ભાગ ૨ — મમ્મીનો દીકરો કે પત્નીનો પતિ?
સવારના સાત વાગ્યા હતા.
મિહિરની આંખો ખુલી, પણ ઊંઘ પૂરી થઈ નહોતી.
ગઈ રાતના શબ્દો હજુ પણ કાનમાં ગુંજી રહ્યા હતા—
“તું બધાના માટે છે મિહિર… પણ મારા માટે ક્યારે છે?”
એ ધીમેથી પથારીમાંથી ઊભો થયો.
નિશા હજુ સૂતી હતી.
મિહિરે તેની તરફ જોયું.
ગઈકાલે તેની આંખોમાં આવેલા આંસુ યાદ આવ્યા.
એ કંઈક કહેવા જતો હતો ત્યાં જ બહારથી મમ્મીનો અવાજ આવ્યો.
“મિહિર, ઊઠ્યો?”
“હા મમ્મી.”
“બેટા, જરા અહીં આવજે.”
મિહિર રૂમની બહાર આવ્યો.
મમ્મી સોફા પર બેઠી હતી.
“શું થયું?”
“કંઈ નહીં. કાલે ડૉક્ટરે કહ્યું કે દવા નિયમિત લેવાની છે. તું આજે દવા લઈ આવજે.”
“હા મમ્મી.”
મમ્મીએ થોડું થોભીને કહ્યું,
“અને બેટા… કાલે તું બહુ મોડો આવ્યો હતો.”
“હા મમ્મી, ઓફિસમાં કામ હતું.”
“મને ખબર છે.”
મમ્મી થોડું હસીને બોલી,
“પણ તું આખો દિવસ બધાનું કામ કરે છે. પોતાનું ક્યારે કરે છે?”
મિહિર ચોંકી ગયો.
આ જ પ્રશ્ન ગઈ રાતે એ પોતાને પૂછતો હતો.
“મમ્મી, હું બરાબર છું.”
મમ્મીએ એની આંખોમાં જોયું.
“માતા સામે દીકરો ક્યારેય ‘બરાબર’ હોવાનો નાટક ન કરી શકે.”
મિહિર કંઈ બોલ્યો નહીં.
⸻
થોડીવાર પછી નિશા રસોડામાં આવી.
“મમ્મી, નાસ્તો તૈયાર છે.”
“હા વહુ.”
નિશાએ ટેબલ પર નાસ્તો મૂક્યો.
મિહિર ખુરશી પર બેઠો.
મમ્મી સામે.
નિશા રસોડામાં.
ત્રણેય એક જ ઘરમાં હતા, પણ વાતાવરણમાં અજાણી ચુપ્પી હતી.
મમ્મીએ કહ્યું,
“નિશા, મિહિરને આજે સાંજે વહેલો મોકલજે. મને દવા લેવા જવાનું છે.”
નિશાએ તરત જવાબ આપ્યો,
“મમ્મી, હું ક્યારેય એને રોકતી નથી.”
મમ્મી ચૂપ થઈ ગઈ.
મિહિરે નિશા તરફ જોયું.
“નિશા, મમ્મીએ એવું ક્યાં કહ્યું?”
“એમણે નહીં કહ્યું. પણ વાત હંમેશા એવી જ બને છે.”
“કઈ વાત?”
નિશા ધીમેથી બોલી,
“જ્યારે મમ્મીને કંઈ હોય ત્યારે તું બધું છોડીને એમની પાસે હોય છે. અને જ્યારે મને તારી જરૂર હોય ત્યારે તારા પાસે કામ હોય છે.”
મમ્મીએ તરત કહ્યું,
“વહુ, મિહિર મારો દીકરો છે. મારી જવાબદારી છે.”
નિશાએ શાંતિથી કહ્યું,
“મમ્મી, હું જાણું છું.”
“તો પછી?”
“પણ એ મારો પતિ પણ છે.”
હોલમાં મૌન છવાઈ ગયું.
મિહિરના હાથમાં રહેલો ચમચો અટકી ગયો.
આ બંને સ્ત્રીઓ તેની જિંદગીના બે સૌથી મહત્વના સંબંધો હતાં.
એકએ તેને જન્મ આપ્યો હતો.
બીજીએ તેની સાથે જીવન જીવવાનું પસંદ કર્યું હતું.
