अध्याय ४
----------------
शून्य
----------
अंधार इतका गडद होता की सागरला स्वतःचे हातही दिसत नव्हते.
फक्त एक आवाज ऐकू येत होता — सानवीचा श्वास, जलद आणि अनियमित. आणि त्याहून भयाण — एक हलकासा, यांत्रिक आवाज. जणू कुठेतरी एक घड्याळ उलट्या दिशेने टिकटिक करत होते.
"हलू नकोस," सानवी कुजबुजली, इतक्या जवळून की सागरला तिचा श्वास जाणवला. "आवाज करू नकोस. तो अंधारात चांगला 'दिसतो'."
"कोण आहे 'तो'?" सागरने तितक्याच हळू आवाजात विचारले.
.
.
.
"शून्य."
ते नाव — फक्त एक शब्द — पण त्या शब्दात इतकी भीती सामावलेली होती की सागरच्या अंगावर सरसरून काटा आला.
"शून्य?" सागरने पुन्हा विचारले. "हे... हे काय नाव आहे?"
"नाव नाही," सानवी म्हणाली. "पद आहे. किंवा... अवस्था. तो माणूस नाही, सागर. किमान, आता तरी नाही."
त्याच क्षणी, तळघराच्या एका कोपऱ्यात — जिथे सागरने जुने सामान साठवले होते — काहीतरी हलले.
एक अत्यंत हलका आवाज. जणू कापड जमिनीवरून ओढले जात आहे.
सागर आणि सानवी दोघेही पूर्णपणे स्तब्ध झाले.
काही क्षण — जे सागरला तासांसारखे वाटले — काहीच घडले नाही.
मग, अचानक, टाईम मशीनच्या क्वार्ट्ज क्रिस्टल स्टेबिलायझरमधून एक अत्यंत क्षीण, लाल रंगाची चमक उमटली. ती चमक इतकी कमी होती की जणू मशीन स्वतःहून, अगदी हळुवार, श्वास घेत होती.
त्या क्षीण लाल प्रकाशात, सागरला तळघराच्या कोपऱ्यात एक आकृती दिसली.
ती आकृती... माणसासारखी होती, पण नव्हती. उंच, सडपातळ, आणि संपूर्ण काळ्या रंगाच्या एखाद्या वस्त्रात — किंवा कदाचित वस्त्र नव्हतेच, कदाचित ती त्याची त्वचाच होती — गुंडाळलेली. तिचा चेहरा दिसत नव्हता. तिथे फक्त एक गडद, आकारहीन पोकळी होती — जणू प्रकाश त्या जागेपर्यंत पोहोचतच नव्हता.
आणि त्या पोकळीतून, दोन ठिपके चमकत होते. लाल. स्थिर. सागरकडे रोखलेले.
"नमस्कार, सागर," तो आवाज आला.
तो आवाज... सागरचा स्वतःचाच आवाज होता. पण विकृत. जणू अनेक आवाज एकाच वेळी, वेगवेगळ्या वेळेच्या टप्प्यांवरून, एकत्र बोलत होते.
सागरला शब्दच सुचेनात.
"तू... तू कोण आहेस?" त्याने कसेबसे विचारले.
"मी?"
त्या आकृतीने — शून्याने — एक भयाण, यांत्रिक हास्य केले. "मी तुझंच भविष्य आहे, सागर. खूप, खूप दूरचं भविष्य. इतकं दूर, की तिथे 'सागर' नावाची कोणतीही व्यक्ती उरलेली नाही — फक्त एक उद्देश उरला आहे. आणि मी तो उद्देश आहे."
सानवीने हळूच सागरचा हात धरला आणि मागे ओढले.
"तो खोटं बोलतोय," ती कुजबुजली. "किंवा... अर्धसत्य बोलतोय. ऐकू नकोस त्याचं."
शून्याचे लाल डोळे सानवीकडे वळले.
"अरे, आणि ही कोण आली आहे," तो म्हणाला, त्याच्या आवाजात आता एक थंड, क्रूर मजा होती. "विश्व ४२-बी मधली सानवी. किती दूरवर पोहोचलीस तू, माझ्या मार्गात अडथळा आणण्यासाठी. पण व्यर्थ आहे हे, हे तुलाही माहीत आहे ना?"
