పరులకు అపకారం తలపెడితే మనకే ఆ అపకారం తిరిగి వస్తుంది. కర్మసిద్ధాంతం చెప్పే ఈ శాశ్వత సత్యాన్ని జీవితంలో చాలామంది ఆలస్యంగా గ్రహిస్తారు. ఇతరులకు హాని చేయాలనే ఆలోచన ముందుగా మన మనశ్శాంతిని దూరం చేస్తుంది. అసూయ, ద్వేషం, స్వార్థం మనలోని మంచితనాన్ని నెమ్మదిగా నశింపజేస్తాయి. చివరికి ఇతరుల కోసం తవ్విన గోతిలో పడేది మనమే. ఈ సత్యాన్ని నిరూపించిన సంఘటన హైదరాబాద్లోని ఒక ప్రముఖ సాఫ్ట్వేర్ సంస్థలో జరిగింది.
హైదరాబాద్లోని ప్రముఖ సాఫ్ట్వేర్ సంస్థ బార్లే టెక్నాలజీ లో ఆదిత్య సీనియర్ ప్రాజెక్ట్ మేనేజర్గా పనిచేస్తున్నాడు. సాంకేతిక పరిజ్ఞానంలో అతను ఎంతో నైపుణ్యం సంపాదించాడు. ఎన్నో విజయవంతమైన ప్రాజెక్టులను పూర్తి చేసి సంస్థలో మంచి పేరు తెచ్చుకున్నాడు. అయితే అతని వ్యక్తిత్వంలో ఒక చిన్న లోపం కాలక్రమేణా పెద్ద బలహీనతగా మారింది. తనకంటే ప్రతిభావంతులు ఎదగడం అతనికి ఏమాత్రం నచ్చేది కాదు. తన స్థానం, తన గుర్తింపు ఎక్కడైనా తగ్గిపోతాయేమో అనే భయం ఎప్పుడూ అతని మనసును వెంటాడేది.
అదే సమయంలో కంపెనీలోకి కొత్తగా చేరిన యువ సాఫ్ట్వేర్ ఇంజినీర్ అర్జున్ తన అసాధారణ ప్రతిభతో కొద్ది నెలల్లోనే అందరి ప్రశంసలు అందుకున్నాడు. క్లిష్టమైన సాంకేతిక సమస్యలను వేగంగా పరిష్కరించడం, కొత్త ఆలోచనలను సూచించడం, జూనియర్ ఉద్యోగులకు ఓర్పుగా నేర్పించడం అతని సహజ స్వభావం. విదేశీ ఖాతాదారులతో జరిగే సమావేశాల్లో కూడా అర్జున్ ఇచ్చే పరిష్కారాలను క్లయింట్లు ప్రత్యేకంగా అభినందించేవారు.
ఒకరోజు సంస్థ కొత్త కృత్రిమ మేధస్సు ప్రాజెక్టుకు సాంకేతిక నాయకుడిని ఎంపిక చేయాలని నిర్ణయించింది. ఆ బాధ్యత అర్జున్కే దక్కుతుందనే వార్త కార్యాలయం అంతటా వినిపించింది. ఆ క్షణం నుంచే ఆదిత్య మనసులో అసూయ విషవృక్షంలా పెరగడం ప్రారంభమైంది.
"అర్జున్ ముందుకు వస్తే నా ప్రాధాన్యం తగ్గిపోతుంది. ఏదైనా చేసి అతన్ని నిలువరించాలి," అని అతను నిర్ణయించుకున్నాడు.
ఆ రోజు నుంచి అతని ప్రవర్తన పూర్తిగా మారిపోయింది. అర్జున్ రూపొందించిన సాంకేతిక పత్రాల్లో చిన్న చిన్న పొరపాట్లను పెద్ద తప్పులుగా చూపించడం మొదలుపెట్టాడు. క్లయింట్కు పంపాల్సిన కొన్ని ముఖ్యమైన ఇమెయిళ్లను కావాలనే ఆలస్యం చేశాడు. సమావేశాల్లో అర్జున్ చెప్పిన ఆలోచనలను తనవిగా చెప్పేవాడు. కొన్నిసార్లు ఉన్నతాధికారుల ముందు అర్జున్ పనిలో లోపాలున్నట్లు వ్యాఖ్యానించేవాడు.
ఈ మార్పులను అర్జున్ గమనించాడు. అయినప్పటికీ ఎప్పుడూ ఎదురు మాట్లాడలేదు.
"సార్... నా వల్ల ఏదైనా పొరపాటు జరిగి ఉంటే చెప్పండి. వెంటనే సరిదిద్దుకుంటాను," అని వినయంగా మాత్రమే చెప్పేవాడు.