પણ આજે બંનેની વચ્ચે ઊભો માણસ…
મિહિર હતો.
⸻
મિહિર ઓફિસે ગયો, પણ આખો દિવસ તેનું મન ઘરે જ રહ્યું.
હર્ષે પૂછ્યું,
“આજે શું થયું?”
“ઘરે થોડું વાતાવરણ ખરાબ છે.”
“મમ્મી અને નિશા વચ્ચે?”
મિહિરે માથું હલાવ્યું.
“હા.”
હર્ષે કહ્યું,
“તું હંમેશા એક ભૂલ કરે છે.”
“કઈ?”
“તું બંનેમાંથી કોઈ એકની બાજુ લેવાનો પ્રયત્ન કરે છે.”
મિહિર તેની સામે જોવા લાગ્યો.
“તો શું કરું?”
“બાજુ નહીં લે. બંનેની વાત સાંભળ.”
“પણ જો બંને સાચાં હોય તો?”
હર્ષ હસ્યો.
“એ જ તો મુશ્કેલી છે. સંબંધોમાં હંમેશા એક સાચું અને એક ખોટું નથી હોતું.”
મિહિર ચુપ રહ્યો.
હર્ષ આગળ બોલ્યો,
“તારી મમ્મીને તારો દીકરો જોઈએ છે.”
“અને નિશાને?”
“એને તારો પતિ જોઈએ છે.”
“તો હું શું કરું?”
“બંને બની રહે.”
મિહિર ધીમેથી બોલ્યો,
“પણ હું માણસ પણ તો છું ને?”
હર્ષે પહેલીવાર કોઈ જવાબ આપ્યો નહીં.
⸻
સાંજે મિહિર ઘરે આવ્યો ત્યારે મમ્મી દરવાજા પાસે ઊભી હતી.
“બેટા, દવા લાવ્યો?”
“હા મમ્મી.”
“ચાલ, મને બતાવ.”
મિહિરે દવા આપી.
એ જ સમયે નિશા અંદરથી બોલી,
“મિહિર, આજે થોડું વહેલું આવ્યા છો?”
“હા.”
“મારે તારી સાથે વાત કરવી છે.”
મમ્મીએ તરત કહ્યું,
“પહેલા મને દવા કેવી રીતે લેવી એ સમજાવી દે.”
મિહિરે મમ્મી તરફ જોયું.
પછી નિશા તરફ.
બે સેકન્ડ.
ત્રણ સેકન્ડ.
એણે ધીમેથી કહ્યું,
“હા મમ્મી, પહેલા તમને સમજાવી દઉં.”
નિશાના ચહેરા પર ફરી એ જ ઉદાસી આવી ગઈ.
એ પોતાના રૂમમાં ચાલી ગઈ.
મિહિરે મમ્મીને દવા સમજાવી.
પછી તરત નિશા પાસે ગયો.
“નિશા?”
કોઈ જવાબ નહીં.
“મારી વાત સાંભળ.”
નિશા બારી પાસે ઊભી હતી.
“શું સાંભળું?”
“તું નારાજ છે.”
“હું નારાજ નથી.”
“તું છે.”
“તો શું કરું? દરરોજ નારાજ થાઉં?”
મિહિર ચૂપ રહ્યો.
નિશા વળી.
“મને તારી મમ્મી સાથે કોઈ સમસ્યા નથી, મિહિર.”
“મને ખબર છે.”
“પણ મને એ વાતની સમસ્યા છે કે તું જ્યારે પણ કોઈ નિર્ણય લે છે ત્યારે પહેલાં દીકરો બને છે… પતિ પછી.”
મિહિરને આ શબ્દો વાગ્યા.
“તો તું ઈચ્છે છે કે હું મમ્મીને એકલી છોડી દઉં?”
“ના.”
“તો?”
નિશાની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“હું ઈચ્છું છું કે તું મને પણ ‘પોતાની’ માને.”
મિહિર આગળ વધ્યો.
“નિશા, તું મારી છે.”
“માત્ર કહેવામાં?”
“એવું નથી.”
“તો પછી બતાવ.”
મિહિર પાસે ફરી કોઈ જવાબ નહોતો.
⸻
એ રાત્રે મિહિર ખૂબ મોડા સુધી જાગતો રહ્યો.
એક બાજુ મમ્મીનો રૂમ.
