वाजले.
तरीही स्मिता परतली नाही.
सीताने फोन केला.मोबाईल बंद होता.रात्री साडेअकरा वाजता सीताने हॉस्टेलच्या वॉर्डनला सगळं सांगितलं.
दुसऱ्या दिवशी पोलिसांनाही कळवण्यात आलं.
CCTV फुटेज तपासण्यात आलं.
संध्याकाळी ६ वाजून ४२ मिनिटांनी स्मिता कॉलेजच्या गेटमधून बाहेर पडताना दिसली.
त्यानंतर तिचा कोणताही ठावठिकाणा नव्हता.
तिचे आई-वडील हॉस्टेलमध्ये आले.आई रडत होती.वडील मात्र शांत उभे होते.
सीताला स्वतःचीच चूक वाटत होती.
तिला सतत त्या विचित्र मेसेजची आठवण येत होती.
रात्रीचे फोन.स्मिताने दिलेला इशारा.आणि तिने दिलेले वचन.
दिवस गेले.
आठवडे गेले.
स्मिताचा काहीही पत्ता लागला नाही.
लोक आपापल्या कथा बनवू लागले.
कोणी म्हणाले ती घरातून पळून गेली.
कोणी म्हणाले तिच्यावर आर्थिक अडचणी होत्या.
कोणी तर म्हणाले की तिने काहीतरी चुकीचे केले आणि ती लपून बसली आहे.
पण सीता कोणत्याही गोष्टीवर विश्वास ठेवायला तयार नव्हती.
“ती मला न सांगता कधीच जाऊ शकत नाही,” ती म्हणायची.
एके संध्याकाळी सीताला एक ई-मेल आला.
त्याला कोणताही विषय नव्हता.पाठवणाऱ्याचे नावही नव्हते.फक्त एक ऑडिओ फाइल जोडलेली होती.
सीताचे हात थरथरत होते.तिने ऑडिओ सुरू केला.
काही क्षण शांतता होती.मग स्मिताचा आवाज ऐकू आला.“सीता... जर तू हा आवाज ऐकत असशील, तर माझ्यासोबत काहीतरी घडलं आहे.”सीता जागच्या जागी थिजली.“सॉरी. मी तुला सगळं सांगितलं नाही. मला भीती वाटत होती.”
सीताच्या डोळ्यांत अश्रू जमा झाले.
“तुला आठवतंय ना, मी तुला सांगितलं होतं की शाळेत काही लोक मला त्रास द्यायचे?”
ऑडिओमध्ये काही क्षण शांतता होती.
“तो फक्त त्रास नव्हता. काही गोष्टी अशा घडल्या ज्या मी कोणालाच सांगितल्या नाहीत.”
सीता श्वास रोखून ऐकत होती.
“मला वाटलं कॉलेजमध्ये आल्यावर मी त्या सगळ्या गोष्टींपासून दूर जाईन. पण मी चुकीची होते.”
स्मिताचा आवाज थरथरला.
“इथेही कोणीतरी माझ्या भूतकाळाबद्दल माहिती असलेली व्यक्ती आहे. आणि तो मला धमकावत आहे.”
सीताच्या अंगावर काटा आला.
“मला तुला सगळं सांगायचं होतं. पण मला भीती होती की तूही या सगळ्यात अडकशील.”
थोडा वेळ शांतता.
मग स्मिताचा आवाज पुन्हा आला.
“तू पहिली व्यक्ती आहेस जिने मला कधीच एकटं वाटू दिलं नाही.”
सीताच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले.
“जर माझ्यासोबत काही झालं तर, मी स्वतःहून निघून गेले असं सांगणाऱ्या व्यक्तीवर विश्वास ठेवू नकोस.”
ऑडिओ संपणार इतक्यात एक शेवटचा आवाज ऐकू आला.
अगदी हळू.
“निळ्या वहीत शोध.”
सीताला लगेच आठवलं.स्मिताकडे एक छोटी निळ्या रंगाची वही होती. ती कोणालाही हात लावू देत नसे.
सीताने संपूर्ण खोली शोधली.
शेवटी तिला ती वही स्मिताच्या कपड्यांखाली लपवलेली सापडली.
वही उघडताच तिच्या अंगावर काटा आला.
त्यामध्ये काही नावे, तारखा, फोन नंबर आणि छोट्या छोट्या नोंदी होत्या.
एक नाव वारंवार लिहिलेलं होतं.
कॉलेजमधील एका वरिष्ठ विद्यार्थ्याचं.
तोच विद्यार्थी स्मिताच्या पहिल्या वर्षात तिच्या जवळचा होता.सीताने ती वही पोलिसांकडे दिली.तपास पुन्हा सुरू झाला.CCTV फुटेज तपासण्यात आले.
फोन रेकॉर्ड तपासले गेले.
शेवटी पोलिसांना समजले की स्मिता गायब होण्यापूर्वी त्या वरिष्ठ विद्यार्थ्याने तिला अनेक वेळा फोन केला होता.
पण त्यानंतर एक धक्कादायक गोष्ट समोर आली.त्या व्यक्तीलाही काही अनोळखी मेसेज येत होते.
पोलिसांनी त्या मेसेजचा माग काढला.
आणि शेवटी त्यांना स्मिताचा ठावठिकाणा मिळाला.
ती जिवंत होती.
