ઘરનું ચેસબોર્ડ : રાજાની બચાવયાત્રા
અમરપુરમાં મનોહરભાઈ દેસાઈ નામના એક મહાન પુરુષ રહેતા હતા. “મહાન” એ માટે નહીં કે તેમણે કોઈ યુદ્ધ જીત્યું હતું, પરંતુ એ માટે કે તેઓ દરરોજ ઘરના યુદ્ધમાંથી જીવતા બચી જતાં હતા.
ઓફિસમાં તેઓ વિભાગીય અધિકારી. ત્યાં તેમનો અવાજ એટલે કાયદો.
“આ ફાઈલ કાલે મારી ટેબલ પર જોઈએ!”
એટલું બોલતાં જ ક્લાર્કો કંપી ઉઠતા
.
પણ સાંજે ૬ વાગ્યે જ્યારે ઘરની બેલ વાગે, ત્યારે અંદરથી એક અવાજ આવે:
“હા, આવી ગયા? હાથ ધોઈ લો… અને સાંભળો, વાત કરવી છે!”
એ “વાત કરવી છે” એ શબ્દસમૂહ મનોહરભાઈ માટે એલાર્મ સિગ્નલ હતો.
ઘરમાં પ્રવેશતા જ તેઓ સમજતા હવે ચેસની રમત શરૂ!
♟️ ઘરની ટીમ
ઘરના ચેસબોર્ડ પર ખેલાડીઓ આ પ્રમાણે હતાં:
રાણી – હેમાંગિનીબેન (ફુલ પાવર, 360 ડિગ્રી ચાલ)
રાજા – મનોહરભાઈ (એક ડગલું… તે પણ વિચાર કરીને)
ઘોડો – મોટો દીકરો જય (વાંકાચૂકી ચાલમાં નિષ્ણાત)
હાથી – સાસુજી (એક વાર બેસી જાય પછી ખસે નહીં)
પ્યાદું – નાની રિદ્ધિ (મીઠી, પણ ક્યારેક પ્રોમોશન લઈ લેતી)
પ્રથમ ચેક
એક રવિવારની સવારે મનોહરભાઈએ હિંમત કરી.
“આજે હું મારા મિત્ર ગોવિંદ સાથે બહાર જાઉં છું.”
રસોડામાંથી રાણીનો અવાજ આવ્યો:
“હા, જજો. પણ પહેલા સિલિન્ડર ભરાવી આવજો, પછી શાક લઈ આવજો, પછી મમ્મીને ડૉક્ટર પાસે લઈ જજો. પછી જ્યાં જવું હોય ત્યાં જજો.”
મનોહરભાઈએ હિસાબ કર્યો
આ બધું પૂરું કરતાં સુધી ગોવિંદભાઈ પૌત્રોને શાળાએ મૂકી આવે!
“રહવા દો… હું કાલે જઈશ,”
રાજા એક ડગલું પાછા.
ઘોડાની મીઠી ચાલ
જય એકદમ રાજકીય મગજનો. એક દિવસ તે પપ્પા પાસે આવીને બોલ્યો:
“પપ્પા, તમે તો ઓફિસમાં બોસ છો ને?”
મનોહરભાઈ ગર્વથી: “હા!”
“તો ઘરે પણ બોસ બનો ને… મમ્મીને કહો કે મને બાઈક લઈ આપે.”
મનોહરભાઈએ વિચાર્યું આજે તો રાજા આગળ વધશે!
તેમણે હેમાંગિનીબેનને કહ્યું:
“જયને બાઈક લઈ આપીએ?”
હેમાંગિનીબેન શાંતિથી બોલ્યા:
“લાઈસન્સ છે?”
“ના.”
“ટકાવારી કેટલી છે?”
“૬૨%.”
“પેટ્રોલ કોણ ભરાવશે?”
“હું…”
“તો પહેલા તમે પોતાનું સ્કૂટર ચલાવતાં શીખી લો.”
રાજા ફરી બચાવમાં.
જય હસ્યો.
ઘોડાની ચાલ સફળ!
હાથીનો અડગ રાજ
સાંજે ટીવીનો સમય.
મનોહરભાઈને ભારત-ઓસ્ટ્રેલિયા મેચ જોવી હતી. તેઓ રિમોટ લેવા ગયા તો સાસુજી પહેલેથી જ સિરિયલમાં તલ્લીન.
“મમ્મી, આજે મેચ છે…”
“હા, મારે પણ મેચ જ છે. સાસુ-વહુની ફાઈનલ!”
મનોહરભાઈ સોફાના ખૂણે બેસી ગયા.
ટીવી પર સિરિયલમાં કોઈ બોલતું હતું: “આ ઘર મારો છે!”
