अध्याय ३
-------------
सानवी
-----------
"ती व्यक्ती कोण आहे हे तुला माहीत आहे का?"
सागर-७ ने हळूहळू मान हलवली. हो.
"मग सांग."
"तु विश्वास ठेवणार नाही."
"सांग," सागरने ठामपणे म्हटले.
सागर-७ ने खोल श्वास घेतला. आणि तीन शब्द सांगितले.
ते तीन शब्द ऐकून सागर खाडकन उठला. त्याचे डोळे विस्फारले. संपूर्ण खोली त्याच्यासाठी गरगर फिरू लागली.
कारण त्या तीन शब्दांत एक नाव होते — एक असे नाव, जे या जगात चार वर्षांपूर्वीच संपले होते.
.
.
.
"सानवी."
तो शब्द सागर-७ च्या तोंडातून बाहेर पडताच, खोलीतली हवाच जणू गोठली.
सागर मटकन खाली बसला. त्याचे हात थरथरत होते. त्याच्या डोळ्यांसमोर तो जुना फोटो तरळला — सानवीचा हसरा चेहरा, अर्जुनची खोडकर नजर, प्रियाचा निष्पाप आनंद.
"नाही..." सागर पुटपुटला. "नाही, हे शक्य नाही. सानवी... सानवी मेली. चार वर्षांपूर्वी. मी तिचा मृतदेह पाहिला होता. मी तिला... मी तिला दफन केले."
"हो," सागर-७ म्हणाला. आवाजात विचित्र शांतता होती — जणू त्याने हे दुःख आधीच पचवले होते आणि आता फक्त माहिती देत होता. "तु ज्या सानवीला दफन केले, ती या कालरेषेतली सानवी होती. पण रस्त्यावर जी उभी होती, ती... दुसऱ्या कालरेषेतली सानवी आहे."
सागरने वर पाहिले. त्याच्या डोळ्यांत आता अश्रू आणि गोंधळ दोन्ही होते.
"दुसरी कालरेषा? म्हणजे... समांतर विश्व?"
"हो."
"पण समांतर विश्वातली सानवी इथे — आपल्या विश्वात — कशी येऊ शकते?"
सागर-७ ने त्या चंदेरी उपकरणाकडे पाहिले, जे आता पूर्ण निस्तेज पडले होते.
"कारण तीही टाईम ट्रॅव्हलर आहे. तिच्या विश्वातली. आणि ती इथे — आपल्या लूपमध्ये — मुद्दाम आली आहे."
"मुद्दाम? कशासाठी?"
सागर-७ चे डोळे क्षणभर मिटले गेले. जणू पुढचे वाक्य बोलणे त्याला शारीरिक वेदना देत होते.
"तिला शोधायचे आहे...?
"काय...काय शोधायचेआहे तिला?" सागरने उत्कंठेने विचारले.
"तिचा सागर." सागर-७ ने शून्यात बघत सांगितले.
खोलीत एक दीर्घ शांतता पसरली. बाहेर पाऊस आता जोरात कोसळत होता. खिडकीच्या काचेवर पाण्याचे ओघळ खाली घसरत होते — जणू काचही रडत होती.
सागरने स्वतःला सावरण्याचा प्रयत्न केला. त्याने उभे राहून खोलीत येरझाऱ्या घालायला सुरुवात केली.
"ठीक आहे," तो म्हणाला, स्वतःशीच जणू. "ठीक आहे. एक एक करून समजून घेऊया. तु सांगितले की वेगवेगळ्या 'सागर' आवृत्त्या या लूपमध्ये अडकल्या आहेत — सागर-१ पासून सागर-७ पर्यंत. सागर-५ आणि सागर-६ 'परत आले नाहीत' — म्हणजे काय झाले त्यांचे?"
सागर-७ ने मान खाली घातली.
"मला पूर्ण माहीत नाही. पण माझ्या आठवणीत... — आणि हो, या लूपमध्ये 'आठवणी' देखील विचित्र पद्धतीने काम करतात, काही आठवणी पुसल्या जातात, काही नव्या तयार होतात — ...माझ्या आठवणीत सागर-५ ने एक वेगळाच प्रयोग केला होता. त्याने मशीनला 'समांतर विश्वा'कडे वळवण्याचा प्रयत्न केला. त्याला वाटले की जर याच कालरेषेत बदल करता येत नसेल, तर दुसऱ्या कालरेषेत जाऊन तिथली सानवी इथे आणता येईल."
"आणि?"
"आणि तो परत आलाच नाही. पण..." सागर-७ थांबला.
