झपाटलेला वाडा - भाग 13: पाण्यातला हात
सोन्याचा हात आर्यनचा पाय पकडून ओढत होता. घट्ट. बर्फासारखा थंड नाही, आगीत तापलेल्या लोखंडासारखा गरम. गोदावरीचं काळं पाणी उकळत होतं. बुडबुडे येत होते. कारण सोनं वितळत होतं, पाणी तापत होतं.
आर्यन ओरडत होता, वाचवा मला कोणीतरी वाचवा माझा पाय जळतोय
हरिभाऊने धावून त्याचे दोन्ही हात पकडले. मागे ओढू लागला. पण त्या सोन्याच्या हातात माणसाची ताकद नव्हती, शंभर वर्षांच्या शापाची ताकद होती. आर्यनचे पाय पाण्यात गेले. गुडघ्यापर्यंत. कंबरपर्यंत. तो हळू हळू बुडत होता.
पाण्यातून आवाज येत होता. दहा आवाज एकत्र, पण आता ते रडत नव्हते, हसत होते.
ये... तू अकरावा बळी... तू आमच्यात ये... आम्ही दहा जण आहोत... तू अकरावा... तरच हे वर्तुळ पूर्ण होईल... मांत्रिकाने सांगितलं होतं... अकरा बळी... अकरा आत्मे... तरच हा वाडा कायमचा टिकेल... तू आलास तर आम्ही कायमचे इथेच राहू... सोन्याच्या रूपात...
आर्यन ओरडला, मी नाही येणार मी तुम्हाला मुक्त केलं तुम्ही मला का मारताय
पाण्यातून सावित्रीचा आवाज आला, पण आता तो मायेचा नव्हता, थकलेला होता.
आम्ही नाही मारत रे... हे सोनं मारतंय... हे सोनं शापित आहे... ते कोणालाच सोडत नाही... ज्याने याला हात लावला तो याचाच होतो... तू पण याला हात लावलास ना... तळघरात... पेटीला... तेव्हाच शाप तुला लागला होता... आता तू याचाच आहेस...
आर्यनला आठवलं. त्याने तळघरात त्या लोखंडी पेटीला हात लावला होता. सोन्याच्या मोहरेला हात लावला होता. तेव्हाच.
हरिभाऊ ओरडला, मंत्र म्हणा सगळे मंत्र म्हणा हनुमान चालिसा
गावकरी घाबरून मागे उभे होते. पण त्यांनी हात जोडून म्हणायला सुरुवात केली, जय हनुमान ज्ञान गुन सागर... जय कपीस तिहु लोक उजागर...
मंत्र ऐकताच पाण्यातला सोन्याचा हात लाल झाला. जणू विस्तवावर ठेवला. त्याला चटके बसू लागले. चट... चट... त्याने आर्यनचा पाय सोडला. आर्यनला वर ओढलं. तो चिखलात पडला. पायाला फोड आले होते. भाजल्याचे.
पण पाण्यातून आता पूर्ण मूर्ती बाहेर येऊ लागली. जी पाण्यात टाकली होती, ती वितळली नव्हती. ती परत बनली होती. पाण्यातून वर येत होती. सोन्याची देवी. चार फूट नाही, आता आठ फूट झाली होती. पाण्याने मोठी झाली होती. तिच्या डोळ्यातून रक्त, तोंडातून धूर, हातात त्रिशूळ. आणि ती पाण्यावरून चालत बाहेर येत होती. जणू पाणी जमीन आहे.
ती म्हणाली, मला पाण्यात टाकलं... मला बुडवलं... आता मी तुम्हा सगळ्यांना बुडवेन... या गोदावरीला पूर आणीन... सगळं माळशेत गाव बुडवेन... तुमची घरं, तुमची पोरं, सगळं वाहून जाईल...
तिने हात वर केला. आकाशात वीज चमकली. कडाड पाऊस सुरु झाला. मुसळधार. गोदावरीचं पाणी एका मिनिटात पाच फूट वाढलं. पात्राबाहेर येऊ लागलं. गावाकडे येऊ लागलं.
गावकरी ओरडले, पूर आला! पाणी गावात शिरतंय पळा पोरांना घ्या
आर्यन ओरडला, ही हडळ पूर आणतेय हिला थांबवावं लागेल
हरिभाऊ म्हणाला, कसं थांबवायचं? गोळी लागत नाही, आग लागत नाही, पाणी बुडवत नाही ही मरणार कशी
तेवढ्यात पाण्यातून दहा प्रकाश आले. दहा आत्मे. पण आता ते मूर्तीच्या बाजूने नव्हते, आर्यनच्या बाजूने होते. सावित्री पुढे आली. ती पण त्या मूर्तीला घाबरत होती.
आर्यन, आम्ही तुला मदत करतो. पण आम्हाला पण या सोन्याने बांधून ठेवलंय. आम्ही या मूर्तीत अडकलो आहोत. आम्ही बाहेर येऊ शकत नाही. जोपर्यंत ही मूर्ती आहे तोपर्यंत आम्ही पण हडळच राहणार.
