આસો મહિનાની અજવાળી રાત હતી. આખી સોસાયટી ગરબાના તાલ અને રોશનીથી ઝળહળી રહી હતી. ઢોલના ધબકારા અને ખેલૈયાઓના ઉલ્લાસ વચ્ચે વાતાવરણમાં એક અનોખો ઉત્સવનો માહોલ હતો. નિશાના ઘરમાં પણ બધા ગરબે રમવા જવાની તૈયારી કરી રહ્યા હતા.
નિશાની મોટી બહેન અંજલિ અને તેની માતા સરસ મજાના ચણિયાચોળી પહેરીને તૈયાર થઈ ગયા હતા. ભાઈ પણ પોતાના મિત્રો સાથે ગરબાના ગ્રાઉન્ડ તરફ જવા નીકળી ગયો.
"નિશા, તું પણ ચાલને બે મિનિટ માટે! દસમાની પરીક્ષા છે એ સમજીએ છીએ, પણ આજે તો પહેલું નોરતું છે," મોટી બહેને નિશાને મનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો.
"ના દીદી, તમે જાઓ. મારે દસમા ધોરણનો સિલેબસ ઘણો બાકી છે. હું ઘરે જ રહીને ભણીશ," નિશાએ મુસ્કુરાઈને જવાબ આપ્યો.
દરવાજો બંધ થયો અને પરિવાર બહાર ગયો. ઘરના હોલમાં એક ગંભીર સન્નાટો છવાઈ ગયો. નિશા પોતાના રૂમમાં વાંચવા બેઠી, પણ તેના દિલમાં એક અજાણ્યો ભય અને ગભરાટ હતો. ખબર નહીં કેમ પરંતુ આજે તે ભય અનુભવી રહી હતી.
નવરાત્રીના પહેલા જ દિવસે (શૈલપુત્રીના પૂજનના દિવસે), જ્યારે આખો સમાજ પવિત્રતાની આરાધના કરી રહ્યો હતો, ત્યારે જ એક પુરુષ દ્વારા નિશા પર અમાનુષી અત્યાચાર થયો. નિશા આઘાતમાં સરી પડી અને ભયથી કાંપી ઉઠી.
તે વ્યક્તિ નજીકનો અને અંગત હતો. જે વ્યક્તિ પર આખા પરિવારને અંધશ્રદ્ધા જેટલો વિશ્વાસ હતો, તેણે જ નિશાનો વિશ્વાસ છિન્નભિન્ન કરી નાખ્યો.
આ ભયાનક સિલસિલો માત્ર એક રાત પૂરતો સીમિત ન રહ્યો. નવરાત્રીના નવેય દિવસ સુધી, જ્યારે આખો સમાજ મા જગદંબાની આરાધનામાં લીન હતો અને પરિવાર ગરબામાં વ્યસ્ત હતો, ત્યારે નિશા દરરોજ પોતાના જ ઘરમાં નરક જેવી પીડામાંથી પસાર થતી રહી. નિશા કોઈને કંઈ કહી શકતી નહોતી. કારણ કે તે વ્યક્તિ એટલી પ્રભાવશાળી અને અંગત હતી કે નિશા જો વાત કરે તો પણ કોઈ તેનો વિશ્વાસ ન કરે.
પાંચમું-છઠ્ઠું નોરતું (સ્કંદમાતા અને કાત્યાયની): નિશાના મનમાંથી ડરનું સ્થાન હવે તીવ્ર ક્રોધ અને ન્યાયની ભાવનાએ લઈ લીધું. તેણે આંસુ લૂછી નાખ્યા અને વિચાર્યું કે હવે ચુપ રહેવું એ જ સૌથી મોટો ગુનો છે.
આઠમા નોરતે રાત્રે જ્યારે તે પોતાના ઓરડામાં એકલી રડી રહી હતી, ત્યારે તેણે વિચાર્યું, "જો મા દુર્ગા મહિષાસુરનો સંહાર કરી શકે, તો હું મારા પર થતા અત્યાચાર સામે અવાજ કેમ ન ઉઠાવી શકું?"
નિશાએ રડવાનું સંપૂર્ણપણે બંધ કરી દીધું. દસમા ધોરણની ચતુર વિદ્યાર્થીની નિશાએ શાંત મગજે પોતાની સુરક્ષા અને પર્દાફાશનો સંકલ્પ કર્યો. તેણે રૂમમાં અને હોલમાં અત્યંત બારીકાઈથી સિક્રેટ ડિજિટલ કેમેરો અને ઓડિયો રેકોર્ડર છુપાવી દીધા અને તમામ પુરાવા એકઠા કરી લીધા. તે જ રાત્રે તેણે આ પુરાવાની એક સિક્રેટ ફાઈલ પોતાની મોટી બહેન અંજલિના મેઈલ પર પણ બેકઅપ તરીકે મોકલી દીધી.
દશેરાનો દિવસ આવ્યો. અસત્ય પર સત્યના વિજયનો પર્વ.
સોસાયટીમાં ગરબાની આખરી રાત અને રાવણ દહનનો મોટો કાર્યક્રમ હતો. જ્યારે તે અંગત પુરુષ સોસાયટીના મંચ પર એક 'આદર્શ વ્યક્તિ' તરીકે આદર મેળવી રહ્યો હતો, ત્યારે નિશાએ દ્રઢ સંકલ્પ સાથે માઇક હાથમાં લીધું.
