હું જ મારી ભાગ્યવિધાતા 3
-રાકેશ ઠક્કર
સૂર્યોદય ત્રીજો
હોમમેકરથી બિઝનેસ ટાયકૂન
૬૫ વર્ષના કંચનબા આખું જીવન ઘર, રસોડું અને પરિવાર પાછળ ઓગાળી ચૂક્યા હતા. તેમના હાથના સ્વાદના વખાણ આખા ગામમાં થતા. પતિના અવસાન પછી કંચનબાએ પોતાના એકના એક દીકરા અજયને ભણાવી-ગણાવીને મોટો કર્યો. અજય હવે શહેરમાં એક મોટી આઈટી કંપનીમાં ઊંચા હોદ્દા પર હતો અને તેની પત્ની નિકિતા પણ આધુનિક વિચારોવાળી હાઈ-ફાઈ સોસાયટીમાં રહેતી સ્ત્રી હતી.
કંચનબા ગામડું છોડીને દીકરા-વહુ સાથે શહેરમાં રહેવા આવ્યા હતા. પણ અહીં આવ્યા પછી તેમનું જીવન એક બંધિયાર કૂવા જેવું થઈ ગયું હતું. નિકિતાને કંચનબાનું દેશી રહેણીકરણી, તેમનો પહેરવેશ અને તેમની ભાષા બહુ ખટકતી.
"અજય, તમારી મમ્મીને કહો કે મારી કીટી પાર્ટી હોય ત્યારે પોતાના રૂમમાંથી બહાર ન આવે. મારા ફ્રેન્ડ્સ સામે એમની ગામડી ભાષા સાંભળીને મને શરમ આવે છે." એક દિવસ નિકિતાએ ડાઇનિંગ ટેબલ પર અજયને કહ્યું.
અજયે પોતાની માની મમતા અને ત્યાગને ભૂલીને પત્નીનો પક્ષ લીધો, "હા નિકિતા, તારી વાત સાચી છે. બા, તમે હવે ઉંમરલાયક થયા છો. ઘરમાં શાંતિથી બેસીને ભજન કરો ને! આ બધી સોશિયલ લાઈફમાં પડવાની તમારી ઉંમર નથી. અને હા, રસોડામાં પણ નિકિતાને તમારી જૂની પદ્ધતિઓ નથી ગમતી એટલે તમે રસોઈ બનાવવાનું પણ છોડી દો."
કંચનબાના કાનમાં આ શબ્દો સીસાની જેમ ઓગળ્યા. જે દીકરાને તેમણે પોતાના હાથે કોળિયા ખવડાવીને મોટો કર્યો તે આજે તેમને પોતાના વૈભવી જીવનમાં એક 'ધબ્બો' માનતો હતો. વહુના મહેણાં અને દીકરાની નિષ્કાળજીએ કંચનબાને અંદરથી તોડી નાખ્યા પણ એ તૂટેલા હૃદયમાંથી જ એક નવો સંકલ્પ જન્મ્યો.
કંચનબાએ વિરોધ ન કર્યો, ન તો કોઈ આક્રમક દલીલ કરી. તેમણે મૌન ધારણ કરી લીધું. તેઓ પોતાના રૂમમાં જ રહેતા. પણ દીકરા-વહુ અજાણ હતા કે કંચનબા સ્માર્ટફોન અને ઈન્ટરનેટનો ઉપયોગ શીખી રહ્યા હતા. ગામડે રહેતા તેમના એક વફાદાર ભત્રીજા કેતન સાથે મળીને તેઓ કંઈક મોટું પ્લાન કરી રહ્યા હતા.
કંચનબા પાસે તેમના પરંપરાગત મસાલાઓ અને અથાણાં બનાવવાની અદભુત કળા હતી. તેમણે કેતનની મદદથી પોતાની જૂની બચત અને સ્ત્રીધનના પૈસા વાપરીને 'કંચન ઓર્ગેનિક મસાલા' નામનું સ્ટાર્ટઅપ શરૂ કર્યું. શરૂઆતમાં બધું ઓનલાઈન અને ઓર્ડર આધારિત હતું. કંચનબા પોતે ગુણવત્તા પર ધ્યાન આપતા અને કેતન માર્કેટિંગ સંભાળતો. જોતજોતામાં બે વર્ષમાં આ બ્રાન્ડ આખા રાજ્યમાં પ્રખ્યાત થઈ ગઈ અને કરોડોનું ટર્નઓવર કરવા લાગી. પણ અજય અને નિકિતા પોતાની જ દુનિયામાં મસ્ત હતા. તેમને ખબર જ નહોતી કે તેમના જ ઘરમાં એક બિઝનેસ સામ્રાજ્ય ઊભું થઈ રહ્યું છે.
એક દિવસ અજયના બિઝનેસમાં મોટું સંકટ આવ્યું. તેની કંપની દેવામાં ડૂબી ગઈ અને લેણદારો ઘર સુધી આવી પહોંચ્યા. ઘર હરાજી થવાની અણી પર હતું. અજય અને નિકિતા લિવિંગ રૂમમાં માથું પકડીને બેઠા હતા અને રડી રહ્યા હતા.
"હવે શું થશે અજય? આપણી પાસે ૨૦ લાખ રૂપિયા ચૂકવવાનો કોઈ રસ્તો નથી! આપણે રોડ પર આવી જઈશું!" નિકિતા ધ્રૂજતા અવાજે બોલી.