બીજી બાજુ પત્નીનો રૂમ.
બહાર હોલમાં પપ્પા.
અને એ?
ઘરના દરેક રૂમ સાથે જોડાયેલો.
પણ કોઈ એક રૂમમાં સંપૂર્ણ રીતે પોતાનો નહોતો.
એ ઊભો થયો અને પપ્પા પાસે ગયો.
પપ્પા ટીવી બંધ કરીને બેઠા હતા.
“શું થયું?” પપ્પાએ પૂછ્યું.
“પપ્પા, એક વાત પૂછું?”
“પૂછ.”
“તમે જ્યારે મારી ઉંમરના હતા ત્યારે… તમને પણ આવું લાગતું હતું?”
પપ્પા થોડા સમય સુધી મૌન રહ્યા.
પછી ધીમેથી હસ્યા.
“તને શું લાગે છે?”
“મને લાગે છે કે કદાચ તમને પણ મુશ્કેલી પડી હશે.”
પપ્પાએ ટીવીની સામે જોતા કહ્યું,
“મિહિર, પુરુષની જિંદગીમાં એક ઉંમર એવી આવે છે જ્યાં એ દીકરો પણ રહે છે, પતિ પણ બને છે, પિતા પણ બને છે, મિત્ર પણ બને છે અને કમાવનાર પણ.”
“હા.”
“પણ લોકો એને માણસ સમજવાનું ભૂલી જાય છે.”
મિહિરની આંખો ભીની થઈ ગઈ.
પપ્પાએ પહેલીવાર તેના ખભા પર હાથ મૂક્યો.
“પણ એક વાત યાદ રાખ.”
“શું?”
“ઘરને સાચવવા માટે પોતાને તોડી નાખતો નહીં.”
મિહિરે પપ્પા તરફ જોયું.
“તો શું કરું?”
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું,
“બધાને ખુશ રાખવાની જવાબદારી ભગવાને પણ કોઈ એક માણસને આપી નથી.”
મિહિર લાંબા સમય સુધી ચૂપ રહ્યો.
આ વાક્ય તેના મનમાં ઊતરી ગયું.
⸻
બીજા દિવસે સવારે મિહિરે એક નાનો નિર્ણય લીધો.
નાસ્તાના ટેબલ પર મમ્મી, પપ્પા અને નિશા ત્રણેય બેઠાં હતાં.
મિહિરે કહ્યું,
“મારે બધાને એક વાત કહેવી છે.”
ત્રણેયે તેની તરફ જોયું.
“હું તમારી દરેક વાત સાંભળવા માગું છું. મમ્મીની પણ, પપ્પાની પણ, નિશાની પણ.”
થોડી ક્ષણ શાંતિ રહી.
“પણ એક વાત…”
મિહિરનો અવાજ થોડો ધ્રૂજ્યો.
“મારે પણ ક્યારેક થાકી જવાનો અધિકાર છે.”
કોઈ બોલ્યું નહીં.
“મારે પણ ક્યારેક ‘ના’ કહેવાનો અધિકાર છે.”
મમ્મીની આંખોમાં પાણી આવી ગયું.
નિશા પણ મૌન રહી.
મિહિર આગળ બોલ્યો,
“હું કોઈની બાજુમાં નથી. હું મારા પરિવારની વચ્ચે છું. અને મને તમારી વચ્ચે દીવાલ નહીં… પુલ બનવું છે.”
પપ્પાએ ધીમેથી માથું હલાવ્યું.
મમ્મીએ મિહિરનો હાથ પકડી લીધો.
નિશાએ પહેલીવાર હળવું સ્મિત કર્યું.
પણ મિહિરને ખબર નહોતી કે…
આ તો માત્ર શરૂઆત હતી.
કારણ કે થોડા જ દિવસોમાં તેની જિંદગીમાં એક એવી ઘટના બનવાની હતી,
જેમાં મમ્મી અને પત્ની નહીં…
પપ્પા અને મિત્ર વચ્ચેની પસંદગી તેની સામે ઊભી થવાની હતી.
અને આ વખતે નિર્ણય વધુ મુશ્કેલ હતો.
કારણ કે એક બાજુ હતો સંબંધનો કરજ…
અને બીજી બાજુ હતો વર્ષો જૂનો વિશ્વાસ.