"આજે દશેરા છે," નિશાનો અવાજ ગ્રાઉન્ડમાં ગૂંજ્યો. "આપણે બધા અહીં લાકડાના રાવણનું દહન કરવા ભેગા થયા છીએ. પણ આપણી વચ્ચે જ મુખોટો પહેરીને ફરતા આ અસલી રાવણનું શું? જે વ્યક્તિને આ સોસાયટી સજ્જન માને છે, એણે જ નવરાત્રીના નવ દિવસ મારી પર અત્યાચાર કર્યો છે!"
આખી સભામાં સન્નાટો છવાઈ ગયો. તે પુરુષનો ચહેરો ફાટી પડ્યો. તેણે ગુસ્સામાં નિશાનો ફોન ઝૂંટવી લીધો અને તેને જમીન પર પટકીને તોડી નાખ્યો. "આ છોકરી માનસિક રીતે બીમાર છે, આની વાત પર ધ્યાન ન આપો!" તેણે બૂમ પાડી.
પણ નિશા મક્કમ રહી. તેણે સ્ટેજ પાછળ કંટ્રોલ રૂમમાં બેઠેલી પોતાની મોટી બહેન અંજલિ તરફ ઈશારો કર્યો. અંજલિએ તરત જ પોતાના ફોનમાંથી પેલો ઈમેઈલ બેકઅપ પ્રોજેક્ટર સિસ્ટમ સાથે કનેક્ટ કરી દીધો.
મોટા સ્ક્રીન પર પેલા પુરુષનો ભયાનક અસલી ચહેરો અને તેના કૃત્યોના પુરાવા આખા સમાજ અને પરિવાર સામે પ્લે થવા લાગ્યા. સોસાયટીમાં ભારે રોષ ફેલાઈ ગયો. નિશાની સૂચનાથી અગાઉથી જ આવી પહોંચેલી પોલીસે તે વ્યક્તિની સ્થળ પરથી જ ધરપકડ કરી લીધી.
ઘટનાના બે દિવસ પછી, નિશા પોલીસ સ્ટેશનની અંધારી જેલની કોટડી સામે ઊભી હતી.
સળિયાની પાછળ તે વ્યક્તિ હાથ જોડીને, માથું ઝુકાવીને અત્યંત શરમજનક હાલતમાં બેઠો હતો. તેની તમામ સામાજિક ઇજ્જત, રોફ અને સત્તા ધૂળધાણી થઈ ગયા હતા.
તે વ્યક્તિએ ધીમેથી માથું ઊંચું કર્યું. તેની આંખોમાંથી પશ્ચાતાપના અશ્રુ વહી રહ્યા હતા.
તે ચહેરો બીજો કોઈ નહીં... નિશાના ખુદના પિતાનો હતો.
"નિશા... મને માફ કરી દે બેટા..." પિતાનો અવાજ કાંપતો હતો. "તેં મને કાયદાના હવાલે કરી દીધો, મારી આખી પ્રતિષ્ઠા ખતમ થઈ ગઈ. પણ તેં મને જાનથી ન માર્યો?"
નિશાની આંખોમાં ડરની જગ્યાએ મા દુર્ગા જેવું અડગ તેજ અને આત્મવિશ્વાસ હતો.
તેણે અત્યંત શાંત પણ કઠોર અવાજે કહ્યું, "તમારી જગ્યાએ જો કોઈ અજાણ્યો પુરુષ હોત તો કદાચ મેં અલગ રીતે બદલો લીધો હોત. પણ તમે એ પિતા છો જેનું લોહી મારી નસોમાં વહે છે. મૃત્યુ તો બહુ સરળ સજા છે... એ તો એક ક્ષણમાં પૂરી થઈ જાય. પણ હું ઈચ્છતી હતી કે તમે જીવતે જીવ દરરોજ મરો!"
પિતા નિશા સામે જોઈ જ રહ્યા.
નિશાએ આગળ કહ્યું, "હવે આ જેલના સળિયા પાછળ વિતાવેલી એક-એક ક્ષણ, સમાજનો ધિક્કાર અને તમારી પોતાની જ નજરોમાં તમારું ગિરવું—આ જ તમારી સજા છે. તમે મારો વિશ્વાસ તોડ્યો, પણ હું મારી જાતને તૂટવા નહીં દઉં."
તે જ ક્ષણે, શરૂઆતમાં આઘાતમાં સરેલી નિશાની માતાએ આગળ આવીને પોતાના પતિ સામે જોયું અને પોતાના હાથની બંગડીઓ ઉતારીને જમીન પર ફેંકી દીધી. માતાએ સ્પષ્ટ કહી દીધું, "આવી વ્યક્તિ સાથેનો મારો સંબંધ આજે જ પૂરો થાય છે. મારી દીકરી સત્યના માર્ગે છે અને હું કાયમ એની સાથે ઊભી રહીશ."
નિશા અને તેની માતા ત્યાંથી વિજયી ભાવે બહાર નીકળી ગયા.
તેણે પોતાની આત્મા પર પડેલા ઘાવને કમજોરી ન બનવા દીધી, પણ પોતાની શક્તિ બનાવી. તેણે દસમા ધોરણમાં ઉત્કૃષ્ટ પરિણામ મેળવ્યું અને આગળ જતાં એક એવી નિડર કાનૂની નિષ્ણાત બની જેણે દેશની હજારો પીડિત મહિલાઓને ન્યાય અપાવ્યો.
જે દીકરીને તેના પોતાના પિતાએ તોડવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો, તે જ નિશા આજે આત્મસન્માન અને સાહસનું એક એવું પ્રતીક બની ગઈ કે આખો દેશ તેના નામ પર ગર્વ કરવા લાગ્યો.