ఆ వినయం కూడా ఆదిత్యలోని అసూయను తగ్గించలేదు. చివరకు అతను మరింత ప్రమాదకరమైన పథకం వేశాడు. అర్జున్ తయారుచేసిన కీలకమైన సాఫ్ట్వేర్ కోడ్లో రహస్యంగా మార్పులు చేసి, అవి అర్జున్ చేసిన పొరపాటులా కనిపించేలా ఏర్పాటు చేశాడు. మరుసటి రోజు జరిగే అంతర్జాతీయ క్లయింట్ ప్రదర్శనలో సాఫ్ట్వేర్ పనిచేయకపోతే అర్జున్ కెరీర్ ముగిసిపోతుందని అతను భావించాడు.
ప్రదర్శన రోజు వచ్చింది. ప్రపంచంలోని ప్రముఖ సంస్థల ప్రతినిధులు వీడియో కాన్ఫరెన్స్ ద్వారా సమావేశంలో పాల్గొన్నారు. కంపెనీ భవిష్యత్తును మార్చగల ఒప్పందం కుదిరే అవకాశం ఉన్న రోజు అది.
ప్రదర్శన ప్రారంభమయ్యే క్షణాల్లోనే సైబర్ సెక్యూరిటీ విభాగం నుంచి ఒక హెచ్చరిక వచ్చింది.
"సోర్స్ కోడ్లో అనుమానాస్పద మార్పులు గుర్తించబడ్డాయి."
సంస్థ ఉపయోగిస్తున్న ఆధునిక వెర్షన్ కంట్రోల్ వ్యవస్థలో ప్రతి కోడ్ మార్పు శాశ్వతంగా నమోదవుతుంది. ఎవరు, ఎప్పుడు, ఏ ఫైల్లో మార్పు చేశారనే సమాచారం ఒక్క క్షణంలో వెలుగులోకి వచ్చింది.
కొద్ది గంటల దర్యాప్తు తర్వాత నిజం బయటపడింది.
ఆ మార్పులు చేసింది అర్జున్ కాదు...
ఆదిత్య.
సమావేశ మందిరం నిశ్శబ్దంగా మారిపోయింది.
సంస్థ మేనేజింగ్ డైరెక్టర్ ఆదిత్య వైపు చూసి ప్రశాంతంగా అన్నాడు.
"నువ్వు అర్జున్ను ఓడించాలని ప్రయత్నించావు. కానీ ఈ ప్రయాణంలో ఓడిపోయింది అర్జున్ కాదు... నువ్వే."
ఆ ఒక్క మాట ఆదిత్య హృదయాన్ని కుదిపేసింది.
సంస్థ అతనిని మేనేజర్ పదవి నుంచి తొలగించింది. అంతర్గత క్రమశిక్షణ చర్యలు ప్రారంభమయ్యాయి. ఎన్నో సంవత్సరాలుగా కష్టపడి సంపాదించిన పేరు ఒక్కరోజులో మసకబారిపోయింది. సహచరులు అతనిపై నమ్మకం కోల్పోయారు. కొత్త ఉద్యోగాల కోసం ప్రయత్నించినా గత సంస్థ ఇచ్చిన నివేదిక కారణంగా అవకాశాలు చేజారిపోయాయి.
అదే సమయంలో అర్జున్ మాత్రం ఎలాంటి ప్రతీకారం కోరలేదు.
"సార్... తప్పు చేసిన వ్యక్తిని శిక్షించడం సంస్థ బాధ్యత. కానీ అతను తన తప్పు తెలుసుకుని మారితే అదే నిజమైన విజయం," అని యాజమాన్యానికి చెప్పాడు.
కొన్ని నెలలు గడిచాయి.
ఆదిత్య జీవితంలో కష్టకాలం కొనసాగింది. ఒకరోజు ధైర్యం చేసి అర్జున్ను కలిశాడు.
"నేను నీకు చేసిన అన్యాయానికి క్షమాపణ చెప్పడానికి వచ్చాను. నీ జీవితాన్ని నాశనం చేయాలని అనుకున్నాను. కానీ చివరికి నా జీవితాన్నే నేను దెబ్బతీసుకున్నాను," అని కన్నీటి కళ్లతో అన్నాడు.
అర్జున్ చిరునవ్వుతో అతని భుజంపై చేయి వేసి అన్నాడు.
"మనిషి చేసిన తప్పుకంటే, ఆ తప్పును అంగీకరించి మారడం గొప్పది సార్. ప్రతి మనిషికి రెండో అవకాశం ఉంటుంది. దాన్ని సద్వినియోగం చేసుకోవడమే నిజమైన విజయం."
