🎒✈️ પ્રકરણ ૮૬: રૂસ્તમજીની સોલો ટ્રાવેલની તલપ, રૂપસીનું ઓફબીટ સૌંદર્ય અને ક્લબ હાઉસમાં ‘ટ્રાવેલ ડાયરીઝ’નો પ્રારંભ!
દૈનિક ચબરાકિયાં:
"ઉંમર ભલે પાસપોર્ટ પર અટકી જાય સાહેબ, પણ મનના પ્રવાસીને ક્યારેય વિઝા કે ટિકિટની જરૂર નથી હોતી! જ્યારે અનુભવી પ્રવાસીઓ પોતાની આંખોથી જોયેલી દુનિયા શબ્દોમાં વહાવે, ત્યારે ઘેરબેઠાં જ આસામના જંગલો અને ભૂટાનની સરહદોનો પવન આંગણે લહેરાવા લાગે છે!"
ગઈકાલે બુલેટ પર લોન્ગ રાઈડ મારીને પોતાની જવાનીનું સપનું પૂરું કર્યા પછી, નિવૃત્ત મિકેનિકલ એન્જિનિયર રૂસ્તમ દારૂવાલાના મનમાં સાહસનો એક નવો જ કીડો સળવળ્યો હતો!
આસો વદ છઠ્ઠની આહલાદક સવારે આનંદનગર સોસાયટીના સેન્ટ્રલ ગાર્ડનમાં મગનકાકાની કીટલી પરથી ગરમાગરમ આદુવાળી ચાની ચૂસકી લેતાં-લેતાં રૂસ્તમજીએ પોતાના ટેબ્લેટ પર એક ટ્રાવેલ વ્લોગ ખોલ્યો. તેમાં એક યુવાન ખભા પર બેકપેક લટકાવીને ઉત્તર-પૂર્વ ભારતના ઘનઘોર જંગલોમાં એકલો ભટકી રહ્યો હતો.
રૂસ્તમજીએ પોતાની વિન્ટેજ મૂંછો પર બંને હાથે તાવ દેતાં, આંખો પહોળી કરીને સિનિયર સિટિઝન વડા માણેક લાલ, કેશવ ભટ્ટ, મદન લાલ શર્મા, અવધેશ શર્મા અને મનોહર જોશી સામે બોમ્બ ફોડ્યો:
"પરવરદિગાર! માણેકભાઈ , કેશવભાઈ... આ જુઓ બાવા! આને કહેવાય ખરી જિંદગી—'સોલો ટ્રાવેલ' (Solo Travel)! કોઈની કચકચ નહીં, કોઈ ટાઈમ-ટેબલ નહીં. ખભા પર થેલો ભરાવ્યો ને નીકળી પડ્યા અજાણ્યા રસ્તાઓ પર! મને તો એવો વિચાર આવે છે કે આવતા અઠવાડિયે હું પણ એકલો જ કોઈ અજાણ્યા જંગલમાં સોલો ટ્રીપ મારવા ઉપડી જાઉં!"
બાજુમાં ગાર્ડન બેંચ પર બેઠેલાં એમનાં ધર્મપત્ની પરિઝાદ દારૂવાલાએ હાથમાં રહેલો ચાનો કપ નીચે મૂકીને રૂસ્તમ સામે ડોળા કાઢ્યા:
"ઓહોહો રૂસ્તમજી! જરા ધીમા પડો બાવા! કાલ બુલેટ ચલાવી એમાં તમારી જવાની પાછી નથી આવી ગઈ. સિત્તેર વર્ષની ઉંમરે સવારે બીપીની અને રાત્રે સાંધાના દુઃખાવાની ગોળીઓ ગળવી પડે છે. તમે એકલા જંગલમાં જશો તો રસ્તો ભૂલી જશો ત્યારે તમને શોધવા મારે સીબીઆઈ બોલાવવી પડશે! તમારાથી હવે એકલા આટલી દૂર ન જવાય, ઘરમાં બેસીને શાંતિથી ભજન કરો!"
આ સાંભળીને ગાર્ડનમાં હાસ્યનું મોજું ફરી વળ્યું. માણેક લાલે હસીને રૂસ્તમના ખભા પર હાથ મૂક્યો, "રૂસ્તમજી, પરિઝાદ બહેનની વાતમાં તથ્ય છે. ઉંમર અને શરીરની મર્યાદાઓ હોય. પણ હા, મન તો હજુ જુવાન છે ને? જો આપણે જાતે ત્યાં ન જઈ શકીએ, તો જે લોકો આવા રોમાંચક પ્રવાસો કરીને આવ્યા છે, એમની વાતો સાંભળીને એ સ્થળને આંખો સામે જીવી તો શકીએ ને!"
