રવિને મોબાઇલ બહુ ગમતો.એવો ગમતો કે સ્કૂલથી ઘરે આવતાં જ બેગ એક ખૂણે ફેંકી દેતો અને મોબાઇલ હાથમાં લઈ લેતો. હાથમાં મોબાઇલ આવ્યો એટલે દુનિયા ગાયબ. વીડિયો, ગેમ, કાર્ટૂન, રીલ—સમય ક્યારે વહેતો જાય એ રવિને ખબર જ ન પડતી.
બહાર સાંજ પડી જાય,મમ્મી રસોડામાંથી બોલાવતી,“રવિ, થોડીવાર પુસ્તક વાંચ.”
રવિ હસીને જવાબ આપતો,“હમણાં જ, મમ્મી.”
પણ એ “હમણાં” ક્યારેય આવતું નહીં.
સ્કૂલમાં રવિ સામાન્ય વિદ્યાર્થી હતો. ન બહુ નબળો, ન બહુ તેજ. ક્લાસમાં બેઠો હોય ત્યારે પણ મનમાં સ્ક્રીન ફરતી. શિક્ષિકા સમજાવતી, પણ રવિનો ધ્યાન મોબાઇલ જેવી રીતે સ્લાઇડ થઈ જતું.
એક દિવસ સ્કૂલમાં જાહેરાત થઈ.ચિત્ર સ્પર્ધા.વિષય હતો—
“મોબાઇલ અને મારું ભવિષ્ય.”
આ શબ્દોએ રવિને અટકાવી દીધો.
“મોબાઇલ તો મને ગમે છે,”તે મનમાં બોલ્યો,“તો એ મારા ભવિષ્ય માટે ખરાબ કેવી રીતે?”
એ જ દિવસે શિક્ષિકાએ ક્લાસમાં કહ્યું,“બાળકો, મોબાઇલ ખરાબ નથી,પણ યાદ રાખજો—મોબાઇલ સાધન છે, જીવન નહીં.”
આ વાક્ય રવિના મનમાં ક્યાંક ઊંડે ઉતરી ગયું.
એ રાત્રે રવિને અજીબ સપનું આવ્યું.
સપનામાં તે એક મોટા હોલમાં ઊભો હતો.સામે એક વિશાળ પુસ્તક હતું.રવિએ પુસ્તક ખોલવા હાથ વધાર્યો…પણ અચાનક કંઈક ખેંચાયું.
તેને નીચે જોયું.
તેના હાથમાં મોબાઇલ હતો…અને એ હાથ સાંકળથી બાંધેલો હતો!
રવિ ડરાઈ ગયો.તે આગળ વધવા પ્રયત્ન કરતો,પણ સાંકળ ખેંચાતી.
પુસ્તકો ધીમે ધીમે દૂર ખસતા ગયા.જ્ઞાનનું વૃક્ષ સૂકાઈ રહ્યું હતું.અને એક ટ્રોફી, જે ચમકતી હતી,એ ધીમે ધીમે ધૂળમાં ગાયબ થતી ગઈ.
રવિનો શ્વાસ ઝડપથી ચાલવા લાગ્યો.
ત્યાં અચાનક અંધારામાં રંગીન પ્રકાશ ફેલાયો.આકાશમાં એક સુંદર ઇન્દ્રધનુષ 🌈 છવાઈ ગયું.
ઇન્દ્રધનુષની બાજુમાં એક બાળક ઊભું હતું.એના હાથમાં પુસ્તક હતું.આંખોમાં આત્મવિશ્વાસની ચમક હતી.અને આસપાસ પતંગિયા ઉડી રહ્યા હતા 🦋
એ બાળક હળવેથી બોલ્યું,“મોબાઇલ ખરાબ નથી, રવિ…પણ જ્યારે એ તને બાંધે,ત્યારે તું તારો રસ્તો ભૂલી જાય છે.”
રવિ ગભરાઈને પૂછે છે,“તો હું શું કરું?”
બાળક હસ્યું.એ હસવું જાણે શાંતિ ભરેલું હતું.
“મર્યાદા રાખ,”એ બોલ્યું,“મોબાઇલનો ઉપયોગ કર,પણ જીવન પુસ્તકથી બનાવ.”
એ શબ્દો સાથે જ સપનું તૂટી ગયું.
રવિ ઉછળી ને બેઠો.માથું ભીનું હતું.હૃદય ધડધડતું હતું.
સવાર થઈ.
આજે કંઈક અલગ લાગતું હતું.
રવિ સીધો બુકશેલ્ફ પાસે ગયો.ઘણાં દિવસોથી ધૂળ ભરાયેલા પુસ્તકો જોયા.એક પુસ્તક બહાર કાઢ્યું…અને મોબાઇલ ટેબલ પર મૂકી દીધો.