"पण काय?"
"पण काहीतरी परत आले."
सागरच्या पाठीचा कणा थंड पडला.
"काय परत आले?"
सागर-७ ने खिडकीकडे बोट दाखवले.
"ती. जी रस्त्यावर उभी होती."
सागर खिडकीजवळ गेला. पावसाचे थेंब काचेवर आपटत होते. रस्ता आता पूर्णपणे रिकामा दिसत होता. दिव्याचा प्रकाश पाण्याच्या डबक्यांत परावर्तित होत होता.
"ती आता दिसत नाहीये," सागर म्हणाला.
"ती लपून बसली असेल. किंवा..." सागर-७ चा आवाज अचानक कापू लागला. "किंवा ती आधीच घरात आहे."
सागर ताडकन मागे वळला.
त्याच क्षणी, खालच्या मजल्यावरून — तळघरातून — एक आवाज आला.
धातूचा आवाज. काहीतरी हलल्याचा. जणू कोणीतरी त्यांच्या टाईम मशीनला स्पर्श करत होते.
सागरचा श्वास अडकला.
"माझी मशीन..." तो कुजबुजला.
सागर-७ ने त्याच्याकडे पाहिले. त्याच्या चेहऱ्यावर आता खरी भीती दिसत होती — अशी भीती जी सात वर्षांचा अनुभव असूनही लपवता येत नव्हती.
"सागर, ऐक माझं," सागर-७ म्हणाला, आवाज दाबून. "जर ती सानवी खरंच खाली असेल, आणि तिने मशीनला हात लावला — तर ती मशीन घेऊन निघून जाऊ शकते. कायमची. आणि जर तसं झालं..."
"तर?"
"तर आपण सगळे — सागर-१ पासून सागर-७ पर्यंत — या क्षणात, या रात्रीत, कायमचे अडकू. एकाच लूपमध्ये. वेळ कधीच पुढे सरकणार नाही."
सागरने एक क्षणही न दवडता दरवाजाकडे धाव घेतली.
"थांब!" सागर-७ ओरडला. पण तो त्याच्या जागेवरून हलू शकत नव्हता — तो टेम्पोरल लॉकमुळे बांधलेला होता.
"मला जावंच लागेल," सागर म्हणाला, दारातून मागे वळून पाहत. "ती माझी मशीन आहे. आणि जर ती खरंच सानवी असेल — मला तिला बघायचंय. एकदा तरी."
"सागर, ऐक—"
पण सागर आधीच जिन्याकडे धावला होता.
जिना उतरताना सागरच्या मनात विचारांचे काहूर माजले होते. सानवी. माझी सानवी. पण ही 'माझी' सानवी नाही — ही दुसऱ्या विश्वातली सानवी आहे. तिचा नवरा — तिचा 'सागर' — तिथे कुठेतरी जिवंत आहे. मग ती इथे का आली? तिला काय हवंय?
तळघराचा दरवाजा अर्धवट उघडा होता. आतून तोच निळसर-पांढरा प्रकाश येत होता — टाईम मशीनचा प्रकाश. पण आज तो प्रकाश वेगळा वाटत होता. अधिक तीव्र. अधिक अस्थिर.
सागरने हळूच दार ढकलले.
आत, टाईम मशीनसमोर, एक आकृती उभी होती. पाठमोरी. ओले केस खांद्यावर पसरलेले — जणू ती नुकतीच पावसातून आत आली होती. तिच्या अंगावर एक जुनाट, चिखलाने माखलेला शाल होता.
ती टाईम मशीनच्या कंट्रोल पॅनलकडे पाहत होती. तिचे बोट हळूहळू त्या पॅनलवरील बटणांवरून फिरत होते — जणू ती काहीतरी शोधत होती. किंवा आठवत होती.
सागरचा घसा कोरडा पडला.
"सानवी?" त्याने अत्यंत हळू आवाजात हाक मारली.
ती आकृती स्तब्ध झाली. एक क्षण... दोन क्षण... तिने हालचाल केली नाही.
मग, हळूहळू, ती वळली.
सागरसमोर जे दृश्य उभे राहिले, त्यासाठी तो अजिबात तयार नव्हता.
ती सानवीच होती. तोच चेहरा, ज्याची त्याने चार वर्षे फोटोत पूजा केली होती. तेच डोळे. तेच नाक. पण...