રૂસ્તમજીનો ચહેરો ખીલી ઊઠ્યો, "હા માણેકલાલ ! આપણી સોસાયટીમાં રાહુલ અગ્રવાલ અને શ્રુતિ અગ્રવાલ તો આખા ભારતમાં ખૂણે-ખૂણે સોલો ટ્રાવેલ અને ઑફબીટ કેમ્પિંગ કરીને આવ્યા છે. કેમ ના આજે સાંજે ક્લબ હાઉસમાં એમની પાસેથી એમના અનોખા પ્રવાસોની વાતો સાંભળીએ?"
સેક્રેટરી હિતેશ પટેલ અને પ્રમુખ હર્ષિલ મહેતાએ તરત જ આ વાત વધાવી લીધી અને સાંજે ક્લબ હાઉસમાં વિશેષ સંવાદ ગોઠવવાનું નક્કી કર્યું.
સાંજે સાડા સાત વાગ્યા. આનંદનગરનું ક્લબ હાઉસ આજે કોઈ ટ્રાવેલ સિનેમા હોલ જેવું સજાવવામાં આવ્યું હતું.
મોટા પ્રોજેક્ટરની સ્ક્રીન સામે આખી સોસાયટી ગોઠવાઈ ગઈ હતી:
આગળની હરોળમાં સિનિયર સિટિઝન્સ—માણેક લાલ, રૂસ્તમ-પરિઝાદ દારૂવાલા, કેશવ ભટ્ટ, મદનલાલ, મનોહર જોશી, વસંતી બા અને ભાવના બા.
યુવા પાંખમાં—ઓટો-એક્સપર્ટ રોહન દેશમુખ, પર્યાવરણવિદ્ તેજસ્વી, આઈટી મેનેજર દેવાંશ જોશી, યોગ ટ્રેનર કાવ્યા જોશી અને જાગૃતિ પટેલ.
અને પાછળ ઉત્સુક આંખો સાથે 'આનંદ ગૅંગ'ના બાળકો—આર્શવ, અનાયા, રુદ્ર , આરવ, વિવાન, ક્રિશ, કિયારા, મીરાં અને સાયન્સ સ્ટુડન્ટ આન્યા!
સ્ટેજ પર તેમની ડાયરી, માઈક અને લેપટોપ સાથે હાજર થયા સોલો ટ્રાવેલર દંપતી શ્રુતિ અગ્રવાલ અને રાહુલ અગ્રવાલ.
રાહુલે માઈક હાથમાં લઈને શરૂઆત કરી, "નમસ્કાર વડીલો અને મિત્રો! રૂસ્તમ અંકલની ઈચ્છા હતી કે તેઓ કોઈ એવા સ્થળ વિશે જાણે જે સામાન્ય ટૂરિસ્ટ ગાઈડ્સમાં ન હોય, સાવ અજાણ્યું, શાંત અને પ્રકૃતિના ખોળામાં વસેલું હોય. એટલે આજે અમે તમને લઈ જવા માંગીએ છીએ પશ્ચિમ આસામના એક છુપાયેલા રત્ન તરફ—જેનું નામ છે રૂપસી (Rupsi)!"
પ્રોજેક્ટર સ્ક્રીન પર લીલાછમ ચાના બગીચા, વિશાળ બ્રહ્મપુત્રા નદી અને પર્વતોના અદ્ભુત ફોટા ઝળહળી ઊઠ્યા. આખો હોલ મંત્રમુગ્ધ થઈ ગયો.
શ્રુતિ અગ્રવાલે સ્લાઈડ બદલતાં કહ્યું:
"મિત્રો, મોટાભાગના પ્રવાસીઓ આસામ એટલે માત્ર ગુવાહાટી કે કાઝીરંગા વિચારે છે. પણ પશ્ચિમ આસામના ધુબરી (Dhubri) અને કોકરાઝાર (Kokrajhar) જિલ્લા માટેનું મુખ્ય હવાઈ પ્રવેશદ્વાર એટલે રૂપસી એરપોર્ટ (Rupsi Airport). કોલકાતા કે ગુવાહાટીથી કનેક્ટિંગ ફ્લાઇટ પકડીને સીધા અહીં ઉતરી શકાય છે. જો કોઈને એકલા—એટલે કે સોલો ટ્રાવેલ કરવું હોય, તો ૩ થી ૪ દિવસનો આદર્શ પ્લાન બનાવી શકાય. રહેવા માટે ધુબરી અથવા કોકરાઝાર બેસ્ટ બેઝ બને છે."
