अध्याय १२
------------------
आर्किटेक्ट्स
------------------
"कारण अपघातानंतर — त्याच रात्री — मला 'त्यांनी' घेऊन गेलं," ती म्हणाली.
"त्यांनी....? त्यांनी कोणी सानवी?" सागर ने स्वतःला सावरत विचारले.
"आर्किटेक्टस" सानवी ने धीर धरून सांगितले.
"आर्किटेक्ट्स?" सागरने पुनरुच्चार केला, शब्द जणू तोंडात विरघळतच नव्हते.
सानवीने मान डोलावली. तिने आपल्या मनगटावरच्या त्या चंदेरी ब्रेसलेटकडे पाहिले, मग सागरकडे.
"त्या रात्री, अपघात टळल्यावर," ती म्हणाली, "आपण घरी पोहोचलो. सगळे ठीक होतो. पण मध्यरात्री, मला झोप येत नव्हती. मी बाहेर अंगणात गेले — आणि तिथे एक प्रकाश दिसला. तुझ्या तळघरातून येणाऱ्या प्रकाशासारखाच. पण तो वेगळा होता — जुना, थकलेला, जणू वर्षानुवर्षं तिथे होता."
"आणि?"
"आणि तिथे एक माणूस उभा होता. म्हातारा. त्याने मला सांगितलं की तो... तो माझ्या आयुष्यातला एक 'महत्त्वाचा बिंदू' आहे. आणि त्याला माझी मदत हवी आहे — काळाच्या एका मोठ्या, मोठ्या रचनेत. त्याने मला हे ब्रेसलेट दिलं आणि म्हणाला — 'जर तू याबरोबर आलीस, तर तुझं कुटुंब, हे विश्व, ते सुरक्षित राहील. कायमचं. पण जर तू नाही आलीस...' "
"तर?"
"तर त्या रात्री जो अपघात टळला होता — तो परत घडेल. कोणत्यातरी रूपात. कोणत्यातरी वेळी. आणि या वेळी... कोणीच वाचणार नाही."
सागर सोफ्यावर मागे रेलून बसला, डोके हातात धरून.
"म्हणजे तुला... तुला धमकावलं गेलं?"
"नाही," सानवी म्हणाली, हळूच हसत — एक थकलेले, पण शांत हास्य. "हे धमकी नव्हती, सागर. त्यांनी मला निवड दिली. आणि मी ती निवड स्वीकारली — स्वतःहून. कारण मला माहीत होतं — माझं जाणं तुम्हा तिघांना वाचवेल."
"पण मग चार वर्षं तू कुठे होतीस?" सागरने विचारले, आवाज दुःखाने भरलेला.
"आर्किटेक्ट्सच्या जगात," सानवी म्हणाली. "त्यांनी मला... प्रशिक्षित केलं. शिकवलं. वेळेच्या रचनेबद्दल, समांतर विश्वांबद्दल, टेम्पोरल कोरबद्दल. कारण सागर — आर्किटेक्ट्स हे काही 'दुष्ट' नाहीयेत. ते फक्त... रक्षक आहेत. त्यांचं काम आहे — टेम्पोरल कोर सुरक्षित ठेवणं, जेणेकरून कोणीही — कोणताही 'शून्य' — त्याचा गैरवापर करू नये."
"आणि माझं काय?" सागरने विचारले. "मी... मी या चार वर्षांत, माझं संपूर्ण आयुष्य उद्ध्वस्त केलं. एक टाईम मशीन बनवली. आणि काल रात्री... काल रात्री मी असं काहीतरी अनुभवलं जे..."
"मला माहीत आहे," सानवी म्हणाली, हळूच सागरचा हात धरत. "आर्किटेक्ट्सना माहीत होतं की तू मशीन बनवशील. कारण... कारण तुझं दुःख — माझं 'जाणं' — हे तुझ्या मनात एक विशिष्ट प्रकारची क्षमता जागृत करणार होतं. आणि ती क्षमता त्यांना हवी होती — पण फक्त 'चाचणी' म्हणून."
"चाचणी?"
"हो. कारण आर्किटेक्ट्सना भीती होती की कुठेतरी, कधीतरी, खरोखरच एक 'शून्य' तयार होईल — कोणीतरी इतका तुटलेला, इतका हताश, की तो टेम्पोरल कोरचा गैरवापर करेल. आणि त्यांना हे तपासायचं होतं — जर असं घडलं, तर ते थांबवता येईल का?"
सागरच्या डोक्यात सगळे तुकडे जुळू लागले.
"म्हणजे... ते सगळं — सानवी-४२बी, सागर-७, शून्य, अर्जुन — ते सगळं... एक चाचणी होती?"
सानवीने हळूच मान डोलावली, पण तिच्या डोळ्यांत वेदना होती.
