अध्याय ९
---------------
अनंत आरसा
------------------
प्रकाश ओसरला आणि सागरने स्वतःला एका अशा जागी उभे असलेले पाहिले, जी कोणत्याही भौतिक नियमांचे पालन करत नव्हती.
तो एका अनंत, पांढऱ्या जागेत उभा होता — ना भिंती, ना छत, ना जमीन — पण तरीही तो उभा राहू शकत होता, जणू एक अदृश्य पृष्ठभाग त्याला तोलून धरत होता. दूरवर, या अनंततेच्या मध्यभागी, तो गोलाकार स्फटिक तरंगत होता — टेम्पोरल कोर. होलोग्राममध्ये दिसला होता त्यापेक्षा तो प्रत्यक्षात कितीतरी पट मोठा होता — एखाद्या लहान चंद्रासारखा.
आणि कोरभोवती, हवेत तरंगत, हजारो — नाही, लाखो — प्रतिमा फिरत होत्या. प्रत्येक प्रतिमा एका वेगळ्या दृश्याची होती. एका प्रतिमेत, सानवी हसत होती, एका बागेत, अर्जुन आणि प्रियासोबत खेळत होती. दुसऱ्या प्रतिमेत, तीच सानवी एका रुग्णालयाच्या बेडवर, एकटी, म्हातारी होती. तिसऱ्या प्रतिमेत, सागर स्वतः, एका वेगळ्या आयुष्यात, एका वर्गात मुलांना शिकवत होते — आनंदी, समाधानी.
लाखो आयुष्यं. लाखो शक्यता. सगळ्या एकाच वेळी, सागरभोवती फिरत होत्या.
"हे..." सागर पुटपुटला, स्वतःभोवती फिरत, या अथांगतेने भारावून जात. "हे सगळं... खरं आहे का?"
"हो," एक आवाज आला — तोच विकृत, यांत्रिक आवाज, पण आता त्यात काहीतरी वेगळे होते. थकवा. "हे सगळं खरं आहे, बाबा."
सागर आवाजाच्या दिशेने वळला. आणि त्याच्यासमोर, काही अंतरावर, शून्य उभा होता — पण आता तो वेगळा दिसत होता. त्याच्याभोवतीचा काळा गुंडाळा हळूहळू विरत होता, आणि त्यातून, हळूहळू, एक चेहरा दिसू लागला होता.
अर्जुनचा चेहरा. पण मोठा झालेला, थकलेला, आणि डोळ्यांत हजारो वर्षांचे — किंवा कदाचित हजारो आयुष्यांचे — दुःख साठलेले.
"अर्जुन," सागर म्हणाला, त्याचा आवाज कापत होता. तो पुढे जाऊ लागला, पण थांबला— कारण अर्जुनच्या डोळ्यांतले लाल ठिपके अजूनही चमकत होते, जरी आता ते अधिकाधिक अंधुक होत होते.
"तू इथे यायला नको होतंस," अर्जुन म्हणाला, आवाजात आता राग आणि वेदना दोन्ही होते. "तू माझा प्लॅन उधळून लावशील."
"कोणता प्लॅन, बाळा?"
"सगळं ठीक करण्याचा प्लॅन!" अर्जुन ओरडला, आणि त्याच्या आवाजात क्षणभर तो दहा वर्षांचा मुलगा दिसला — रागावलेला, पण खरे तर घाबरलेला.
"मी... मी इतकी वर्षं — नाही, इतकी आयुष्यं — याच क्षणासाठी काम केलं! मी कोरला शोधलं! मी त्याचा स्वीकार केला! आणि आता, फक्त काही क्षणांत, मी सगळं विलीन करणार आहे — एका विश्वात, जिथे तू कधीच मला सोडून जाणार नाहीस!"
"मी तुला सोडलं नव्हतं, अर्जुन," सागर म्हणाला, आवाज शांत ठेवण्याचा प्रयत्न करत, जरी त्याचे हृदय तुटत होते. "तू... तू मेलास. आणि मी... मी तुला वाचवू शकलो नाही. आणि त्या दुःखात मी हरवलो — चार वर्षं मी फक्त एकाच गोष्टीचा विचार केला — तुला, तुझ्या आईला, प्रियाला परत मिळवण्याचा."
"मग कर ते!" अर्जुनने ओरडून सांगितले, कोरकडे बोट दाखवत. "कोर तुलाही निवड देऊ शकतो! स्वीकार कर! आणि आपण सगळे — आपण एकत्र, एका परिपूर्ण विश्वात—"
"नाही."
ते एक शब्द, इतक्या शांतपणे उच्चारला गेला, की त्याने त्या अनंत जागेतही प्रतिध्वनी निर्माण केला.
अर्जुन स्तब्ध झाला. "काय?"
"नाही, अर्जुन," सागर म्हणाला, आता पुढे पाऊल टाकत — हळूहळू, सावधपणे, जणू एखाद्या घाबरलेल्या प्राण्याजवळ जात होता. "मी स्वीकार करणार नाही. आणि मला... मला तुलाही ते करू द्यायचं नाहीये."