બરાબર એ જ સમયે કંચનબા પોતાના રૂમમાંથી બહાર આવ્યા. તેમના ચહેરા પર ગભરાટનો એક અંશ પણ નહોતો.
"શું થયું અજય? કેમ આટલો ચિંતિત છે?" કંચનબાએ પૂછ્યું.
નિકિતાએ ગુસ્સામાં અને હતાશામાં કટાક્ષ કર્યો, "બા, તમે તમારા ભજન કરો ને! આ બિઝનેસની વાતો છે, તમારા બસની વાત નથી. ૨૦ લાખ રૂપિયા જોઈએ છે, સમજાય છે કંઈ?"
કંચનબા સહેજ હસ્યા અને સોફા પર બેઠા. તેમણે પોતાની સાડીના છેડામાંથી એક ચેકબુક કાઢી. વહુ-દીકરાની સામે ૨૦ લાખ રૂપિયાનો સાઈન કરેલો ચેક મૂક્યો.
અજયે આશ્ચર્યથી ચેક જોયો. ચેક પર લખ્યું હતું: 'કંચન ઓર્ગેનિક મસાલા પ્રાઈવેટ લિમિટેડ' અને નીચે પ્રોપ્રાઈટર તરીકે સહી હતી: કંચનબેન પટેલ.
"બા... આ... આ શું છે? ૨૦ લાખ રૂપિયાનો ચેક? અને આ કંપની?" અજયની આંખો ફાટી ગઈ. તેનો અવાજ ગળામાં જ અટકી ગયો. નિકિતાના તો જાણે હોશ જ ઊડી ગયા.
કંચનબાએ ગંભીર અને દમદાર અવાજમાં વાત શરૂ કરી: "અજય, તને લાગતું હતું ને કે તારી મા ઘરડી થઈ ગઈ છે, ગામડી છે અને તારી હાઈ-ફાઈ સોસાયટી માટે લાયક નથી? તેં અને તારી પત્નીએ મને ઘરમાં એક નકામી વસ્તુની જેમ ખૂણામાં ધકેલી દીધી હતી. પણ તમે ભૂલી ગયા કે આ દેશી અને ગામડી સ્ત્રીએ જ તને આ સ્ટેજ સુધી પહોંચાડ્યો હતો. જ્યારે તમે લોકો મને રૂમમાં પૂરી રાખતા ત્યારે મેં મારી વર્ષો જૂની મસાલા બનાવવાની કળાને મારો બિઝનેસ બનાવ્યો. આજે મારી કંપનીનું વાર્ષિક ટર્નઓવર ૧૫ કરોડ રૂપિયા છે."
અજય કંચનબાના પગમાં પડી ગયો, "બા, મને માફ કરી દે! હું મારી સંપત્તિના ઘમંડમાં આંધળો થઈ ગયો હતો. તું તો સાક્ષાત અન્નપૂર્ણા છે!"
નિકિતા પણ હાથ જોડીને રડવા લાગી, "બા, મારી ભૂલ થઈ ગઈ. મેં તમારું અપમાન કર્યું પણ તમે આજે અમારું ઘર બચાવી લીધું."
કંચનબાએ ચેક પાછો ખેંચી લીધો. અજયને મોટો ઝટકો લાગ્યો.
"ઉભા રહો." કંચનબાએ કડક અવાજે કહ્યું. "મેં આ ચેક તમને દાનમાં આપવા માટે નથી કાઢ્યો. હું એક બિઝનેસવુમન છું. આ ૨૦ લાખ રૂપિયા હું તારી કંપનીમાં ઈન્વેસ્ટ કરું છું, જેના બદલામાં તારી કંપનીના ૫૧% શેર હવે મારા નામે થશે. એટલે કે, આજથી તારી કંપનીની બોસ પણ હું જ છું."
અજય અને નિકિતા સ્તબ્ધ થઈને એકબીજા સામે જોઈ રહ્યા. જે માને તેઓ લાચાર અને બિચારી સમજતા હતા તે આજે તેમની કંપની અને ઘરની માલિક બનીને સામે ઊભી હતી.
"અને બીજી વાત," કંચનબાએ વજનદાર અવાજે ઉમેર્યું, "હવે આ ઘરમાં મારી કીટી પાર્ટી થશે. જેમાં મારા બિઝનેસ એસોસિએટ્સ આવશે. નિકિતા, તારે એ બધા માટે રસોઈ બનાવવી પડશે અને હા, તારી આધુનિક ભાષા જરા સંભાળીને વાપરજે, કારણ કે હવે આ ઘર અને બિઝનેસ બંને મારી શરતો પર ચાલશે."
બીજી સવારે કંચનબા કારની પાછલી સીટ પર બેસીને પોતાની નવી ઓફિસ તરફ રવાના થયા. તેમના ચહેરા પર આત્મસન્માન અને વિજયનું અદભુત તેજ હતું. અજય અને નિકિતા ઘરના દરવાજે ઊભા રહીને તેમને આદરપૂર્વક નમન કરી રહ્યા હતા.
કંચનબાએ સાબિત કરી દીધું હતું કે સ્ત્રીની શક્તિ, તેની બુદ્ધિ અને તેનું સ્વાભિમાન ઉંમરના કોઈ બંધનમાં નથી બંધાતા. જો સ્ત્રી ધારે તો તે ઘરના ખૂણામાંથી નીકળીને આખી દુનિયા પર રાજ કરી શકે છે. તે ક્યારેય 'બિચારી' હોતી જ નથી.
*
