భక్త ధ్రువుడు
కొన్ని అవమానాలు మనసును విరిచేస్తాయి. మరికొన్ని అవమానాలు మనిషి జీవితాన్నే మార్చేస్తాయి. ఐదేళ్ల బాలుడైన ధృవుడికి ఎదురైన అవమానం కూడా అలాంటిదే. తండ్రి ఒడిలో కాసేపు కూర్చోవాలన్న చిన్న కోరిక అతడిని కన్నీళ్లలో ముంచింది. కానీ అదే కన్నీళ్లు చివరకు అతడిని భగవంతుడి సన్నిధికి చేర్చాయి.
ఉత్తానపాద మహారాజుకు సునీతి, సురుచి అనే ఇద్దరు భార్యలు. సునీతికి పుట్టిన కుమారుడు ధృవుడు. సురుచికి పుట్టిన కుమారుడు ఉత్తముడు. రాజుకు సురుచిపై ఎక్కువ మమకారం. అందువల్ల ధృవుడికి తండ్రి ప్రేమ పూర్తిగా దక్కేది కాదు.
ఒక రోజు రాజు తన కుమారుడు ఉత్తముడిని ఒడిలో కూర్చోబెట్టుకుని ప్రేమగా ముద్దాడుతున్నాడు. అది చూసిన ధృవుడు కూడా అమాయకంగా తండ్రి వద్దకు పరుగెత్తాడు. తండ్రి ఒడిలో కూర్చోవడానికి చిన్న చేతులను చాపాడు.
అయితే సురుచి అతడిని అడ్డుకుంది.
“నీవు నా కుమారుడివి కాదు. రాజు ఒడిలో కూర్చునే హక్కు నీకు లేదు. ఆ స్థానం కావాలంటే నా కడుపున పుట్టాలి. దేవుడిని ప్రార్థించి ఆ వరం పొందు” అని కఠినంగా చెప్పింది.
ఆ మాటలు ధృవుడి గుండెల్లో బాణాల్లా దిగాయి. కానీ అతడిని మరింతగా గాయపరిచింది సురుచి మాటలు కాదు—తండ్రి మౌనం.
ధృవుడు ఒక్కసారిగా తన తండ్రివైపు చూశాడు.
ఆ చిన్న కళ్లలో ఒక ప్రశ్న ఉంది—
“నాన్నా... నేను మీ కుమారుడిని కాదా?”
తండ్రి ఒక్క మాట మాట్లాడితే చాలు. తనను దగ్గరకు తీసుకుంటాడని ఆ బాలుడు ఆశించాడు. తన తలపై చేయి వేసి ఓదారుస్తాడని ఎదురుచూశాడు. “ఇతడు నా కుమారుడు” అని ఒక్క మాట చెబితే చాలు—అన్ని అవమానాలు ఆ క్షణంలోనే చెరిగిపోయేవి.
కానీ రాజు మాట్లాడలేదు.
ధృవుడు మళ్లీ తండ్రివైపు చూశాడు. తండ్రి కళ్లలోకి చూస్తూ, తనను పిలిచే ఆ ఒక్క మాట కోసం ఎదురు చూశాడు. కానీ అక్కడ కనిపించింది కేవలం మౌనం.
ఆ మౌనం సురుచి విసిరిన మాటలకంటే పదునైనది.
సవతి తల్లి తనను కిందకు నెట్టింది. కానీ తండ్రి తనను పైకి లేపలేదు.
ఆ రోజు ధృవుడికి అర్థమైంది—కొన్నిసార్లు మనిషిని బాధించేది పలికిన కఠినమైన మాట కాదు; తనవాళ్లు మాట్లాడాల్సిన సమయంలో మాట్లాడకపోవడమే.
ఐదేళ్ల బాలుడికి అది రాజకీయ నిర్ణయం కాదు. కుటుంబంలో ఎవరి పక్షం అనే ప్రశ్న కాదు. అతడికి తెలిసింది ఒక్కటే—“నాన్న నన్ను కాపాడలేదు.”
కన్నీళ్లతో తల్లి సునీతి వద్దకు పరుగెత్తాడు.
“అమ్మా! నేను నాన్న ఒడిలో కూర్చోవాలనుకున్నాను. నన్ను ఎందుకు దూరం చేశారు?” అని అడిగాడు.
సునీతి తన కుమారుడిని గుండెలకు హత్తుకుంది. ఆమెకు తన కుమారుడి కన్నీళ్ల వెనుక ఉన్న గాయం కనిపించింది. కానీ కోపాన్ని పెంచలేదు. భర్తపై ద్వేషాన్ని కుమారుడి హృదయంలో నింపలేదు.
“బిడ్డా! మనుషులు ఇచ్చే గౌరవం శాశ్వతం కాదు. మనకు నిజమైన ఆశ్రయం భగవంతుడే. ఆయన కృప లభిస్తే ఎవరూ మనల్ని తక్కువ చేయలేరు” అని చెప్పింది.
ఆ మాట ధృవుడి జీవితానికి దిశ చూపింది.
“అమ్మా! అయితే నేను భగవంతుడినే వెతుక్కుంటూ వెళ్తాను. ఆయనను ప్రసన్నం చేసుకుంటాను. ఎవరూ దూరం చేయలేని స్థానాన్ని పొందుతాను” అన్నాడు.