"पण का?!" अर्जुनच्या आवाजात आता खरा गोंधळ होता — जणू त्याने हे कधी अपेक्षिलेच नव्हते. "मी तुझ्यासाठी हे सगळं करतोय! तुझं दुःख संपवण्यासाठी!"
"माझं दुःख," सागर म्हणाला, आता अर्जुनसमोर येऊन उभे राहत, "हे माझं आहे, अर्जुन. आणि ते माझं ओझं आहे — तुझं नाही. तू दहा वर्षांचा होतास जेव्हा तू गेलास. आणि त्यानंतर, कुठल्यातरी विश्वात, तू एकटा मोठा झालास — तुझ्या वडिलांशिवाय. आणि त्या एकटेपणात, तू ठरवलंस की माझं दुःख दूर करणं — हे तुझं काम आहे."
अर्जुनचे ओठ थरथरले. त्याच्या डोळ्यांतले लाल ठिपके आता अधिकच अंधुक होत होते — आणि त्यांच्याखालून, सागरला अश्रू दिसले.
"पण अर्जुन," सागर पुढे म्हणाला, आवाज आता कोमल झाला होता, "एक गोष्ट तू विसरलास. किंवा... किंवा कोरने तुला विसरायला लावलं. माझं दुःख — ते माझं प्रेम आहे, बाळा. तुझ्यावरचं, तुझ्या आईवरचं, प्रियावरचं प्रेम. जर मी ते दुःख 'मिटवलं' — जर सगळ्या त्या आठवणी, ती वेदना, सगळं नाहीसं केलं — तर माझं प्रेमही नाहीसं होईल. कारण ते दोन्ही एकाच नाण्याच्या दोन बाजू आहेत."
"तू... तू माझ्यासाठी दुःखी राहायला हवंस?" अर्जुनने विचारले, आवाजात अविश्वास.
"नाही," सागर म्हणाला, आणि त्याने हळूच हात पुढे केला — अर्जुनच्या गालाला स्पर्श करण्यासाठी. "मला माझं दुःख स्वीकारायला हवं — आणि त्याच्यासोबत जगायला शिकायला हवं. ते मिटवायचं नाही, अर्जुन. कारण जर मी ते मिटवलं — जर मी भूतकाळ बदलला, किंवा सगळी विश्वं एक केली — तर मी तुला, तुझ्या आईला, प्रियाला 'खरंच' गमावेन. कारण मग ते 'सानवी', तो 'अर्जुन', ती 'प्रिया' — ते माझे कुटुंब नसतीलच. ते फक्त... एक परिपूर्ण आठवण असतील. एक खोटं चित्र."
अर्जुनच्या डोळ्यांतून आता अश्रू वाहू लागले होते — आणि त्या अश्रूंसोबत, त्याच्या चेहऱ्याभोवतीचा तो काळा गुंडाळा वितळू लागला.
"बाबा," अर्जुन पुटपुटला, आता पूर्णपणे त्याच्या स्वतःच्या आवाजात — तो दहा वर्षांचा आवाज, ज्याची सागरने चार वर्षं रोज आठवण काढली होती. "मला... मला फक्त तुला परत हवं होतं. मी... मी इतका एकटा होतो."
"मला माहीत आहे, बाळा," सागर म्हणाला, आता त्याच्या डोळ्यांतूनही अश्रू वाहत होते. त्याने अर्जुनला जवळ ओढले — आणि यावेळी, कोणतेही फील्डने त्याला मागे ढकलले नाही. "मला माहीत आहे. आणि मला माफ कर. मला माफ कर की मी तुला त्या दिवशी वाचवू शकलो नाही."
अर्जुनने सागरला घट्ट मिठी मारली — एका मोठ्या माणसाची मिठी, पण त्यात एका लहान मुलाचे हुंदके होते.
"मला तुझा हेवा वाटतो," अर्जुन हळूच म्हणाला, मिठीतून. "तुझ्या विश्वातला अर्जुन — तो... तो अजूनही दहा वर्षांचा आहे, ना? त्याला अजूनही तू आहेस."
"हो," सागर म्हणाले. "आणि मला त्याच्याकडे परत जायचंय. पण अर्जुन — मला तुलाही सोडायचं नाहीये. पुन्हा."
त्याच क्षणी, टेम्पोरल कोर अचानक तीव्रतेने थरथरला. त्याच्याभोवती फिरणाऱ्या लाखो प्रतिमा वेगाने फिरू लागल्या — जणू काहीतरी अनियंत्रित होत होते.
"काय होतंय?" सागरने विचारले, मागे सरकत.
अर्जुनने मागे वळून कोरकडे पाहिले. त्याच्या चेहऱ्यावर भीती उमटली.
"कोर... कोरला समजलंय की मी 'नकार' देतोय," तो म्हणाला, आवाजात घाई होती. "आणि कोरने... कोरने इतकी वर्षं मला 'धरून' ठेवलं होतं — माझी ऊर्जा, माझं दुःख वापरून. जर मी आता मागे फिरलो, तर कोर... कोर अस्थिर होईल."
"म्हणजे काय होईल?"