"बंद कर तुझं तोंड," सानवी म्हणाली, तिचा आवाज थरथरत होता पण ठाम होता.
शून्य पुढे सरकला — पण चालत नाही, जणू तरंगत. त्याची हालचाल इतकी अनैसर्गिक होती की सागरच्या पोटात मळमळ आली.
"सागर," शून्य म्हणाला, आता थेट सागरकडे पाहत. "तुला माहीत आहे का, ही टाईम मशीन — तू जी गेली चार वर्षे बनवत आहेस — ती तुझी निर्मिती नाहीच आहे?"
"काय?"
"प्रत्येक भाग, प्रत्येक रचना, प्रत्येक समीकरण — ते सगळं तुझ्या मेंदूत 'घातलं' गेलं आहे. हळूहळू. गेल्या चार वर्षांत. स्वप्नांमधून. अंतर्ज्ञानामधून.
अपघातानंतरच्या त्या रात्रींमधून, जेव्हा तू एकटा रडत बसायचास आणि अचानक एखादं समीकरण तुझ्या डोक्यात चमकायचं — आठवतंय?"
सागरचा श्वास अडकला. कारण... हे खरं होतं. अनेकदा त्याला वाटायचं की उत्तरं जणू 'कुठूनतरी' येतायत. त्याने कधी त्याकडे लक्ष दिलं नव्हतं — स्वतःच्या प्रतिभेचंच श्रेय मानलं होतं.
"ही मशीन," शून्य पुढे म्हणाला, "एक 'किल्ली' आहे. आणि ती किल्ली एका कुलूपासाठी बनवली गेली आहे — 'टेम्पोरल कोर' नावाच्या एका वस्तूसाठी. जेव्हा ही मशीन पूर्ण क्षमतेने सक्रिय होईल, तेव्हा ती टेम्पोरल कोरचे स्थान उघड करेल. आणि टेम्पोरल कोर म्हणजे... काळाच्या प्रत्येक रेषेचा, प्रत्येक शक्यतेचा, प्रत्येक 'जर-तर'चा स्रोत."
"आणि जर तुला ते मिळालं," सानवीने मध्येच म्हटलं, तिचा आवाज आता रागाने थरथरत होता, "तर तू सगळ्या कालरेषा मिटवशील. सगळी विश्वं. आणि एकच — तुझं — विश्व उरेल."
शून्य काही क्षण स्तब्ध राहिला. मग त्याने पुन्हा ते भयाण हास्य केले.
"सानवी, सानवी... तू अजूनही याला 'मिटवणं' म्हणतेस. मी त्याला 'एकत्रीकरण' म्हणतो. कल्पना कर, सागर — एक असं विश्व, जिथे प्रत्येक चूक सुधारलेली आहे. जिथे तुझी सानवी जिवंत आहे. तुझा अर्जुन. तुझी प्रिया. कोणतंही दुःख नाही. कोणताही पश्चात्ताप नाही. फक्त... परिपूर्णता."
सागरचे मन क्षणभर त्या कल्पनेने भारावले. सानवी जिवंत. अर्जुन. प्रिया.
पण मग त्याला सानवी-४२बी चे चट्टे असलेले डोळे आठवले. तिची भीती. तिचा निर्धार.
"पण त्या 'परिपूर्णते'साठी," सागर हळूच म्हणाला, "इतर सगळी विश्वं — इतर सगळ्या सानवी, इतर सगळे अर्जुन, इतर सगळे सागर — ते सगळे संपतील. हो ना?"
शून्याचे लाल डोळे क्षणभर अरुंद झाले.
"प्रगती ही नेहमीच काहीतरी सोडून पुढे जाण्याचं नाव असतं, सागर."
"नाही," सागर म्हणाला. आता त्याचा आवाज ठाम होत होता — चार वर्षांत पहिल्यांदाच. "नाही. मी ही मशीन माझ्या कुटुंबासाठी बनवत होतो. तुझ्यासाठी नाही. आणि मी... मी ती आत्ता नष्ट करेन."
सागर मशीनकडे धावला.
पण ते पोहोचण्याआधीच, शून्य अदृश्य झाला — आणि पुढच्याच क्षणी, सागरच्या अगदी समोर, मशीनच्या कंट्रोल पॅनलजवळ प्रकट झाला. इतक्या वेगाने की सागरचे डोळेही त्याची हालचाल टिपू शकले नाहीत.
