ઘણા સમયથી સમાજના એક મોટા વર્ગ તરફથી શિક્ષકો અંગે વિવિધ પ્રકારની સમીક્ષાઓ અને ટિપ્પણીઓ સાંભળવા મળે છે. ક્યારેક એવું કહેવામાં આવે છે કે આજના શિક્ષકો પહેલાં જેવા રહ્યા નથી, તેમની કાર્યપદ્ધતિ કે જવાબદારી અંગે પણ પ્રશ્નો ઊભા કરવામાં આવે છે. પરંતુ શું દરેક શિક્ષકને એક જ દ્રષ્ટિથી જોવું યોગ્ય છે? શું થોડા ઉદાહરણોના આધારે સમગ્ર શિક્ષક સમાજનું મૂલ્યાંકન કરી શકાય?
એક શિક્ષકની સાચી મહેનત, સંઘર્ષ અને પરિસ્થિતિઓને સમજવાનો પણ પ્રયત્ન થવો જોઈએ. કારણ કે શિક્ષક પણ સમાજનો એક મહત્વનો આધારસ્તંભ છે, જે અનેક પડકારો વચ્ચે નવી પેઢીનું ઘડતર કરે છે.
શિક્ષક:
"ફરજનો યોદ્ધા કે આરોપી"
કોરોના હોય, અતિશય ભારે વરસાદ હોય, વાવાઝોડું હોય, ભૂકંપ હોય કે પછી કોઈપણ અણધારી આપત્તિ...
જ્યારે આખી દુનિયા થંભી ગઈ હતી, ત્યારે શિક્ષકની ફરજ ક્યારેય થંભી નહોતી.
શાળાના દરવાજા બંધ હતા, પરંતુ શિક્ષણના દ્વાર ક્યારેય બંધ થયા નહોતા. ક્યારેક મોબાઇલના નાના કેમેરા સામે ઊભા રહીને પાઠ ભણાવ્યા, તો ક્યારેક રાત સુધી વિડિયો બનાવીને વિદ્યાર્થીઓ સુધી પહોંચાડ્યા.
ક્યારેક નેટવર્કની મુશ્કેલીઓ વચ્ચે ભણાવ્યું,
તો ક્યારેક પોતાના ખર્ચે ઇન્ટરનેટ રિચાર્જ કરાવીને બાળકોનું ભણતર અટકે નહીં તેની ચિંતા કરી.
દરેક વિદ્યાર્થી સુધી શિક્ષણ પહોંચે,
કોઈ બાળક પાછળ ન રહી જાય,
કોઈનું ભવિષ્ય અંધકારમાં ન જાય...
એ જ એક શિક્ષકનો હેતુ હતો.
આ સિવાય પણ...
ચૂંટણીની ફરજ હોય,
રેલીની વ્યવસ્થા હોય,
સરકારી સર્વે હોય,
જનગણના હોય,
રસીકરણ અભિયાન હોય,
કે પછી કુદરતી આપત્તિમાં રાહતકાર્ય હોય...
દરેક જગ્યાએ શિક્ષક સૌથી આગળ રહ્યો છે.
ફરજ ક્યારેય નકારી નથી,
સમય ક્યારેય જોયો નથી,
અને પોતાની વ્યક્તિગત મુશ્કેલીઓ કરતાં સમાજની જવાબદારીને વધુ મહત્વ આપ્યું છે.
પરંતુ આજે જ્યારે કોઈ કહે છે કે...
"બાળકોને મોબાઇલનું વળગણ તો શિક્ષકોના ઑનલાઇન ભણાવવાના કારણે જ થયું છે."
ત્યારે એક શિક્ષકના મનમાં એક પ્રશ્ન જરૂર ઊભો થાય છે...
શું ખરેખર આ વાત સાથે આપણે બધા સહમત છીએ?
શું કોઈ શિક્ષકે બાળકના હાથમાં મોબાઇલ મનોરંજન કે વ્યસન માટે આપ્યો હતો?
કે પછી પરિસ્થિતિ એવી હતી કે શિક્ષણ ચાલુ રાખવા માટે ટેકનોલોજીનો સહારો લેવો પડ્યો હતો?