સ્પર્ધાના દિવસે રવિએ જે ચિત્ર બનાવ્યું,એ માત્ર ચિત્ર નહોતું—એ તેનું અનુભવ હતું.
એક બાજુ મોબાઇલથી બાંધેલો હાથ.બીજી બાજુ પુસ્તકો, જ્ઞાનનું વૃક્ષ, ટ્રોફી અને ઇન્દ્રધનુષ.મધ્યમાં એક ખુશ બાળક—જે હાથમાં ફૂલ પકડીને ભવિષ્ય તરફ જોઈ રહ્યો હતો.
જજોએ ચિત્ર જોયું.પણ જ્યારે રવિએ સમજાવ્યું,ત્યારે હોલમાં શાંતિ છવાઈ ગઈ.
રવિએ શાંતિથી કહ્યું,“મોબાઇલ જરૂરી છે,પણ મર્યાદામાં.મારું ભવિષ્ય પુસ્તક બનાવશે.”
પળભરમાં હોલ તાળીઓથી ગુંજી ઉઠ્યો 👏શિક્ષિકાની આંખોમાં ગર્વ હતો.
ટ્રોફી રવિના હાથમાં હતી,પણ એ દિવસે તેના જીવનમાં જે બદલાવ આવ્યો,એ ટ્રોફીથી પણ મોટો હતો.
શરૂઆતમાં બધું સરળ નહોતું.
ઘરે આવીને રવિ પુસ્તક ખોલતો,પણ મન ફરી ફરી મોબાઇલ તરફ જતું.નોટિફિકેશનનો અવાજ તેને ખેંચતો.આંગળીઓ અચાનક સ્ક્રીન તરફ સરકી જતી.
એ વખતે તેને યાદ આવતો—સપનામાં જોયેલો સાંકળથી બંધાયેલો હાથ.
રવિ મોબાઇલ ટેબલ પર મૂકી દેતોઅને ધીમે ધીમે બોલતો,“તું મારું સાધન છે…મારો માલિક નહીં.”
એ દિવસથી રવિએ નિયમ બનાવ્યો.હોમવર્ક પછી જ મોબાઇલ.રોજ ઓછામાં ઓછા 30 મિનિટ પુસ્તક.
શરૂઆતમાં પાનાં સૂકા લાગ્યા.પણ થોડા દિવસોમાં વાર્તાઓ જીવંત થવા લાગી.પાત્રો બોલતા લાગ્યા.કલ્પનાઓ રંગીન બનતી ગઈ.
એક દિવસ શિક્ષિકાએ પૂછ્યું,“રવિ, તું આજકાલ એટલો બદલાયેલો કેમ લાગે છે?”
રવિ હસીને બોલ્યો,“મેમ, હવે હું સ્ક્રીન નહીં…વિચારોથી રમું છું.”
ધીમે ધીમે મિત્રો પણ બદલાવ જોવા લાગ્યા.રીસેસમાં ગેમની જગ્યાએકોઈ ક્વિઝ પૂછતો,કોઈ વાર્તા કહેતો.
એક મિત્ર બોલ્યો,“રવિ, તું તો પહેલો આખો સમય મોબાઇલમાં રહેતો.”
રવિ શાંતિથી બોલ્યો,“હા…પણ ત્યારે હું ક્યાં હતો,એ મને જ ખબર નહોતી.”
સ્કૂલ લાઈબ્રેરી હવે તેની મનપસંદ જગ્યા બની.પુસ્તકોની ગંધ,શાંતિ,અને નવા સપનાઓ.
એક સાંજે ફરી સપનું આવ્યું.
આ વખતે સાંકળ નહોતી.મોબાઇલ હાથમાં હતો—પણ હળવો, ખુલ્લો.
સામે એ જ બાળક ઊભું હતું.ઇન્દ્રધનુષ હવે વધુ તેજસ્વી હતું
બાળકે કહ્યું,“જુએ છે?મર્યાદા રાખશોતો બધું સુંદર બને.”
રવિ સ્મિત કરીને જાગ્યો.
આ વખતે ડર નહોતો.આનંદ હતો.
રવિ હવે જાણતો હતો—મોબાઇલ અને પુસ્તક વચ્ચે લડાઈ નથી,સમજદારી છે.
અને એ સમજદારીથીતે પોતાનું ભવિષ્ય લખવા લાગ્યો.
કારણ કે જ્યારે બાળક વિચારવાનું શીખે,ત્યારે જઇન્દ્રધનુષની સાચી બીજી બાજુ દેખાય છે