"एक 'सिम्युलेशन' म्हण, किंवा एक 'शक्यता' — पण ती खरी होती, सागर. त्या सगळ्या भावना, ते सगळं दुःख — ते खरंखुरं होतं. त्या लोकांसाठी, त्या क्षणी, ते त्यांचं वास्तव होतं. आर्किटेक्ट्स फक्त... निरीक्षण करत होते. आणि बघत होते — तू काय निवडशील."
"आणि मी काय निवडलं?"
"तू," सानवी म्हणाली, तिच्या डोळ्यांत आता अश्रू आणि अभिमान दोन्ही होते, "तू दुःख स्वीकारायला शिकलास. तू तुझ्या मुलाला — एका आवृत्तीत — जाऊ दिलंस, शांतीने. आणि तू एका दुसऱ्या आवृत्तीला — जो वर्षानुवर्षं अडकला होता — मुक्त केलंस, फक्त एक हॉर्न वाजवून, फक्त एक छोटीशी, शांत कृती करून, हिंसा किंवा बदल्याची मोठी कृती न करता.
सागर — तू सिद्ध केलंस की दुःखातून जन्मलेली शक्ती... ती विनाशाकडे नेण्याऐवजी, करुणेकडे नेऊ शकते. आणि म्हणूनच — आर्किटेक्ट्सनी मला परत पाठवलं. आज. याच क्षणी."
सागर खिडकीजवळ गेला. बाहेर सकाळचा कोवळा सूर्यप्रकाश पडला होता. रस्त्यावर, शाळेत जाणारी मुलं दिसत होती — हसत, खेळत.
"आणि आता?" सागरने विचारले, मागे न वळता. "आता पुढे काय?"
सानवी उठून त्याच्या शेजारी आली.
"आता," ती म्हणाली, हळूच, "आपण पुन्हा एक कुटुंब बनू शकतो, सागर. खरं, साधं, सामान्य कुटुंब. ते तळघर — ती मशीन — ते सगळं आता मागे सोडून."
"पण मशीन..." सागर म्हणाला, अजूनही थोडेसे गोंधळलेला. "ती अजूनही तिथे आहे. आणि टेम्पोरल कोरशी असलेली ती जोडणी—"
"ती जोडणी आता तुटली आहे," सानवी म्हणाली, खात्रीने. "कारण, सागर — तू कोरला 'नाही' म्हणालास. तू निवड नाकारलीस — पण द्वेषाने नाही, प्रेमाने. आणि तेच... तेच कोरला हवं होतं. एक उत्तर, जे भीतीतून नाही, तर प्रेमातून येतं."
सागरने सानवीकडे पाहिले — खरी सानवी, जिवंत, समोर उभी असलेली. त्याने हळूच तिच्या गालावरच्या एका बारीक, जुन्या व्रणाला स्पर्श केला — जो कदाचित त्या चार वर्षांच्या प्रवासाची एकमेव खूण होता.
"मला माफ कर," सागर म्हणाला. "मी... मी हार मानली होती. चार वर्षं मी फक्त भूतकाळात जगलो."
"मला माहीत आहे," सानवी म्हणाली, त्याला मिठी मारत. "पण आता... आता आपल्याकडे वर्तमान आहे. आणि भविष्यही."
त्या संध्याकाळी, सागरने तळघरात शेवटचे एकदा पाऊल ठेवले. टाईम मशीन तिथेच उभी होती — शांत, निस्तेज, जणू एक जुनी आठवण.
त्याने कंट्रोल पॅनलवरचा तो जुना फोटो उचलला — सानवी, अर्जुन, प्रिया यांचा हसरा फोटो. आणि त्याच्या शेजारी, त्याने एक नवीन फोटो ठेवला — आजचा, सानवीसोबतचा, जो त्याने काही तासांपूर्वी काढला होता.
मग त्याने हळूच, मशीनच्या मुख्य पॉवर स्विचकडे हात नेला.
एक क्षणभर थांबला.
आणि मग, स्विच बंद केला.
तळघरातला निळसर प्रकाश हळूहळू विझला — चार वर्षांनंतर पहिल्यांदाच, ते तळघर पूर्ण अंधारात गेले.
पण वरच्या मजल्यावर, घराच्या दिवाणखान्यात, दिवे पेटले होते — उबदार, पिवळसर प्रकाश. आणि त्या प्रकाशात, सागर आणि सानवी, हातात हात घालून, खिडकीतून मावळत्या सूर्याकडे पाहत उभे होते.
घड्याळाचे काटे — त्या जुन्या, सोनेरी खिशातल्या घड्याळाचे — आता शांतपणे, सरळ दिशेने, टिकटिक करत होते.
वेळ, अखेर, पुढे जात होती.
टाईम पॅराडॉक्स संपला होता.