तिचा चेहरा आता पूर्वीसारखा नव्हता. तिच्या डाव्या गालावर आणि कपाळावर जुन्या जखमांचे व्रण होते — जणू ती कधीतरी भीषण अपघातातून वाचली होती, पण त्याची किंमत तिच्या शरीरावर कायमची कोरली गेली होती. तिचे डोळे खोल गेले होते, थकलेले, पण त्यात एक तीव्र, जळजळीत निर्धार होता.
आणि सर्वात धक्कादायक — तिच्या उजव्या हातात एक पिस्तूल होते. जुने, गंजलेले, पण कार्यरत.
तिने ते पिस्तूल सागरवर रोखले.
"तू..." ती कुजबुजली. तिचा आवाज सानवीचाच होता — पण त्यात आता एक धार होती, जी पूर्वीच्या सानवीमध्ये कधीच नव्हती. "तू सागर-४ नाहीस."
सागर गोठून उभा राहिला. हात वर करावेत की नाही हेही त्याला कळेना.
"मी... मी सागर आहे," तो कसेबसे म्हणाला. "पण... तुला कसं माहीत 'सागर-४' बद्दल?"
सानवीच्या डोळ्यांत क्षणभर गोंधळ दिसला. मग तिने पिस्तूल थोडे खाली घेतले — पण पूर्ण नाही.
"तू... सागर-१ आहेस?" तिने विचारले. "मूळ? ज्याने अजून मशीन वापरलीच नाही?"
"हो... म्हणजे, मी आत्ताच पहिला प्रयोग केला. एक छोटा डेटा प्रयोग."
सानवीच्या चेहऱ्यावर काहीतरी बदलले — एक भाव, ज्याचा अर्थ सागरला लावता येईना. दुःख? आशा? की भीती?
"मग अजून वेळ आहे," ती पुटपुटली, जणू स्वतःशीच. "अजून थांबवता येईल."
"काय थांबवता येईल?" सागरने विचारले.
सानवीने एक पाऊल पुढे टाकले. पिस्तूल आता तिच्या बाजूला लटकत होते, पण तिची पकड अजूनही घट्ट होती.
"सागर-१," ती म्हणाली, तिचा आवाज आता अत्यंत गंभीर झाला होता. "माझं नीट ऐक. कारण माझ्याकडे वेळ फार कमी आहे, आणि मी जे सांगणार आहे ते तुझं संपूर्ण आयुष्य — आणि या लूपमधल्या प्रत्येक सागरचं आयुष्य — बदलून टाकेल."
सागरने मान डोलावली. त्याचे हृदय धडधडत होते.
"तुझी पत्नी — माझ्या जगातली सानवी — चार वर्षांपूर्वी अपघातात मेली नाही."
सागरचा श्वास थांबला.
"काय?"
"तिचं... अपहरण झालं होतं. आणि अपघात — तो अपघात खोटा होता. घडवून आणलेला. कोणीतरी तो घडवला — जेणेकरून तू, सागर, दुःखाने वेडा होऊन ही टाईम मशीन बनवशील."
सागरच्या पायाखालची जमीन सरकली.
"हे... हे अशक्य आहे. कोण... कोण करेल असं? आणि का करेल?"
सानवीने त्याच्याकडे रोखून पाहिले. तिच्या डोळ्यांत आता अश्रू तरळले होते — पण तिचा आवाज स्थिर होता.
"कारण ही टाईम मशीन — ही मशीन कोणीतरी खूप पूर्वीपासून, खूप दूरच्या भविष्यातून, बनवू इच्छित होतं. आणि तुला — आणि फक्त तुलाच — ही मशीन बनवता येऊ शकते. तुझ्या मेंदूची रचना, तुझं दुःख, तुझी जिद्द — हे सगळं एका मोठ्या योजनेचा भाग आहे, सागर."
"कोणाची योजना?"
सानवीने उत्तर देण्यापूर्वी तळघराच्या छताकडे पाहिले — जणू तिला वरून कोणीतरी ऐकत असल्याची भीती होती.
मग तिने हळूच, जवळजवळ ऐकू न येण्याइतक्या आवाजात, एक नाव उच्चारले.
ते नाव ऐकताच तळघरातील सर्व इलेक्ट्रॉनिक उपकरणे एकाच वेळी भयानक आवाजासह बंद पडली. संपूर्ण तळघर अंधारात बुडाले.
आणि अंधारात, सागरला सानवीचा आवाज ऐकू आला — आता घाबरलेला, थरथरता:
"तो आला आहे. आत्ता. इथे."
-----
सानवी ने नक्की कोणाचे नाव घेतले...?
नक्की कोण आले आहे इथे...?
----
अध्याय ४... लवकरच