શિક્ષકે મોબાઇલ હાથમાં આપ્યો હતો શિક્ષણ માટે,
વ્યસન માટે નહીં.
મોબાઇલને જ્ઞાનનું સાધન બનાવવાનો પ્રયત્ન કર્યો હતો,
જીવનનો આધાર બનાવવાનો નહીં.
કોરોના કાળ આજે પણ સાક્ષી છે કે શિક્ષકે પોતાના આરામ, પોતાની ઊંઘ અને પોતાના પરિવારનો સમય છોડીને વિદ્યાર્થીઓનું ભવિષ્ય બચાવવા માટે સતત પ્રયત્ન કર્યો હતો.
એક શિક્ષક ક્યારેય માત્ર પાઠ નથી ભણાવતો...
તે સંસ્કાર આપે છે,
આત્મવિશ્વાસ આપે છે,
સપનાઓને પાંખ આપે છે,
અને સમાજનું ભવિષ્ય ઘડે છે.
હા, એ વાત સાચી છે કે મોબાઇલનો વધુ પડતો ઉપયોગ બાળકો માટે નુકસાનકારક બની શકે છે. પરંતુ તેનો સંપૂર્ણ દોષ માત્ર શિક્ષકને આપવો કેટલો યોગ્ય છે?
મોબાઇલનો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો,
સમયનું મહત્વ શું છે,
અને ટેકનોલોજીનો સારો ઉપયોગ કેવી રીતે કરવો...
આ શીખવવાની જવાબદારી પરિવાર, સમાજ અને શિક્ષક — સૌની છે.
ભૂલ કોઈની પણ હોઈ શકે,
સમય બદલાયો છે,
ટેકનોલોજી બદલાઈ છે,
જીવનશૈલી બદલાઈ છે...
પણ દરેક બદલાવનો દોષ માત્ર શિક્ષકના માથે મૂકવો એ ન્યાય નથી.
આજે પણ દરેક શિક્ષકની ઇચ્છા એટલી જ છે કે...
વિદ્યાર્થી ભણે,
વિચારે,
સંસ્કારી બને,
અને જીવનમાં સફળતા પ્રાપ્ત કરે.
અંતે માત્ર એટલું જ...
અમે તો દીવા બનીને અંધકારમાં પ્રકાશ ફેલાવ્યો હતો,
સમયની માંગ હતી એટલે મોબાઇલને પણ શિક્ષણનું સાધન બનાવ્યું હતું.
દોષ જો આપવો હોય તો પરિસ્થિતિને આપજો,
શિક્ષકને નહીં...
કારણ કે...
પથ્થરો સહન કરી લઈશું,
આક્ષેપો પણ સહન કરી લઈશું,
પણ અમારી નિષ્ઠા અને મહેનત પર પ્રશ્ન ન ઉઠાવશો.
અમે તો દરેક સંજોગોમાં ફરજ નિભાવી છે,
કારણ કે...
શિક્ષક માત્ર નોકરી નથી કરતો,
તે એક આખી પેઢીનું ભવિષ્ય ઘડે છે.
સમીક્ષા : =
અંતે એક વિચારવા જેવો પ્રશ્ન...
"જેણે મોબાઇલને જ્ઞાનનું સાધન બનાવ્યું, એ જ આજે આરોપી કેમ?"
આ સમગ્ર વાત અંગે આપનો શું અભિપ્રાય છે?
શું ખરેખર બાળકોમાં મોબાઇલના વધતા વળગણ માટે માત્ર શિક્ષકોનું ઑનલાઇન શિક્ષણ જવાબદાર છે?
કે પછી બદલાતા સમય, ટેકનોલોજીનો ઉપયોગ, પરિવારનું માર્ગદર્શન અને સમાજની જવાબદારી — આ બધાનો પણ તેમાં ભાગ છે?
આ વિષય પર આપના વિચારો શું છે?
તમારો મત અમને કોમેન્ટમાં જરૂર જણાવજો...
કારણ કે સાચી ચર્ચા અને યોગ્ય વિચારોથી જ કોઈપણ સમસ્યાનો સાચો ઉકેલ મળી શકે છે.