ती शहरापासून जवळपास २०० किलोमीटर दूर एका छोट्या गावात लपून राहत होती.
पण ती खूप घाबरलेली होती.
सीताने जेव्हा स्मिताला पुन्हा पाहिले, तेव्हा दोघींनी काहीही बोलले नाही.त्या फक्त एकमेकींना मिठी मारून रडत राहिल्या.बराच वेळ झाल्यावर स्मिता हळू आवाजात म्हणाली,
“मला परत यायचं होतं.”
“मग आली नाहीस का?”
“मला भीती वाटत होती.”
“कशाची?”
“तुला गमावण्याची.”सीता तिच्यापासून दूर झाली.
“तू गायब होऊन मला जवळजवळ गमावलं होतंस.”
स्मिताच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहू लागले.
“मला वाटलं मी तुझ्यापासून दूर राहिले तर तू सुरक्षित राहशील.”सीताने तिचा हात पकडला.
“आपण सगळं एकत्र सामोरं जायचं होतं.”स्मिताने तिच्याकडे पाहिले.पहिल्यांदाच तिने सीताला तिच्या आयुष्याबद्दल सगळं सांगितलं.
शाळेतील त्रास.
धमक्या.
तिचा पाठलाग करणारी व्यक्ती.
आणि वर्षानुवर्षे तिच्या मनात साठलेली भीती.
पोलिसांच्या तपासातून पुरेसे पुरावे मिळाले आणि त्या व्यक्तीविरुद्ध कायदेशीर कारवाई करण्यात आली.
पण स्मिताच्या मनावरील जखमा एवढ्या सहज भरल्या नाहीत.
वर्षानुवर्षे तिला वाटत होतं की तिला तिच्या सगळ्या समस्या एकटीनेच सोडवाव्या लागतील.
सीताने तिला समजावलं—
एकटं लढणं म्हणजे नेहमीच धैर्य नसतं.
कधी कधी कोणाची मदत मागणं हेच खरं धैर्य असतं.
काही महिन्यांनी स्मिता पुन्हा कॉलेजमध्ये परतली.
ती पूर्वीसारखी नव्हती.ती अधिक मजबूत झाली होती.तिने भूतकाळ विसरला नव्हता.पण त्याला लपवणंही बंद केलं होतं.सीताही बदलली होती.
पूर्वी छोट्या छोट्या गोष्टींवर तक्रार करणाऱ्या सीतेला आता आयुष्य किती नाजूक असतं हे समजलं होतं.
एका संध्याकाळी दोघी हॉस्टेलच्या गच्चीवर बसल्या होत्या.खाली शहरातील दिवे चमकत होते.
स्मिताने सीतेकडे पाहिले.
“तुला मी गायब होण्याआधी पाठवलेला मेसेज आठवतो?”
“कोणता?”
“शेवटचा.”
सीता विचार करू लागली.
“माझी काळजी करू नकोस. मी लवकरच परत येईन’?”
स्मिता हलकेच हसली.
“नाही.”
तिने तिचा जुना मोबाईल बॅगेतून बाहेर काढला.
“मी तुला त्यानंतर अजून एक मेसेज पाठवला होता.”
सीता आश्चर्याने तिच्याकडे पाहू लागली.
“मला तो कधीच मिळाला नाही.”
स्मिताने मोबाईल उघडला.
तिथे तो मेसेज अजूनही होता.
‘सीता, मी का गायब झाले याचा विचार करत असशील, तर एवढंच लक्षात ठेव—मला तुला सोडून जायचं कधीच नव्हतं.’
सीताच्या डोळ्यांत पुन्हा अश्रू आले.
“मग तू मला आधी का नाही सांगितलंस?”
स्मिता हळू आवाजात म्हणाली,
“कारण मला भीती वाटत होती.”
सीताने तिचा हात हातात घेतला.
“आता घाबरायची गरज नाही.”
स्मिता हसली.
काही क्षण दोघी शांत राहिल्या.
मग सीताने पुन्हा तो मेसेज वाचला.
महिन्यांपासून न पोहोचलेला तो मेसेज.
शेवटचा संदेश.
त्या क्षणी सीताला एक गोष्ट समजली.
आपल्या आयुष्यातील सर्वात महत्त्वाचे संदेश नेहमी मोबाईलवर येत नाहीत.
काही संदेश माणसं आपल्या शब्दांमधून देतात.
काही त्यांच्या कृतीतून.
आणि काही आपल्या हृदयात कायमचे कोरले जातात.
स्मिताला अनेक वर्षे वाटत होते की तिचा भूतकाळच तिची ओळख आहे.
पण सीताने तिला शिकवले होते—
मैत्री कधी कधी रक्ताच्या नात्यापेक्षाही मोठी असते.
मदत मागणे ही कमजोरी नसते.
आणि कोणालाही आपली लढाई एकट्याने लढावी लागू नये.
सीताने मोबाईल बंद केला.
दोघी सूर्योदय पाहत शांत बसल्या.
पुढे आयुष्यात काय होणार होते, हे त्यांना माहीत नव्हते.
पण आता एक गोष्ट निश्चित होती.
त्या दोघी प्रत्येक संकटाचा सामना एकत्र करणार होत्या.आणि त्यांच्या आयुष्यात कायमचा राहून गेलेला तो एक संदेश—
"मला तुला सोडून जायचं कधीच नव्हतं.”
तोच त्यांचा शेवटचा संदेश होता.