શ્રુતિએ પોતાના પ્રથમ દિવસના પ્રવાસનું જીવંત વર્ણન કર્યું:
માટિયાબાગ પેલેસ (Matiabag Palace): રૂપસી એરપોર્ટથી માત્ર ૧૫-૨૦ કિમી દૂર ગૌરીપુર ખાતે આવેલો આ ઐતિહાસિક લાલ મહેલ. આ પેલેસ ભારતીય સિનેમાના પિતામહ સમાન ફિલ્મ નિર્માતા પ્રમથેશ બરુઆ અને આસામના ગૌરવ સમાન ગોલપારિયા લોકગાયિકા પ્રતિમા બરુઆ પાંડે સાથે જોડાયેલો છે. મહેલની પ્રાચીન બાંધણી અને શાંતિ મનને જૂના જમાનામાં ખેંચી જાય છે.
ગુરુદ્વારા શ્રી ગુરુ તેગ બહાદુર સાહિબ અને બ્રહ્મપુત્રા સૂર્યાસ્ત: ધુબરી શહેરમાં બ્રહ્મપુત્રા નદીના પવિત્ર કિનારે આવેલું આ ગુરુદ્વારા અત્યંત પવિત્ર છે. અહીં સિખ ધર્મના પ્રથમ ગુરુ શ્રી ગુરુ નાનક દેવજી અને નવમા ગુરુ શ્રી ગુરુ તેગ બહાદુરજીએ પોતાના ચરણ મૂક્યા હતા. સાંજે જ્યારે બ્રહ્મપુત્રાના વિરાટ જળરાશિ પર સૂર્યાસ્તનો કેસરીયો રંગ પથરાય છે, ત્યારે સોલો ટ્રાવેલર પોતાના તમામ માનસિક તણાવો ભૂલીને ધ્યાનમાં લીન થઈ જાય છે!
શેફ મનપ્રીત સિંહ ગિલે ગુરુદ્વારાનો ફોટો જોઈને હાથ જોડ્યા, "વાહ શ્રુતિજી, ગુરુ મહારાજનો આવો ઐતિહાસિક વારસો આસામના છેવાડે બેઠો છે એ જાણીને અંતર ઠરી ગયું!"
ત્યારબાદ રાહુલે બીજા અને ત્રીજા દિવસના જંગલ અને સરહદી પ્રવાસની સ્લાઈડ્સ બતાવી:
ચક્રશિલા વન્યજીવ અભયારણ્ય (Chakrashila Wildlife Sanctuary):ધુબરીથી ૫૦ કિમી દૂર આવેલું આ અભયારણ્ય દુનિયાના સૌથી દુર્લભ અને અતિ સુંદર એવા ગોલ્ડન લંગુર (Golden Langur - સોનેરી વાંદરા) માટે વિશ્વવિખ્યાત છે! ઘટાદાર વૃક્ષો વચ્ચે ટ્રેકિંગ કરતી વખતે સોનેરી રૂંવાટીવાળા લંગુરોને કૂદતા જોવા એ જીવનભરનો લહાવો છે.
ધીર બીલ અને દિપલાઈ બીલ: અભયારણ્યની નજીક આવેલાં આ વિશાળ સરોવરોમાં દેશ-વિદેશના પક્ષીઓનો મેળાવડો જામે છે. શાંત પાણીમાં નાનકડી દેશી હોડીમાં બેસીને પક્ષીઓનો કલરવ સાંભળવો એ જ સોલો ટ્રાવેલનું સાચું ધ્યાન (Meditation) છે!
કોકરાઝારની બોડો સંસ્કૃતિ: સાંજે કોકરાઝારમાં સ્થાનિક બોડો જનજાતિની અદભુત હસ્તકળા, વાંસની કલાકૃતિઓ અને પરંપરાગત ભોજન માણવા મળે છે.
મહામાયા ધામ અને સરલપારા (Saralpara): બોગરીબારી પાસે આવેલું શક્તિપીઠ મહામાયા મંદિર શ્રદ્ધાળુઓ માટે આસ્થાનું કેન્દ્ર છે. અને ત્યાંથી ઉત્તરે ભારત-ભૂટાન સરહદ પર આવેલું સરલપારા! સ્ક્રીન પર કાચ જેવા પારદર્શક ઠંડા ઝરણાં, ટેકરીઓ અને ભૂટાનની પર્વતમાળાઓનો નજારો જોઈને ક્લબ હાઉસમાં બેઠેલા બાળકો 'વાહ... વાહ...' પોકારી ઊઠ્યા! રાહુલે જણાવ્યું કે સરલપારા એકાંત અને શાંતિ માણવા માટે સોલો ટ્રાવેલર્સમાં સ્વર્ગ સમાન માનવામાં આવે છે.
રાહુલે સોલો ટ્રાવેલ માટે વ્યવહારુ ટિપ્સ પણ આપી:
૧. અંતરિયાળ વિસ્તારોમાં જવા સ્થાનિક ડ્રાઈવર સાથે કાર ભાડે રાખવી હિતાવહ છે.