मग हिला कसं मारायचं
सावित्री म्हणाली, या मूर्तीला फक्त एकच गोष्ट मारू शकते. लोखंड नाही, आग नाही, पाणी नाही. फक्त आईचं दूध. पवित्र दूध. तुझ्या आईचं दूध. रक्ताचा शाप फक्त दुधानेच जातो. तू तुझ्या आईला बोलाव. तिच्या हातचं पाणी, तेच दूध.
आर्यनने थरथरत्या हाताने आईला फोन केला. पुण्यात.
आई... लवकर ये... गोदावरीवर... माळशेतला... जीव वाचवायचा आहे... गाव बुडतंय...
आई झोपेतून उठली. काय झालं बाळा? रात्री बारा वाजता
तू ये. तुझं दूध हवंय. तुझ्या हातचं पाणी हवंय.
आई काहीच विचारलं नाही. पुण्याहून गाडीने निघाली. दोन तास. गोदावरीवर आली. पाऊस, पूर, आणि पाण्यावर उभी आठ फूट सोन्याची हडळ.
आईने आर्यनला पाहिलं. मिठी मारली. पायाला फोड पाहिले. रडू लागली.
काय झालं बाळा?
आर्यन म्हणाला, आई, या मूर्तीवर पाणी टाक. तुझ्या हाताने. दुध समजून. आईच्या मायेचं पाणी.
आईने गोदावरीचं पाणी हातात घेतलं. डोळे बंद केले. म्हणाली, हे माझ्या बाळासाठी. माझ्या बाळाचं रक्षण कर. या हडळीला मार. आणि पाणी मूर्तीवर टाकलं.
पाणी मूर्तीवर पडताच मूर्ती किंचाळली. अशी किंकाळी की सगळ्या गावाने कान बंद केले. तिच्या सोन्याच्या अंगावर फोड आले. जणू आम्ल टाकलं. सोनं काळं पडू लागलं.
नको! नको टाकू! मला जळतंय
आईने परत पाणी घेतलं. परत टाकलं. परत. पाच वेळा. प्रत्येक वेळी मूर्ती वितळू लागली. हात गळाले. पाय गळाले. डोकं गळालं. फक्त तोंड राहिलं. ते तोंड ओरडत होतं.
मी देवी आहे मी सोनं आहे मी पन्नास कोटी आहे मला नका मारू
आई म्हणाली, तू सोनं नाहीस. तू हडळ आहेस. माझ्या पोराला सोड. माझ्या गावाला सोड
शेवटचं पाणी टाकलं. मूर्ती पूर्ण वितळली. सोन्याचं पाणी होऊन गोदावरीत मिसळली. गोदावरीचं पाणी एका सेकंदासाठी सोनेरी झालं. चमकलं. आणि मग निळं झालं. शांत झालं. पूर थांबला. पाऊस थांबला. एका सेकंदात.
पाण्यातून दहा प्रकाश बाहेर आले. आता ते खरंच मुक्त झाले होते. चमकणारे, पांढरे.
सावित्री म्हणाली, धन्यवाद. आईच्या दुधाने रक्ताचा शाप संपतो. आज शंभर वर्षांचा शाप संपला. आज आम्ही खरंच मुक्त झालो. आता आम्ही जातो. कायमचे. देवीत नाही, देवाकडे.
दहा प्रकाश आकाशात गेले. तारे झाले. दहा तारे. एका रेषेत. आणि त्यांच्यामागे दोन अजून - सरपंच आणि पोलीस. बारा तारे.
गोदावरीचं पाणी परत निळं झालं. सोनं तळाला गेलं. मातीत मिसळलं. कायमचं. पन्नास कोटीचं सोनं माती झालं. कोणीही काढू शकणार नाही.
गावकरी म्हणाले, गाव वाचलं. हडळ मेली. आई पावली.
आर्यनने आईच्या पायावर डोकं ठेवलं. आई तू आली नसतीस तर आज मी मेलो असतो. गाव बुडालं असतं.
आई म्हणाली, बाळा, आईचं प्रेम सोन्यापेक्षा मोठं असतं. भुतापेक्षा मोठं. शापापेक्षा मोठं.
सकाळ झाली. गोदावरी शांत होती. मंदिर रिकामं होतं. मूर्ती नव्हती. फक्त सोन्याचा त्रिशूळ जमिनीवर पडला होता. पण आता तो थंड होता. गरम नव्हता. शापित नव्हता.
आर्यनने तो त्रिशूळ उचलला आणि मंदिरात ठेवला. म्हणाला, आता इथे खरी देवी बसवू. दगडाची देवी. मातीची देवी. जी कोणालाच मारणार नाही. फक्त आशीर्वाद देईल. तिचं नाव असेल - आई.
क्रमश:
