અક્ષય એક મધ્યમવર્ગીય આઈટી (IT) પ્રોફેશનલ હતો. બેંગલુરુ જેવા મોટા શહેરમાં તે અને તેની પત્ની કાવ્યા, એક નાનકડા વન-બીએચકે ફ્લેટમાં રહેતા હતા. ફ્લેટ ચોથા માળે હતો, પણ તેની આસપાસ મોટી ઇમારતો એટલી નજીક હતી કે ઘરમાં ક્યારેય સૂર્યપ્રકાશ કે તાજી હવા આવતી નહીં. ઘરની મુખ્ય દીવાલ સામે માત્ર બીજી ઇમારતની કાળી, સિમેન્ટની દીવાલ જ દેખાતી.
આધુનિક ગૂંગળામણ દિવસભર લેપટોપ સામે બેસીને કામ કરવું અને સાંજે આ બંધ, અંધારાવાળા રૂમમાં આવી જવું—અક્ષય અને કાવ્યાનું જીવન જાણે મશીન જેવું થઈ ગયું હતું. આ ભૌતિક દીવાલો તેમના મનને પણ ગૂંગળાવી રહી હતી.
એક સાંજે કાવ્યાએ થાકીને અક્ષયને કહ્યું, "આપણે આટલી કમાણી કરીએ છીએ, પણ આપણા નસીબમાં આકાશ જોવાનું પણ નથી? કાશ! આ સામેની દીવાલમાં એક મોટી બારી હોત, જ્યાંથી ખુલ્લું મેદાન અને સરસ પવન આવતો હોત."
અક્ષયે હસીને દીવાલ તરફ જોયું. બીજે દિવસે તે બજારમાંથી એક સાદું, સફેદ મોટું ચાર્ટ પેપર લઈ આવ્યો અને તેને રૂમની એ મુખ્ય દીવાલ પર ચોંટાડી દીધું.
તેણે કાવ્યાને કહ્યું, "આ આજથી આપણી નવી બારી છે."
શરૂઆતમાં કાવ્યાને આ મજાક લાગી. પણ અક્ષયે નિયમ બનાવ્યો કે તેઓ દરરોજ રાત્રે સોફા પર બેસીને એ સફેદ કાગળ (બારી) તરફ જોશે.
અક્ષય કહેતો, "જો, આજે આ બારીની બહાર બહુ સુંદર ગુલમોહરનું ઝાડ ઉગ્યું છે, તેના પર લાલ ફૂલો આવ્યા છે."
કાવ્યા હસીને તેમાં સાથ પુરાવતી, "હા, અને જો પેલી ડાળી પર બે ચકલીઓ આવીને બેઠી છે, કેવો સરસ કલરવ કરે છે!"
મોબાઈલ અને ટીવીના સ્ક્રીન ટાઈમથી દૂર થઈને,
અક્ષય અને કાવ્યા કલાકો સુધી એ સફેદ કાગળની 'બારી' સામે બેસી રહેતા. હવે એ રમત માત્ર ટાઈમપાસ નહોતી રહી, પણ એક ગાઢ સંબંધ બની ગઈ હતી.
એક સાંજે ભારે પવન ફૂંકાઈ રહ્યો હતો. બહાર તો માત્ર પ્રદૂષણ અને હોર્નનો અવાજ હતો, પણ કાવ્યાએ આંખો બંધ કરીને કહ્યું, "અક્ષય, સાંભળ... આપણી બારીની બહાર જે લીમડાનું ઝાડ છે ને, તેના પાંદડાનો અવાજ કેવો સરસ આવે છે! જાણે કોઈ પાયલ વાગી રહી હોય."
અક્ષયે તેની સામે જોયું, તેના ચહેરા પર એક અનોખી શાંતિ હતી. તેણે ઉમેર્યું, "હા કાવ્યા, અને જો... આજે એ ઝાડની પાછળથી પૂનમનો ચાંદ ઉગી રહ્યો છે. તેનો પ્રકાશ સીધો તારા ચહેરા પર પડી રહ્યો છે."
તેમના આ નાનકડા રૂમમાં કોઈ મોંઘું ફર્નિચર નહોતું, પણ કલ્પનાના એ અજવાળાએ રૂમને કોઈ મહેલ જેવો બનાવી દીધો હતો. ઓફિસનો ટાર્ગેટ પ્રેશર, ઈએમઆઈ (EMI) ની ચિંતા—બધું જ એ બારીની બહાર ફેંકાઈ જતું.
એક દિવસ અક્ષયના હાથમાં એક મોટી સફળતા આવી. તેની કંપનીએ તેને પ્રમોશન આપ્યું અને સાથે જ શહેરના સૌથી પોશ વિસ્તારમાં એક આલીશાન ૨૫મા માળના પેન્ટહાઉસની ચાવી સોંપી.
બીજા દિવસે બંને નવું ઘર જોવા ગયા. એ ઘર અદ્ભુત હતું. લિવિંગ રૂમમાં જ ફ્લોર-ટુ-સીલિંગ કાચની વિશાળ સ્લાઈડિંગ બારીઓ હતી. ત્યાંથી આખું બેંગલુરુ શહેર, દોડતી ગાડીઓ અને અસલી આકાશ દેખાતું હતું.
કાવ્યા બારી પાસે ગઈ. તેણે કાચ પર હાથ રાખ્યો. અક્ષય પાછળથી આવ્યો અને ઉત્સાહથી બોલ્યો, "જોયું કાવ્યા! હવે આપણે આ બંધ રૂમમાં ગૂંગળાવાની જરૂર નથી. આપણી પાસે અસલી બારી છે, અસલી આકાશ છે. હવે આપણે પેલા કાગળના ટુકડા સામે બેસીને જૂઠું-જૂઠું રમવાની જરૂર નથી!"