"नष्ट करायचं?" शून्य म्हणाला, त्याचा हात — जर तो हातच होता — पॅनलवर ठेवत. "सागर, ही मशीन नष्ट करणं आता शक्यच नाही. कारण ती आता फक्त 'धातू आणि तांबं' नाही. गेल्या काही तासांत, तुझ्या पहिल्या यशस्वी प्रयोगानंतर, या मशीनने 'टेम्पोरल कोर'शी एक सूक्ष्म जोडणी प्रस्थापित केली आहे. ती जोडणी आता वाढतेय. आणि काही तासांतच..."
शून्याने आपला अदृश्य चेहरा सागरकडे वळवला.
"...काही तासांतच, ही जोडणी पूर्ण होईल. आणि तेव्हा, सागर, तुला — आणि फक्त तुलाच — एक निवड करावी लागेल. एक अशी निवड, जी या लूपमधल्या प्रत्येक 'सागर'ने आधीही केली आहे — आणि प्रत्येक वेळी चुकीची केली आहे."
"कोणती निवड?" सागरने विचारले, घशातून शब्द कसेबसे बाहेर पडत होते.
शून्य मागे सरकला, हळूहळू अंधारात विरघळू लागला.
"टेम्पोरल कोर एकाच वेळी फक्त एका व्यक्तीला निवडतो," तो म्हणाला, त्याचा आवाजही अंधारासोबत क्षीण होत गेला. "आणि तो निवडतो... त्या व्यक्तीला, जो सर्वात जास्त गमावलेला आहे. सर्वात जास्त तुटलेला. सागर — कोर तुला निवडेल. आणि जेव्हा तो निवडेल, तेव्हा तुझ्यासमोर दोनच रस्ते असतील — जग वाचव, किंवा तुझं कुटुंब वाचव."
"का? दोन्ही का नाही?" सागर अंधारात ओरडला.
शून्याचा आवाज, आता जवळजवळ नाहीसा झालेला, शेवटचे शब्द बोलला:
"कारण... एकदा... सागर-६ ने तेच विचारलं होतं."
अंधार अचानक दूर झाला. तळघरातले सर्व दिवे एकाच वेळी पुन्हा चालू झाले — पण आता ते दिवे लाल रंगाचे होते, चेतावणीसारखे चमकत होते.
सागर आणि सानवी दोघेही गुडघ्यांवर बसले होते, धापा टाकत.
"सागर-६..." सागर पुटपुटला. "तो... त्याने काय केलं?"
सानवीने सागरकडे पाहिले. तिच्या डोळ्यांत आता अश्रू वाहत होते.
"त्याने दोन्हीही वाचवण्याचा प्रयत्न केला," ती म्हणाली. "आणि त्या प्रयत्नातूनच... मी इथे आले."
"म्हणजे?"
सानवीने खोलवर श्वास घेतला.
"सागर-६ ने टेम्पोरल कोरला फसवण्याचा प्रयत्न केला — एकाच वेळी दोन कालरेषा एकत्र करण्याचा. त्याचा प्रयोग अर्धवट यशस्वी झाला. त्यातून एक... 'भेग' तयार झाली. विश्वांमधली भेग. आणि त्या भेगेतून..."
तिने आपल्या चट्टे असलेल्या चेहऱ्यावर हात फिरवला.
"...मी पडले. माझ्या विश्वातून, या लूपमध्ये. आणि माझ्यासोबत आणखी कोणीतरी पडलं."
"कोण?"
सानवीचा चेहरा पांढराफटक पडला. तिने तळघराच्या पायऱ्यांकडे पाहिले — जिथून वरच्या मजल्यावर सागर-७ अजूनही अडकलेला
होता.
"माझा सागर," ती कुजबुजली. "विश्व ४२-बी चा सागर. आणि सागर — तो... तो आता शून्यासारखाच झाला आहे. अर्धवट."
वरच्या मजल्यावरून, अचानक, सागर-७ चा आवाज आला — पण तो आवाज वेदनेने भरलेला, किंकाळीसारखा होता:
"सागर! वर ये! लवकर! तो... तो इथे आहे! तो माझ्यात... तो माझ्यात शिरतोय!"
-----
सागर-७ ला नक्की काय झाले असेल?
------
अध्याय ५ ..... लवकरच.....