తల్లి హృదయం భయంతో నిండిపోయింది. ఇంత చిన్న వయసులో అడవికి వెళ్లడం ఎంత ప్రమాదకరమో ఆమెకు తెలుసు. అయినా కుమారుడి సంకల్పాన్ని అడ్డుకోలేదు. కన్నీళ్లతో ఆశీర్వదించి పంపించింది.
అడవిలోకి వెళ్తున్న ధృవుడికి మార్గమధ్యంలో నారద మహర్షి దర్శనమిచ్చాడు.
“బాలుడా! ఇంత చిన్న వయసులో అడవికి ఎందుకు వచ్చావు?” అని అడిగాడు.
ధృవుడు తనకు జరిగిన అవమానాన్ని వివరించాడు. తన స్వరంలో బాధ ఉంది. కానీ ఆ బాధలో ప్రతీకారం లేదు. తనను తాను నిరూపించుకోవాలనే అచంచలమైన సంకల్పం మాత్రమే ఉంది.
నారదుడు అతడిని పరీక్షిస్తూ, “ఇది చాలా కఠినమైన మార్గం. ఆకలి, దాహం, చలి, వేడి—ఎన్నో కష్టాలను భరించాలి. తిరిగి ఇంటికి వెళ్లిపో” అని సూచించాడు.
కానీ ధృవుడి సంకల్పం కదలలేదు.
అతడి అచంచలమైన నిశ్చయాన్ని చూసి నారదుడు సంతోషించాడు. శ్రీమహావిష్ణువును ధ్యానిస్తూ “ఓం నమో భగవతే వాసుదేవాయ” అనే మంత్రాన్ని జపించమని ఉపదేశించాడు.
ధృవుడు మధువనానికి చేరుకున్నాడు. తపస్సులో నిమగ్నమయ్యాడు. రోజులు గడిచాయి. ఆకలి, దాహం, శరీర బాధ—ఏదీ అతడి సంకల్పాన్ని కదిలించలేకపోయింది. అతడి మనసులో ఒకే ఒక లక్ష్యం—భగవంతుడి దర్శనం.
చివరకు ధృవుడి అచంచల భక్తికి ప్రసన్నుడైన శ్రీమహావిష్ణువు ప్రత్యక్షమయ్యాడు.
భగవంతుడిని చూసిన క్షణంలో ధృవుడికి మాటలు రాలేదు. అతడి కళ్ల నుంచి ఆనందబాష్పాలు జారాయి. తాను ఇంతకాలం కోరుకున్న తండ్రి ఒడిలో స్థానం, రాజ్యం, గౌరవం—అన్నీ ఆ దివ్యదర్శనం ముందు ఎంత చిన్నవో అతడికి అర్థమైంది.
శ్రీమహావిష్ణువు, “బాలకా! నీ భక్తికి నేను ప్రసన్నుడినయ్యాను. నీకు ఏమి కావాలో కోరుకో” అని అనుగ్రహించాడు.
ఆ క్షణంలో ధృవుడి హృదయంలో గొప్ప మార్పు జరిగింది.
“స్వామీ! నేను గాజుముక్కల కోసం వచ్చాను. కానీ వజ్రాన్ని పొందాను. చిన్న కోరికల కోసం మిమ్మల్ని ఆశ్రయించాను. కానీ మీ దర్శనమే నా జీవితానికి మహావరం” అనే భావం అతడి హృదయంలో ఉప్పొంగింది.
ధృవుడి కథలో గొప్పదనం అతడు పొందిన రాజ్యంలో లేదు. తండ్రి మౌనంతో పుట్టిన గాయాన్ని ద్వేషంగా మార్చుకోకుండా, ఆత్మబలంగా మార్చుకోవడంలో ఉంది.
జీవితంలో మనల్ని ఎవరైనా అవమానించవచ్చు. మన సామర్థ్యాన్ని ప్రశ్నించవచ్చు. మనకు రావాల్సిన గౌరవాన్ని నిరాకరించవచ్చు. కానీ ఆ క్షణంలో మన విలువను మనమే మరచిపోకూడదు.
ఇతరుల మౌనం మన విలువను నిర్ణయించదు. ఇతరుల తిరస్కారం మన భవిష్యత్తును నిర్ణయించదు. మన పరిస్థితులు మన గమ్యాన్ని నిర్ణయించవు. మన అచంచలమైన సంకల్పమే మన జీవితానికి దిశ చూపుతుంది.
తండ్రి ఒడిలో చోటు దొరకని ఆ బాలుడు చివరకు ఆకాశంలోనే ఒక స్థిరమైన స్థానాన్ని పొందాడు. కన్నీళ్లతో మొదలైన ధృవుడి ప్రయాణం ధృవతారగా ముగిసింది.
అందుకే ధృవుడి కథ మనకు చెబుతున్న గొప్ప సత్యం ఒక్కటే—
“నిన్ను ఎవరు తిరస్కరించినా కుంగిపోకు. నీకు అండగా నిలబడాల్సినవారు మౌనంగా ఉన్నా విరిగిపోకు. నీ విలువను ఇతరుల మాటల్లో వెతకకు. నీ అంతరంగంలోని సంకల్పాన్ని నమ్ము.
ఎందుకంటే ఒక చిన్న హృదయంలో పుట్టిన అచంచలమైన నమ్మకం...ఒక రోజు ఆకాశాన్నే చేరగలదు.”