ఆ మాటలు ఆదిత్యలో కొత్త ఆశను నింపాయి.
ఆ సంఘటన తరువాత ఆదిత్య తన జీవితాన్ని పూర్తిగా మార్చుకోవాలని నిశ్చయించుకున్నాడు. ప్రతి ఉదయం కార్యాలయానికి వెళ్లే ముందు తనను తాను ఒక ప్రశ్న అడిగేవాడు.
"ఈ రోజు నేను ఎవరినైనా వెనక్కి లాగుతున్నానా... లేక ఎవరో ఒకరిని ముందుకు నడిపిస్తున్నానా?"
ఈ ఆత్మపరిశీలనే అతని జీవితాన్ని మార్చేసింది. గతంలో పోటీని శత్రుత్వంగా చూసిన అతను, ఇప్పుడు దానిని స్వీయ అభివృద్ధికి అవకాశంగా భావించడం ప్రారంభించాడు. సహచరుల విజయాన్ని హృదయపూర్వకంగా అభినందించడం, తన అనుభవాన్ని యువ ఉద్యోగులతో పంచుకోవడం, వారి సందేహాలను ఓర్పుతో నివృత్తి చేయడం అతని దైనందిన అలవాటుగా మారిపోయింది. ఒకప్పుడు తనకోసమే పనిచేసిన నాయకుడు, ఇప్పుడు జట్టంతా ఎదగాలని కోరుకునే మార్గదర్శిగా మారిపోయాడు.
కొంతకాలానికి ఒక చిన్న సాఫ్ట్వేర్ సంస్థలో అతనికి మళ్లీ అవకాశం లభించింది. ఈసారి తన అనుభవాన్ని అధికారంగా కాకుండా బాధ్యతగా ఉపయోగించాడు. తనతో పనిచేసే ప్రతి ఉద్యోగి ప్రతిభను వెలికితీయడానికి కృషి చేశాడు. ఎవరైనా మంచి పని చేస్తే బహిరంగంగా అభినందించేవాడు. ఎవరైనా తప్పు చేస్తే నిందించకుండా, దాన్ని సరిదిద్దుకునే మార్గాన్ని చూపేవాడు. ఆశ్చర్యకరంగా, ఇతరుల ఎదుగుదలకు తోడ్పడిన కొద్దీ అతని గౌరవం, నాయకత్వం, ఆత్మవిశ్వాసం మరింత పెరిగాయి. అప్పుడే అతనికి జీవితంలో ఒక గొప్ప సత్యం అర్థమైంది—ఇతరులను పైకి తీసుకెళ్లే వ్యక్తిని జీవితం ఎప్పుడూ కింద పడనివ్వదు.
కొన్ని సంవత్సరాల తరువాత అదే పరిశ్రమలో ఆదిత్యను ఆదర్శ నాయకుడిగా గుర్తించారు. ఒక సదస్సులో యువ సాఫ్ట్వేర్ ఇంజినీర్లను ఉద్దేశించి అతను చెప్పిన మాటలు అందరి హృదయాలను తాకాయి.
"ప్రతిభను చూసి అసూయపడొద్దు. ప్రేరణ పొందండి. పరులను కిందకు లాగడం వల్ల ఎవరూ పైకి ఎదగరు. ఇతరులను పైకి లేపిన చేతులే ఒకరోజు తమను కూడా శిఖరాలకు చేర్చుతాయి. విజయం అనేది ఒకరిని ఓడించడం కాదు; మనలోని చెడు ఆలోచనలను జయించడం."
ఆ రోజు అతను తన డైరీలో చివరిసారిగా ఒక వాక్యం రాశాడు—
"పరులకు అపకారం చేయడానికి తవ్విన గోతిలో ముందుగా పడేది మనమే. పరులకు చేసిన మేలు ఆలస్యమైనా తిరిగి మన జీవితానికే వెలుగై వస్తుంది. కర్మసిద్ధాంతం ఆలస్యమైనా తన తీర్పును ఎప్పుడూ తప్పదు. జీవితంలో విజయాన్ని ప్రతిభ ఒక్కటే ఇవ్వదు; మంచి మనసు, నిష్కపటత, పరహిత భావం దానికి శాశ్వతమైన విలువను తీసుకొస్తాయి. మనం ఇతరుల జీవితాల్లో వెలిగించిన ఒక్క దీపం, ఏదో ఒక రోజు మన జీవితంలోని చీకట్లను కూడా తొలగిస్తుంది."