૨. ઓક્ટોબરથી માર્ચ એ રૂપસી અને આસામ ફરવાનો શ્રેષ્ઠ સમય છે.
૩. જંગલો અને સરહદી વિસ્તારોમાં નેટવર્ક ધીમું હોવાથી રોકડ રકમ (Cash) સાથે રાખવી અનિવાર્ય છે.
આ આખો પ્રવાસ અને ફોટોગ્રાફ્સ જોઈને રૂસ્તમ દારૂવાલા પોતાની ખુરશી પરથી ઊભા થઈ ગયા. તેમની આંખોમાં અસીમ આનંદ ચમકતો હતો.
તેમણે બંને હાથ ઊંચા કરીને કહ્યું, "પરવરદિગાર! રાહુલ અને શ્રુતિ... તમે તો મને અહીં બેઠાં બેઠાં આસામની હવા ખવડાવી દીધી બાવા! મારી આંખો આગળ પેલો સોનેરી વાંદરો અને બ્રહ્મપુત્રા નદી તરવરવા લાગ્યા. પરિઝાદ સાચું કહેતી હતી, આ ઉંમરે હાડકાં ઘસવા કરતાં તમારા જેવા યુવાનોની નજરે દુનિયા જોવામાં જે મજા છે, એ તો અદ્ભુત છે!"
માણેક લાલે હસીને કહ્યું, "શાબાશ રાહુલ અને શ્રુતિ! પ્રવાસ કરવો એ માત્ર મનોરંજન નથી, એ તો દેશની ભૂગોળ, સંસ્કૃતિ અને વિવિધતાને જાણવાનું સૌથી મોટું શિક્ષણ છે. આપણા બાળકો અને વડીલો માટે આ એક અણમોલ અનુભવ રહ્યો."
પ્રમુખ હર્ષિલ મહેતા અને સેક્રેટરી હિતેશ પટેલે તરત જ માઈક પર જાહેરાત કરી:
"આજના આ કાર્યક્રમની સફળતા જોઈને સોસાયટી નક્કી કરે છે કે દર મહિને એકવાર અથવા જ્યારે પણ અનુકૂળતા હશે, ત્યારે આનંદનગરના ક્લબ હાઉસમાં 'ટ્રાવેલ ડાયરીઝ' સેશન યોજાશે! રાહુલ અને શ્રુતિ સોસાયટીના તમામ પરિવારોને ભારતના અજાણ્યા અને અદ્ભુત સ્થળોની આવી જ રોમાંચક સફર કરાવશે!"
આ જાહેરાત થતાં જ આખો હોલ તાળીઓ અને ઉત્સાહના નારાઓથી ગૂંજી ઊઠ્યો.
નાના રુદ્ર અને આર્શવે કૂદીને કહ્યું, "નેક્સ્ટ ટાઈમ અમારે લદ્દાખ અને હિમાલયની વાતો સાંભળવી છે!"
શેફ મનપ્રીત સિંહ ગિલે તમામ સભ્યો માટે ગરમાગરમ આસામી સ્પેશિયલ ચા અને દિવાળી ટેસ્ટિંગ માટે બનાવેલ ક્રિસ્પી મઠિયાં પીરસ્યા. આનંદનગરમાં શરૂ થયેલી આ નવી પહેલે સોસાયટીના આંગણે બેઠા-બેઠા જ સમગ્ર ભારતભ્રમણના દ્વાર ખોલી આપ્યા.
📝 માણેક લાલની ડાયરી (પ્રકરણનો અંત):
"માણસ ભૌગોલિક રીતે એક જગ્યાએ સ્થિર હોઈ શકે છે, પણ એની કલ્પનાઓ અને જિજ્ઞાસા ક્યારેય સીમાઓમાં કેદ નથી રહેતી! આજે રૂસ્તમજીની સોલો ટ્રાવેલની બાળસહજ ઈચ્છાએ આખી સોસાયટીને આસામના નિર્મળ જંગલો અને રૂપસીની પાવન ધરા સુધી પહોંચાડી દીધી. રાહુલ અને શ્રુતિએ જે રીતે પોતાના પ્રવાસના અનુભવો વહેંચ્યા, એણે સાબિત કર્યું કે જ્ઞાન અને અનુભવ વહેંચવાથી આનંદ બમણો થઈ જાય છે. વૃદ્ધાવસ્થા એ ઘરમાં પુરાઈ રહેવાનો સમય નથી, પણ નવી પેઢીની આંખોથી દુનિયાને ફરીથી પ્રેમ કરવાનો અવસર છે. મહિને એકવાર ક્લબ હાઉસમાં ભરાનારી આ ટ્રાવેલ બેઠક આપણા આનંદનગરના દરેક સભ્યના દિલમાં ભારતભ્રમણનો જીવંત ઉજાસ પાથરતી રહેશે!"
