ભાગ ૧૦ — એક વચન, જે વર્ષો સુધી જીવતું રહ્યું
રાત્રિના અગિયાર વાગ્યા હતા.
ઘરમાં બધાં સૂઈ ગયા હતા, પણ મિહિરની આંખોમાં ઊંઘ નહોતી.
એના હાથમાં એ જૂનો ફોટો હતો.
ફોટામાં પપ્પા સાથે ઊભેલો અજાણ્યો માણસ.
પાછળ લખેલી તારીખ—
12 જૂન, 1998.
મિહિરનો જન્મદિવસ.
એણે ફરી પપ્પાને પૂછ્યું,
“પપ્પા, હવે તો કહો. આ માણસ કોણ હતો?”
પપ્પા બારી પાસે ઊભા હતા.
ઘણા વર્ષોથી બંધ રહેલું કોઈ બારણું આજે ખોલવાનું હોય એમ તેમનો ચહેરો લાગતો હતો.
“એનું નામ દિનેશ શાહ હતું.”
“એ કોણ?”
“મારો જૂનો મિત્ર.”
“અને એણે મારા જન્મના દિવસે હોસ્પિટલનો ખર્ચ કેમ ભર્યો?”
પપ્પાએ લાંબો શ્વાસ લીધો.
“કારણ કે એ દિવસે મારી પાસે પૈસા નહોતા.”
મિહિરની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“પણ તમે મને કહ્યું હતું કે બધું બચતમાંથી થયું હતું.”
“હું ખોટું બોલ્યો હતો.”
“શા માટે?”
પપ્પા ધીમેથી બેઠા.
“કારણ કે હું તને મારા પર ઉપકારનું ભારણ આપવું નહોતો માંગતો.”
⸻
પપ્પાએ વાત શરૂ કરી.
“તારા જન્મ પહેલાં મારી નોકરી બહુ સારી નહોતી. પગાર ઓછો હતો. ઘરનું ભાડું, તારી મમ્મીની દવા અને આવનારા બાળકનો ખર્ચ—બધું એકસાથે હતું.”
મિહિર શાંતિથી સાંભળતો રહ્યો.
“તારા જન્મના દિવસે હોસ્પિટલમાં તારી મમ્મીની સ્થિતિ થોડી ગંભીર બની હતી. ડૉક્ટરે કહ્યું કે વધુ સારવાર કરવી પડશે.”
“પછી?”
“મારી પાસે પૈસા નહોતા.”
પપ્પાની આંખોમાં એ દિવસ ફરી જીવતો થઈ ગયો.
“હું હોસ્પિટલની બહાર ઊભો હતો. શું કરવું એ સમજાતું નહોતું.”
“ત્યારે દિનેશ શાહ આવ્યા?”
“હા.”
“એને કેવી રીતે ખબર પડી?”
પપ્પા થોડું મૌન રહ્યા.
“એ હોસ્પિટલમાં કોઈ કામ માટે આવ્યો હતો. મને જોઈને પૂછ્યું શું થયું.”
“અને તમે બધું કહી દીધું?”
“માણસ જ્યારે મુશ્કેલીમાં હોય ત્યારે ક્યારેક અજાણ્યા માણસ સામે પણ દિલ ખોલી દે છે.”
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું,
“એણે તરત પૈસા આપ્યા.”
“કેટલા?”
“જેટલા જરૂરી હતા.”
“પછી?”
“એણે કહ્યું—‘જ્યારે તારો દીકરો મોટો થાય અને કમાવા લાગે ત્યારે મને પૈસા પાછા આપી દેજે.’”
મિહિર થોડો સમય ચૂપ રહ્યો.
“તો પછી તમે પાછા આપ્યા?”
પપ્પાએ માથું હલાવ્યું.
“હા. થોડાં વર્ષોમાં બધું ચૂકવી દીધું.”
“તો વચન શું હતું?”
પપ્પાના ચહેરા પર ગંભીરતા આવી.
“વચન પૈસાનું નહોતું.”
મિહિર ચોંક્યો.
“તો?”
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું—
“એણે કહ્યું હતું કે જો ક્યારેય એની મદદની જરૂર પડે તો હું ના નહીં કહું.”