મનોહરભાઈએ ધીમેથી કહ્યું: “હા, મારે ખબર છે…”
બજેટ બોમ્બ
એક મહિને પગાર મળ્યો. મનોહરભાઈએ વિચાર્યું આ વખતે થોડા પૈસા છુપાવી રાખીશ.
તેમણે વૉલેટમાં ૨૦૦૦ રૂપિયા સાઈડમાં રાખ્યા.
સાંજે હેમાંગિનીબેન બોલ્યા:
“પગાર આવ્યો?”
“હા.”
“બધા આપ્યા?”
“હા… લગભગ.”
“લગભગ એટલે?”
મનોહરભાઈએ ગભરાઈને ૨૦૦૦ કાઢ્યા.
“એમ જ રાખ્યા હતા.”
હેમાંગિનીબેન હસ્યા:
“રાજા પણ ક્યારેક કાવતરું કરે છે ને?”
મહા બગાવત
એક દિવસ મનોહરભાઈએ નક્કી કર્યું આજે હું ડરવાનો નહીં.
સાંજે ઘોષણા કરી:
“આ વીકએન્ડ આપણે ફિલ્મ જોવા જઈશું. ફર્સ્ટ ડે, ફર્સ્ટ શો!”
ઘરમાં શાંતિ.
હેમાંગિનીબેન:
“ટિકિટ બુક કરી?”
“ના.”
“પાર્કિંગ મળશે?”
“શાયદ…”
“બાળકોની પરીક્ષા?”
“છે…”
“મમ્મીની દવા?”
“છે…”
“તો ફિલ્મ ટીવી પર આવી જશે ત્યારે જોઈ લેજો.”
ચેકમેટ.
પ્યાદાની સમજ
નાની રિદ્ધિ એક દિવસ પપ્પાને પૂછે:
“પપ્પા, તમે મમ્મીને કેમ નથી જીતતા?”
મનોહરભાઈ હસ્યા:
“બેટા, મમ્મીને જીતવા દેવું એ જ જીત છે.”
“એમ કેમ?”
“કારણ કે મમ્મી ખુશ હોય એટલે ઘર ખુશ.”
રિદ્ધિ બોલી:
“તો પછી તમે રાજા કેમ?”
“કારણ કે રાજા બચી જાય તો રમત ચાલે.”
અચાનક વળાંક
એક દિવસ મનોહરભાઈને તાવ આવ્યો. ઓફિસથી રજા લઈ ઘરે આવ્યા.
હેમાંગિનીબેન દવા, સૂપ, પાણી બધું સંભાળતા રહ્યા.
સાસુજી બોલ્યા:
“બેટા, આરામ કર.”
જય બોલ્યો:
“પપ્પા, તમે જલ્દી ઠીક થાઓ.”
રિદ્ધિ ગળે લાગી.
મનોહરભાઈએ વિચાર્યું
આ બધું જે કરે છે, એ માટે જ તો રાણી આગળ ચાલે છે.
રાત્રે હેમાંગિનીબેન ધીમેથી બોલ્યા:
“તમે ન હો તો આ ઘર અધૂરું છે.”
મનોહરભાઈ સ્મિત સાથે બોલ્યા:
“અને તમે ન હો તો આ ઘર અસ્તવ્યસ્ત છે.”
બંને હસી પડ્યા.
અંતિમ હાસ્ય
બીજા દિવસે ગોવિંદભાઈ મળ્યા.
“કેમ મિત્ર, હજી પણ એક ડગલું?”
મનોહરભાઈ ગર્વથી બોલ્યા:
“હા, પણ હવે સમજાયું છે રાણી મનફાવે એમ ચાલે, પણ રાજા જ બચાવવો પડે. અને ઘરમાં રાજા બચી જાય એટલે આખું રાજ્ય બચી જાય!”
ગોવિંદભાઈ બોલ્યા:
“તો ઘરમાં કોણ જીતે?”
મનોહરભાઈ આંખ મારીને બોલ્યા:
“ઘરમાં જીતે તો હંમેશા રાણી જ અને રાજા ખુશખુશાલ હાર માને!”
નિષ્કર્ષ
ઘર-સંસાર ખરેખર ચેસ જેવો છે.
રાણી પાસે તમામ દિશામાં ચાલવાની શક્તિ છે.
રાજા એક ડગલું જ ચાલે પણ આખી રમત તેની આસપાસ ફરે છે.
હાસ્ય એ છે કે રાજા બહાર શૂરવીર હોય,
પણ ઘરમાં શાંત, સંયમી અને બચાવમાં રહે.
અને સાચું સુખ એ છે
આ રમતમાં કોઈ ચેકમેટ નથી.
અહીં રોજ “ચેક” થાય,
રોજ હાસ્ય થાય,
પણ અંતે જીતે તો પ્રેમ જ.