"म्हणजे," अर्जुन म्हणाला, सागरकडे वळत, त्याच्या डोळ्यांत आता एक नवीन निर्धार होता — त्याच्या वडिलांसारखाच, "म्हणजे कोर एकतर शांतपणे विरून जाईल — किंवा एका प्रचंड स्फोटात नष्ट होईल, ज्यामुळे या भागातल्या सगळ्या कालरेषा — आपल्यासकट — नष्ट होतील."
"कसं थांबवायचं हे?"
अर्जुनने एक दीर्घ श्वास घेतला आणि सागरकडे पाहिले — एक प्रौढ नजर, एक निर्णय आधीच घेतलेला.
"मला कोरमध्ये परत जावं लागेल," तो म्हणाला. "पण यावेळी 'स्वीकार' म्हणून नाही — 'मार्गदर्शक' म्हणून. मी कोरला शांतपणे बंद करू शकतो — आतून. पण बाबा... त्यासाठी मला आत राहावं लागेल. कायमचं."
"नाही!" सागर ओरडला, अर्जुनचा हात पकडत. "मी तुला आत्ताच परत मिळवलं! मी तुला पुन्हा गमावणार नाही!"
अर्जुनने हळूच हसले — एक दुःखी, पण शांत हास्य.
"बाबा," तो म्हणाला, "तू मला गमावणार नाहीस. कारण... कारण तुझ्या विश्वात — तुझ्या मूळ कालरेषेत — मी अजूनही दहा वर्षांचा आहे, अजूनही जिवंत आहे, अजूनही तुझी वाट पाहतोय. हा 'मी' — हा 'अर्जुन' जो इथे उभा आहे — तो एका विश्वातून आला, जिथे मी आधीच... जिथे मी आधीच मेलेलो होतो, खूप पूर्वी, एका वेगळ्या मार्गाने. हा 'मी' एक भूत आहे, बाबा. एक प्रतिध्वनी. आणि भुतांना... भुतांना शांती हवी असते."
सागरच्या डोळ्यांतून अश्रू वाहत होते, पण त्याने हळूच मान डोलावली.
"मी तुला आठवेन," ते म्हणाले. "नेहमी."
"मला माहीत आहे," अर्जुन म्हणाला. मग, अचानक, त्याच्या चेहऱ्यावर एक काळजीचा भाव आला. "बाबा — एक गोष्ट. कोर बंद होताना, एक 'लाट' निर्माण होईल — एक टेम्पोरल शॉकवेव्ह. ती लाट या लूपमधल्या सगळ्या सागर आणि सानवींना त्यांच्या 'मूळ' क्षणांकडे — त्यांच्या स्वतःच्या कालरेषांकडे — परत पाठवेल. पण..."
"पण काय?"
"पण सानवी-४२बी — ती अपघाताच्या क्षणी, चार वर्षांपूर्वीच्या त्या रात्री, अडकलेली आहे. आणि तिथे... तिथे सागर-२ सुद्धा आहे. जर लाट तिथे पोहोचली, आणि जर सागर-२ अजूनही 'अडकलेला' असेल..."
"तर?"
"तर ती लाट त्या क्षणाला — अपघाताच्या क्षणाला — अनंत वेळा पुन्हा घडवू शकते. कायमचं."
सागरचे डोळे विस्फारले. "एक... एक टाईम लूप. कायमचा."
"हो," अर्जुन म्हणाला. "बाबा, तुला कोर बंद झाल्यावर लगेच — अक्षरशः सेकंदांत — त्या रात्री, त्या अपघातस्थळी पोहोचावं लागेल. आणि सागर-२ ला... त्याला त्या लूपमधून बाहेर काढावं लागेल. कायमचं थांबवावं लागेल."
"कसं?"
अर्जुनने सागरच्या हातात ते घड्याळ पुन्हा ठेवले — जे आता पुन्हा गरम होऊ लागले होते.
"हे घड्याळ तुला तिथे घेऊन जाईल. पण बाबा — जेव्हा तू तिथे पोहोचशील, तेव्हा तुला एक निवड करावी लागेल, जी माझ्या निवडीपेक्षाही कठीण आहे."
"कोणती?"
अर्जुनचा चेहरा हळूहळू प्रकाशात विरघळू लागला होता — कोर शांत होत होता, आणि त्यासोबत अर्जुनचे अस्तित्वही.
"सागर-२," तो म्हणाला, आवाज आता अंधुक होत होता, "तो तू नाहीस, बाबा. पण तो... तो होता तू. आणि त्या रात्री, अपघाताच्या क्षणी, त्याने एक चूक केली — एक छोटीशी चूक, जी सगळं बदलून टाकू शकते."
"कोणती चूक?"
पण अर्जुन आता पूर्णपणे प्रकाशात विरघळला होता — फक्त त्याचा आवाज, अंधुक, हवेत तरंगत राहिला:
"बाबा... गाडीचा हॉर्न वाजव."
आणि कोर एका अंतिम, शांत चमकेसह विझला.
-----
नेमकी काय चूक झाली असेल सागर-२ कडून?
------
अध्याय १० लवकरच....