⸻
મિહિરની આંખોમાં આશ્ચર્ય હતું.
“અને તમે?”
“મેં હા કહી.”
“પછી ક્યારેય એની મદદ લેવી પડી?”
“ના.”
“તો હવે?”
પપ્પાએ મિહિર તરફ જોયું.
“કદાચ એ જ વચન હવે તારી જિંદગીમાં પાછું આવ્યું છે.”
મિહિરનું હૃદય ધબકવા લાગ્યું.
“એટલે ઓફિસમાં જે થઈ રહ્યું છે…?”
“મને ખબર નથી.”
“પણ દિનેશ શાહનો પરિવાર આજે મારી કંપની સાથે જોડાયેલો છે.”
“હા.”
“પપ્પા, આ સંયોગ છે?”
પપ્પાએ કોઈ જવાબ ન આપ્યો.
⸻
બીજા દિવસે મિહિરે દિનેશ શાહ વિશે માહિતી શોધવાની શરૂઆત કરી.
હર્ષે પણ મદદ કરી.
થોડા કલાકોમાં તેમને ખબર પડી કે દિનેશ શાહનું અવસાન ઘણા વર્ષો પહેલાં થઈ ગયું હતું.
પણ તેમનો બિઝનેસ હવે તેમના મોટા દીકરા સંજય શાહ ચલાવતા હતા.
સંજય શાહ…
મિહિરની કંપનીના બોર્ડ સાથે સીધો જોડાયેલો હતો.
હર્ષે કહ્યું,
“હવે સમજાય છે કે આ બધું ક્યાં જઈ રહ્યું છે.”
મિહિર બોલ્યો,
“હજુ કંઈ સાબિત થયું નથી.”
“પણ તારા પપ્પાનું જૂનું વચન?”
મિહિર ચૂપ રહ્યો.
“શું તારા પપ્પાએ સંજય શાહને ક્યારેય મદદ કરી હતી?”
“મને ખબર નથી.”
“એ જ શોધવાનું છે.”
⸻
સાંજે મિહિર ઘરે આવ્યો.
પપ્પા બાલ્કનીમાં બેઠા હતા.
“પપ્પા, સંજય શાહને તમે ઓળખો છો?”
પપ્પાએ તરત એની તરફ જોયું.
“હા.”
“કેટલી વાર મળ્યા છો?”
“ઘણી વાર.”
“હમણાં?”
પપ્પા મૌન રહ્યા.
“પપ્પા?”
“બે મહિના પહેલાં મળ્યો હતો.”
મિહિર ચોંકી ગયો.
“મને કેમ ન કહ્યું?”
“કારણ કે એણે મને મળીને એક વાત કરી હતી.”
“શું?”
પપ્પાએ ધીમેથી કહ્યું,
“એણે જૂનું વચન યાદ અપાવ્યું.”
મિહિરના પગ નીચેથી જમીન સરકી ગઈ.
“શું માંગ્યું?”
પપ્પાએ આંખો નીચે કરી.
“એણે કહ્યું હતું કે તું એની કંપની માટે એક મોટો પ્રોજેક્ટ મંજૂર કરી દે.”
મિહિરની આંખો પહોળી થઈ ગઈ.
“એટલે… મારી સહી?”
“હા.”
“પપ્પા!”
“મેં ના પાડી.”
મિહિરે રાહતનો શ્વાસ લીધો.
“પછી?”
“એણે કહ્યું કે હું જૂનું વચન ભૂલી ગયો છું.”
“અને તમે?”
“મેં કહ્યું કે વચન મેં લીધું હતું, પણ મારા દીકરાની ઈમાનદારી વેચવાનું વચન નહોતું.”
મિહિરની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
એણે પપ્પાને ગળે લગાવી લીધા.
“પપ્પા…”
પપ્પાએ એની પીઠ પર હાથ ફેરવ્યો.
“મને ખબર હતી કે તું એક દિવસ આ સત્ય જાણશે.”
⸻
પણ મિહિર માટે વાત અહીં પૂરી નહોતી.