કાવ્યાએ બહાર જોયું. રોડ પર ટ્રાફિક જામ હતો, લોકો એકબીજા પર બૂમો પાડી રહ્યા હતા, ગગનચુંબી ઈમારતો એકબીજાને દબાવી રહી હતી. તેણે ધીમેથી પૂછ્યું, "અક્ષય, આ બારીમાંથી પેલા ગુલમોહરનું ઝાડ દેખાશે? પેલી ચકલીઓ આવશે ખરી?"
અક્ષય હસ્યો, "અરે પાગલ! એ તો આપણું વહેમ હતું, કલ્પના હતી. હવે આપણી પાસે રિયાલિટી છે."
તેઓ નવા ઘરમાં શિફ્ટ થઈ ગયા. નવું ફર્નિચર આવ્યું, મોટું ટીવી આવ્યું, અને કાચની એ અસલી વિશાળ બારીઓ તો હતી જ. પણ જેમ-જેમ દિવસો વીતતા ગયા, બંને વચ્ચે કશુંક ખૂટતું હોય તેવું લાગવા માંડ્યું.
ઓફિસથી આવીને અક્ષય સોફા પર બેસીને કાચની બારી બહાર જોતો. કાવ્યા પણ ત્યાં જ બેસતી. પણ હવે તેમની પાસે વાતો કરવા માટે કશું નહોતું. બહાર બધું જ દેખાતું હતું—ગાડીઓ, લાઈટો, અસલી આકાશ—તેથી કશું જ 'ધારી લેવાની' કે 'કલ્પના કરવાની' જરૂર નહોતી રહી. વાસ્તવિકતા એટલી બધી સામે હતી કે તેમની વચ્ચેનો સંવાદ જ મરી પરવાર્યો હતો. બંને અસલી બારી હોવા છતાં પોતાના મોબાઈલમાં ડૂબેલા રહેતા.
એક રાત્રે જોરદાર વરસાદ શરૂ થયો. કાચની બારી પર પાણીના ટીપાં પડી રહ્યા હતા. અક્ષયે મોબાઈલ બાજુ પર મૂક્યો અને કાવ્યાને કહ્યું, "કાવ્યા... જો બહાર વરસાદ પડી રહ્યો છે."
કાવ્યાએ ટીવી બંધ કર્યું, બારી તરફ જોયું અને ખૂબ જ શાંત અવાજે કહ્યું, "હા અક્ષય, વરસાદ પડી રહ્યો છે. કાચ પર પાણી દેખાય છે. પણ... પેલા જૂના ઘરમાં જ્યારે વરસાદ પડતો, ત્યારે આપણી એ બારીમાંથી આપણને ભીની માટીની સુગંધ આવતી હતી. આ કાચની બારી પાછળથી મને એ સુગંધ નથી આવતી. આ બારી બહારનું બધું બતાવે છે, પણ આપણી અંદરનું બધું છીનવી લીધું છે."
અક્ષય સ્તબ્ધ થઈ ગયો. તેને સમજાયું કે જૂના ઘરની એ દીવાલ પર લાગેલો કાગળ માત્ર બારી નહોતી, એ તેમનો એકબીજા પ્રત્યેનો પ્રેમ હતો, જે વાતો કરવાના બહાના શોધતો હતો. આ અસલી બારીએ તેમને વૈભવ આપ્યો, પણ તેમની કલ્પનાશક્તિ અને આત્મીયતા છીનવી લીધી.
અક્ષય ઊભો થયો. તે દોડીને સ્ટોર રૂમમાં ગયો, જ્યાં જૂના ઘરનો સામાન પડ્યો હતો. તેમાંથી તેણે એ જ જૂનો, થોડો ફાટી ગયેલો સફેદ ચાર્ટ પેપર શોધી કાઢ્યો.
તે લિવિંગ રૂમમાં આવ્યો. તેણે એ ૨૫મા માળની મોંઘી કાચની બારીની બરાબર સામે, એ આલીશાન દીવાલ પર એ સફેદ કાગળ ચોંટાડી દીધો!
કાવ્યા આશ્ચર્યથી તેની સામે જોઈ રહી.
અક્ષય સોફા પર બેઠો, કાવ્યાનો હાથ પોતાના હાથમાં લીધો અને એ સફેદ કાગળ તરફ જોઈને આંખમાં આંસુ સાથે હસતા હસતા બોલ્યો:
"જો કાવ્યા... આપણી બારી પાછી આવી ગઈ. અને જો, આ વખતે વરસાદ એટલો જોરદાર છે કે પેલા ગુલમોહરના ફૂલ તૂટીને સીધા આપણા સોફા પર આવીને પડ્યા છે. તને સુગંધ આવી?"
કાવ્યાએ અક્ષયના ખભા પર માથું મૂકી દીધું, તેની આંખોમાંથી પણ ખુશીના આંસુ વહી ગયા. તેણે કહ્યું, "હા અક્ષય... બહુ જ સુંદર સુગંધ છે."
૨૫મા માળના એ કરોડોના ફ્લેટમાં, એ મોંઘી કાચની બારી બંધ પડી રહી, અને બંને એક સામાન્ય કાગળની બારીમાં પોતાની આખી દુનિયા જોઈને ફરીથી એક થઈ ગયા. સાચી બારી દીવાલમાં નથી હોતી, માણસના મનમાં હોય છે.