હવે એને સમજાયું કે એની ઓફિસમાં જે ગેરરીતિ થઈ હતી, એ કદાચ સંજય શાહના લોકો દ્વારા કરવામાં આવી હતી.
પણ હજુ એક પ્રશ્ન હતો—
મિહિરની સહીનો ઉપયોગ કોણે કર્યો?
હર્ષે કહ્યું હતું કે કોઈને સિસ્ટમ ઍક્સેસ હતી.
મિહિરની ઓફિસમાં ઘણા લોકો હતા.
અને એમાંથી કોઈ એક વ્યક્તિ કદાચ પૈસા લઈને આ કામ કરી રહ્યો હતો.
⸻
તે રાત્રે મિહિર પોતાના આસિસ્ટન્ટ રવિને મળ્યો.
“રવિ, મને તારી સાથે એક વાત કરવી છે.”
“હા સર.”
“છેલ્લા મહિને મારી સિસ્ટમમાંથી જે મંજૂરી થઈ હતી, એની જાણ તને હતી?”
રવિનો ચહેરો બદલાઈ ગયો.
“ના સર.”
“સાચું બોલ.”
“હું સાચું જ બોલું છું.”
“તારી સહી કેમ છે?”
રવિ ચૂપ.
મિહિરે કહ્યું,
“જો તું કંઈ જાણતો હોય તો મને હમણાં કહી દે. પછી જે થશે એ હું સંભાળી લઈશ.”
રવિની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
“સર…”
“બોલ.”
“મેં તમારી સહીનો ઉપયોગ કર્યો નહોતો.”
“તો કોણે?”
રવિ ધીમેથી બોલ્યો,
“મને માત્ર એટલું ખબર છે કે મારા પાસવર્ડનો ઉપયોગ થયો હતો.”
“કોણ પાસે હતો?”
રવિએ થોડો સમય વિચાર્યો.
પછી એક નામ લીધું.
મિહિર સ્થિર થઈ ગયો.
આ નામ સાંભળીને એને વિશ્વાસ જ ન આવ્યો.
“તું ખાતરીથી કહે છે?”
“હા સર.”
“પણ એ માણસ તો…”
રવિએ કહ્યું,
“એ માણસ તમારી સૌથી નજીક છે.”
⸻
મિહિર ઘરે પાછો આવ્યો.
નિશા બાલ્કનીમાં ઊભી હતી.
“શું થયું?”
મિહિર શાંત રહ્યો.
“કોઈ મળ્યો?”
“હા.”
“શું ખબર પડી?”
મિહિરે ધીમેથી કહ્યું,
“જે માણસે મારી સિસ્ટમનો ઉપયોગ કર્યો છે…”
એ અટક્યો.
“કોણ?”
મિહિરે એની તરફ જોયું.
“હજુ મને પણ વિશ્વાસ નથી.”
“પણ કોણ?”
મિહિરે નામ લીધું.
નિશાના ચહેરા પર પણ અવિશ્વાસ છવાઈ ગયો.
કારણ કે એ માણસ માત્ર મિહિરનો સહકર્મચારી નહોતો.
એ પરિવાર સાથે પણ નજીકથી જોડાયેલો હતો.
અને હવે મિહિરને સમજાયું—
આ રમત ઓફિસની ચાર દીવાલોથી બહાર આવી ગઈ હતી.
⸻
એ રાત્રે મિહિરે પપ્પાની ડાયરી ફરી ખોલી.
છેલ્લા પાનાંની નીચે એક નાની લીટી હતી જે એણે પહેલાં ધ્યાનથી વાંચી નહોતી.
એમાં લખ્યું હતું—
“જો ક્યારેય મારો ભૂતકાળ મારા દીકરાના વર્તમાનમાં પાછો આવે, તો એને ડરવું નહીં. સત્યને પસંદ કરવું.”
મિહિરની આંખોમાં આંસુ આવી ગયા.
એણે ડાયરી બંધ કરી.
અને મનમાં કહ્યું—
“પપ્પા, હવે હું ભાગીશ નહીં.”
પણ એને ખબર નહોતી કે સત્યની પાછળ જતાં…
કદાચ એને પોતાના જ પરિવારના એક માણસ સામે ઊભું થવાનું હતું.